PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Jaka jest wartość nawozowa słomy kukurydzianej?

Jaka jest wartość nawozowa słomy kukurydzianej?
Tona suchej masy słomy wzbogaca glebę średnio o 0,21 t/ha/rok glebowej substancji organicznej

Niezależnie od tego, o jakim gatunku zbóż myślimy, nie warto rezygnować z wykorzystywania słomy jako nawozu. Szczególnie cenna jest słoma kukurydziana.



Kukurydza w trakcie wegetacji wytwarza znaczną ilość suchej masy i do tego celu pobiera z gleby dużo składników pokarmowych, które akumulują się również w słomie. Poprzez pozostawienie jej na polu możemy częściowo oddać do gleby część pobranych z niej składników mineralnych. 

Z największą ilością pozostawionej masy roślinnej mamy do czynienia w przypadku uprawy kukurydzy na ziarno i CCM. Na polu pozostają wówczas łodygi, rdzenie kolbowe, liście właściwe i okrywowe. Ogrom resztek roślinnych może być zarówno przekleństwem, stwarzając problemy z ich zagospodarowaniem, jak i błogosławieństwem, stanowiąc bogate źródło cennych składników mineralnych i materii organicznej. Uprawa kukurydzy na kiszonkę, po zbiorze której na polu pozostaje typowe ściernisko – korzeń i kawałek łodygi – z jednej strony ułatwia przygotowanie stanowiska pod roślinę następczą, ale z drugiej nie ma tak pozytywnego wpływu na odżywianie gleby.

Gratis uwalniany na raty

Plon słomy kukurydzy przewyższa plon ziarna, co wynika ze stosunku suchej masy ziarna do suchej masy słomy, mieszczącego się przeważnie w zakresie 1:1,2-1,5. Przyjmując zatem plon 10 t suchej masy ziarna, po zbiorze kukurydzy na ziarno na polu pozostanie 12-15 t suchej masy resztek pożniwnych. W przypadku kukurydzy na kiszonkę zostaje przetworzona praktycznie cała roślina, dlatego po jej zbiorze resztek pozostaje znacznie mniej, ok. 5-6 t/ha s.m.

Stosunkowo wysokie wymagania pokarmowe kukurydzy znajdują odzwierciedlenie w ilości składników pokarmowych zgromadzonych także w słomie. Resztki pożniwne kukurydzy przewyższają pod tym względem słomę zbóż (tab.). Bazując na danych w tabeli, możemy przyjąć, że wraz z każdą toną suchej masy resztek pożniwnych kukurydzy możemy wprowadzić do gleby:

  • 8-12 kg azotu, 
  • 10-20 kg potasu,
  • 2-3 kg fosforu,
  • szereg mikroelementów. 

Zawarte w słomie składniki pokarmowe są nieodłącznym elementem bilansu wszystkich składników, służącego planowaniu nawożenia. Wartość nawozowa resztek pożniwnych to zatem nie tylko teoretyczny frazes, ma ona również realne przełożenie na finanse gospodarstwa. Obserwowany w ciągu ostatnich miesięcy wzrost cen nawozów jest faktem
– obecnie cena czystego składnika (azotu) na przykładzie mocznika oscyluje wokół 4 zł/kg*. Kilkadziesiąt kilogramów składników pokarmowych wprowadzanych do gleby wraz ze słomą ma zatem określoną wartość ekonomiczną i w zakresie nawożenia jest swego rodzaju „gratisem”.

Zawarte w resztkach pożniwnych kukurydzy składniki pokarmowe nie są całkowicie wykorzystane w pierwszym roku po przyoraniu. Rośliny następcze w czasie wegetacji skorzystają z ok. 25  proc. wprowadzonego azotu i 20 proc. fosforu. W pierwszym roku najlepiej jednak uwalnia się potas – blisko połowa z całkowitej puli. Uwalnianie reszty składników pokarmowych może trwać następne 3-4 lata. Szybkość tego procesu zależy od tempa rozkładu mikrobiologicznego, na który słoma kukurydziana jest dość odporna.

Nie tylko składniki pokarmowe

Rozważając zagadnienia związane z resztkami pożniwnymi, nie sposób nie wspomnieć o ich wpływie na zwiększenie zawartości materii organicznej w glebie. Analizując współczynniki reprodukcji i degradacji glebowej substancji organicznej, kukurydzę zalicza się do roślin degradujących środowisko glebowe – jej uprawa w zależności od rodzaju gleby może doprowadzić do ubytku 1,12-1,22 t glebowej substancji organicznej/ha/rok. W obliczu tak niekorzystnych danych niezwykle istotne staje się pozostawienie po zbiorze jak największej ilości słomy, która pozytywnie wpływa na zawartość próchnicy.

Tona suchej masy słomy wzbogaca glebę średnio o 0,21 t/ha/rok glebowej substancji organicznej. Uprawa kukurydzy na ziarno, po zbiorze której na polu pozostawimy dużą masę resztek pożniwnych, może zatem w ogólnym rozrachunku charakteryzować się dodatnim bilansem materii organicznej w glebie. W przypadku uprawy kukurydzy na kiszonkę uzyskanie takiego wyniku jest znacznie trudniejsze, o ile poza słomą nie dysponujemy nawozami naturalnymi. Utrzymywanie dodatniego bilansu materii organicznej w glebie jest kluczowe dla zachowania jej żyzności i poprawy właściwości fizycznych, chemicznych i biologicznych. 

Warto również wspomnieć, że dzięki pozostawieniu resztek pożniwnych można w znacznym stopniu ograniczyć erozję wywołaną działaniem wiatru bądź wody. Okrycie gleby słomą redukuje straty wody z gleby na drodze ewaporacji oraz utrudnia kiełkowanie chwastów.  

Jak ją dobrze zagospodarować?

Do pełnego wykorzystania potencjału nawozowego resztek pożniwnych kukurydzy niezbędne jest odpowiednie ich zagospodarowanie. Najważniejszym aspektem jest dobre rozdrobnienie słomy, by zapewnić szybkie i dokładne rozłożenie jej na drodze przemian mikrobiologicznych oraz chemicznych. Zaleca się, by po zbiorze pozostawić ściernisko o wysokości maksymalnie 20 cm, a fragmenty słomy nie powinny być dłuższe niż 6-8 cm. O dokładne pocięcie słomy można zadbać już na etapie zbioru dzięki kombajnom umożliwiającym jednoczesne rozdrabnianie i równomierne rozrzucenie resztek pożniwnych na polu podczas omłotu ziarna. Tego zadania można podjąć się również później, jednocześnie rozdrabniając słomę i mieszając ją z glebą. Do tego celu może służyć szereg maszyn, np. rozdrabniacze bijakowe, brony talerzowe czy kultywatory podorywkowe. W warunkach bardzo dużej zalegającej ilości resztek pożniwnych po zbiorze kukurydzy rozdrobnienie tylko za pomocą brony talerzowej bądź kultywatora może okazać się niewystarczające, dlatego najlepszym wyjściem jest działanie dwuetapowe. Wówczas słomę wstępnie rozdrabnia się za pomocą kombajnu podczas zbioru, a następnie za pomocą odpowiednich maszyn niszczy ściernisko kukurydziane i całą masę roślinną miesza z glebą. Późniejsze postępowanie zależy od stosowanego w gospodarstwie systemu uprawy roli. W tradycyjnym systemie płużnym przystępuje się do orki, zaś w bezorkowym do spulchnienia gleby bez jej odwracania. 

Odpowiednie zagospodarowanie kukurydzianych resztek pożniwnych wymaga także właściwej głębokości uprawy roli. Przyjmuje się, że na każdą tonę słomy przypada 1,5-2 cm głębokości uprawy, przy czym głębokość mieszania zależy również od rodzaju gleby. Zbyt głębokie przykrycie resztek na glebach ciężkich może utrudniać ich rozkład ze względu na niewystarczający dostęp powietrza. Wówczas zamiast korzystnych dla gleby i roślin procesów rozkładu następuje niepożądane butwienie i gnicie wprowadzonej masy roślinnej, wiążące się z wydzielaniem szkodliwych dla wzrostu i rozwoju roślin związków chemicznych. Z tego powodu na glebach ciężkich słomę mieszamy płycej. Na głębszą uprawę można sobie pozwolić na glebach lekkich. Staranność w rozdrabnianiu i mieszaniu resztek pożniwnych jest bardzo istotna. Źle zagospodarowana słoma niekorzystnie wpływa na rośliny następcze, utrudniając ich prawidłowy siew i wschody, akumuluje zapasy cennej wody, a ewentualny gruby „filc” w glebie stanowi przeszkodę do rozwoju korzeni. Zaleca się, by do zagospodarowania resztek pożniwnych przystąpić możliwie jak najszybciej po zbiorze kukurydzy – im więcej czasu zapewnimy mikroorganizmom na odpowiednie rozłożenie masy roślinnej, tym więcej składników pokarmowych zostanie udostępnionych roślinie następczej w kolejnym roku. Z wyjątkiem od tej reguły mamy do czynienia w warunkach silnie przesuszonej gleby. Natychmiastowe przyoranie resztek roślinnych nie przyniesie wtedy oczekiwanych rezultatów, bowiem do optymalnego rozkładu słomy potrzebna jest wilgotność gleby na poziomie 60-70 proc. 

By procesy rozkładu słomy przebiegły „po naszej myśli” i bez przykrych niespodzianek, konieczne jest dostarczenie azotu. Najlepiej zrobić to, jeszcze zanim przystąpimy do mieszania resztek pożniwnych z glebą. Słoma kukurydziana charakteryzuje się szerokim stosunkiem węgla do azotu, wynoszącym 40-60:1. W takich warunkach mikroorganizmy rozwijają się wprawdzie bardzo intensywnie, ale szybko zaczyna brakować im niezbędnego azotu. Jego braki uzupełniają z zasobów glebowych, doprowadzając do tzw. unieruchomienia azotu. Po wyczerpaniu wszelkich źródeł tego pierwiastka tempo mineralizacji resztek pożniwnych znacznie zwalnia. Aby temu zapobiec, należy zastosować nawóz azotowy w ilości 4-10 kg N/t słomy. Na stanowiskach charakteryzujących się wolnym tempem mineralizacji, czyli glebach lekkich lub wilgotnych ciężkich, stosujemy górny zakres dawki. Forma azotu nie ma znaczenia, można go wnieść zarówno w nawozach mineralnych jedno-, jak i wieloskładnikowych lub w nawozach naturalnych.

* - artykuł archiwalny, nie uwzględnia aktualnych zmian cen środków produkcji. Cena na dzień 14.10.2021 r. to ponad 8 zł/kg czystego składnika (N) na przykładzie mocznika.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (27)

  • rolnik 2021-10-11 21:03:08
    A ja się martwię żeby po żniwach kukurydzianych sama słoma mi nie została czy zarobię tyle żeby kupić nawozy na nową ?
    • LSW 2021-10-16 22:50:02
      Co za bzdury piszesz na innych forach się chwaliłeś że tanio nawozy kupiles a tu nawozu brak i jeszcze innych pouczales i się naśmiewasz bądź konsekwentny w tym co piszesz
  • Rafał 2021-10-10 18:57:23
    Na glebach gliniastych wartość zerowa
  • Prorok 2021-10-10 00:16:51
    Nic w przyrodzie nie ginie i tez nic z z niczego nie powstanie. Pamietajcie o tym bracia rolnicy i rolniczki
  • Rolnik Mazowieckie 2021-10-09 20:04:15
    Jaka jest wartość słomy kukurydzianej? Najwyższa w historii 😁😁😁😁
  • Gość 2021-10-09 17:31:32
    Z mojego doświadczenia to stwierdzam iż faktycznie stosowanie dobrej gnojowicy na resztki kukurydziane i potem znów siew kukurydzy można zmniejszyć dawki nawozów sztucznych tak o połowę i też kukurydza będzie niezła . Siejąc zboże po kukurydzy na ziarno trzeba się liczyć z większymi dawkami azotu pod te zboże . Uprawiając kukurydzę na ziarno z 10 lat w monokulturze powinien nastąpić istotny przyrost materii organicznej a co za tym idzie wzrost plonów tej rośliny .z mojego doświadczenia stwierdzam iż nie jest to takie oczywiste
    • 2021-10-09 20:36:40
      Dla Jana jest to oczywiste. Od 8 lat kukurydza w monokulturze rośnie tylko na resztkach po kukurydzy i daje po 15 ton. Czego chcieć więcej.
    • nn 2021-10-10 06:49:52
      Istotny jest stosunek C:N w resztkach pożniwnych. Dla kukurydzy jest on bardzo szeroki rzędu 80, w próchnicy glebowej wynosi około 7-8, czyli ten nadmiarowy węgiel będzie w większości wysłany z powrotem do atmosfery. Poza tym struktura resztek, ich wielkość mają wpływ. Dla porównania najbardziej wartościowe resztki pożniwne roślin bobowatych mają C:N identyczny jak glebowa substancja organiczna i drobną strukturę.
      • Prorok 2021-10-10 07:00:16
        O to to. Polac Panu
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.237.16.210
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.