PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Jakie konsekwencje może mieć rezygnacja z nawożenia?

Jakie konsekwencje może mieć rezygnacja z nawożenia?
W mediach społecznościowych można przeczytać deklaracje o „bojkocie” producentów nawozów (fot. JŚ-S).

W obliczu horrendalnych podwyżek cen nawozów wielu rolników rozważa całkowitą rezygnację z nawożenia roślin uprawnych. O możliwe skutki takiego scenariusza pytamy prof. dr. hab. Wiesława Szulca z Samodzielnego Zakładu Chemii Rolniczej i Środowiskowej Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.



  • Prof. Szulc: w 2022 roku wygrają ci, którzy w przeszłości zadbali o wysoką zasobność gleby w składniki pokarmowe.
  • Nawet ograniczając nawożenie, należy zachować odpowiednie proporcje azotu, fosforu i potasu.
  • Międzyplony wspierają zasobność gleb, lecz w ujęciu długofalowym.

Galopujące ceny nawozów mineralnych w rolnikach wywołują uzasadniony bunt. W mediach społecznościowych można przeczytać deklaracje o „bojkocie” producentów nawozów i całkowitej rezygnacji z ich zakupu w najbliższych miesiącach. „Trudno, będzie rok ekologii”, piszą rolniczy internauci.

Farmer.pl: Panie Profesorze, czy zapowiedzi zaniechania nawożenia mineralnego są dla pana, jako chemika rolnego, niepokojące?

prof. dr hab. Wiesław Szulc: Zdecydowanie tak. Obecna sytuacja na rynku może doprowadzić albo rezygnacji z nawożenia, albo bardzo niekorzystnego nawożenia niezbilansowanego, czyli stosowania jednego składnika zamiast trzech. Przewiduję, że rolnicy zrezygnują zapewne z nawożenia potasem i fosforem, pozostaną natomiast, choć zapewne w ograniczonych dawkach, przy nawożeniu azotowym. Nawożenie wyłącznie azotem doprowadzi do szybkiego zakwaszenia gleby i dalszych negatywnych tego skutków, jak np. uruchomienie glinu wymiennego, uszkodzenia systemu korzeniowego, a w skrajnych przypadków nieuzyskanie plonu z danej powierzchni. Apeluję zatem, żeby – nawet ograniczając nawożenie – zachować proporcje składników pokarmowych i nie decydować się na stosowanie tylko jednego składnika. Lepiej, by dawka była mniejsza, ale uwzględniała także fosfor i potas.

Co więcej, docierają do nas informacje z Chin o zaprzestaniu wydobycia fosforytów w przyszłym roku, tymczasem ok. 35 proc. całej światowej produkcji fosforytów i apatytów przypada na Chiny. Rolników dotknie zatem nie tylko dalsza podwyżka cen nawozów azotowych, ale i fosforowych. Ze względu na ograniczoną dostępność fosforu drożeć będą również nawozy wieloskładnikowe, a w Polsce zużycie fosforu i potasu w 75 procentach pochodzi z wygodnych nawozów NPK. Sytuacja ta odbije się na wielkości produkcji roślinnej, zdrożeje żywność, ale również pasze, co pośrednio wpłynie na wzrost cen produktów odzwierzęcych. Rok 2022 będzie drogim rokiem dla wszystkich Polaków.

Jakiej reakcji roślin uprawnych na niedostarczenie składników pokarmowych możemy się spodziewać?

Ten scenariusz należy rozpatrywać na dwóch płaszczyznach. Pierwszy przypadek to ci rolnicy, którzy mają wynawożone gleby i już wcześniej dbali o ich zasobność w składniki pokarmowe – wówczas, przy wysokiej zasobności gleby w składniki pokarmowe ograniczenie nawożenia na okres jednego roku nie powinno istotnie wpłynąć na plon roślin. Wiele gospodarstw niestety nie jest w tak dobrej sytuacji. Jeżeli na glebach lekkich, o niskiej zasobności, nie odnowimy stężenia pierwiastków w roztworze glebowym, spowoduje to z jeden strony znaczącą obniżkę plonu, z drugiej zaś pogorszenie ich jakości, a oba te czynniki wpływają przecież na uzyskiwaną w skupach cenę. Jako przykład reakcji roślin na zaniechanie nawożenia można podać coraz popularniejszą w Polsce kukurydzę. Jeżeli nie zaopatrzymy jej w fosfor w fazie 4-6 liści, to kolby będą słabo zaziarnione lub nie wykształcą się wcale. Potas z kolei odpowiada za gospodarkę węglowodanową roślin, od czego zależy, czy zbierzemy poślad, czy dorodne ziarno. W przypadku „żarłocznych” roślin, jak np. oleiste (rzepak czy gorczyca), ograniczone nawożenie postawi pod znakiem zapytania opłacalność ich produkcji.

Czy „rok bez nawozów” będzie rzutował na kondycję gleby?

Podobnie jak w poprzednim przypadku. Rolnicy, którzy w przeszłości zwracali uwagę na odtwarzanie zasobów glebowych i osiągnęli wysoką zasobność gleby w składniki pokarmowe, mogą na taki krótki okres zaniechać nawożenia bez większego uszczerbku. Jeśli jednak zasobność gleb w składniki nie została odtworzona, a rośliny, pobierając składniki pokarmowe, dodatkowo ją zubożą, jest to prosta droga do wyczerpania, lub, mówiąc inaczej, wyjałowienia gleby i jej stopniowej degradacji. Dodatkowo powrót do poziomu zasobności sprzed roku czy dwóch będzie generować nadprogramowe koszty w kolejnych sezonach wegetacyjnych. Problem ten będzie szczególnie zauważalny na glebach lekkich i bardzo lekkich o małych zdolnościach do sorbowania składników pokarmowych.

Jednym ze sposobów poszukiwania alternatywy dla nawozów mineralnych jest uprawa międzyplonów. Czy mogą one skutecznie zastąpić nawozy czy jest to jedynie półśrodek?

Międzyplony oczywiście spełniają niezwykle istotną rolę, lecz w ujęciu długofalowym. Odpowiednio dobrane rośliny międzyplonowe pobiorą składniki pokarmowe, które zostały wypłukane poza warstwę 0-30 cm gleby, gdzie sięga system korzeniowy roślin zbożowych, po czym wbudują owe składniki we własną masę organiczną. Po wymieszaniu międzyplonu z glebą resztki będą podlegać procesowi mineralizacji i wbudowane w biomasę międzyplonu składniki pokarmowe stopniowo uwolnią się do gleby. Na te procesy potrzebujemy jednak znacznie dłuższego czasu niż w przypadku stosowania szybko rozpuszczających się nawozów mineralnych, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że procesy mineralizacji i humifikacji przebiegają w różnym tempie w zależności od aktywności mikrobiologicznej gleby. Rolnicy, którzy wprowadzili na swoje pola międzyplon w tym roku, owszem, „odzyskają” z ich pomocą składniki pokarmowe, lecz dopiero w następnym sezonie. W 2022 roku zwyciężą ci, którzy o glebę dbali już wcześniej poprzez dopasowane do potrzeb nawożenie, jak również uprawę międzyplonów.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (126)

  • chłop-swiniasz 2022-01-21 12:44:15
    jakie konsek...... hmmmmm lipa dla rolnika lecz dla grupy azoty tez nie jest za cudowna! oni wiedza ile rolnicy kupowali i policzyli budrzet po cenie tej co mamy pozdrawiam polski ład dziekujemy premierze! lezymy i kwiczymy jak te nasze swinie
  • Adam 2021-12-10 14:03:08
    Polecam poczytać o bioweglu i jego zastosowaniu na glebach rolniczych zwłaszcza z dodatkiem polepszacze glebowych pochodzących z biokonwersja odpadów organicznych. Pozdrawiam
  • Piotr 2021-12-10 12:39:47
    Witam, zastanawia mnie fakt po co wałkuje się rolnikom że trzeba dojść do 10-12 ton z ha dawkując więcej nawozu i chemii, czy nie chodzi tu o utrzymanie przemysłu chemicznego przecież rolnik który osiąga 6 ton z ha oddaje nie mniej niż 4 tony w nawozy i chemię. Może lepiej zebrać 2 tony zdrowszego plonu i nie mielić pieniędzmi Anię nie utrzymywać innych z pracy rolnika... Dla myślących....
  • Paweł 2021-12-09 13:33:30
    Co z tego jak tam oprócz nawozów glifosatu nawalone na kilka lat z góry. Przecież tu nie chodzi o jakieś dbanie o gleby tylko o to żeby lobby Koncernów mogli spać spokojnie z myślą że sprzedaż ich gmo plus uzdatniaczy do będzie iść jak zawsze..
  • GR 2021-12-09 09:44:58
    Pola nawożone trzy lata w miarę... wydaje mi się, że rok na słabszym nawożeniu zboże urośnie.
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.174.225.82
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.