Wsiewki międzyplonowe wysiewane są wiosną jednocześnie z rośliną uprawianą w plonie głównym lub w niektórych przypadkach nieco później, aby nie były konkurencją we wczesnych fazach rozwojowych. Taki międzyplon ma za zadanie zahamować rozwój chwastów w międzyrzędziach, zapewnić okrywę gleby po żniwach, a także jest nawozem zielonym lub uzupełnieniem zaplecza paszowego w gospodarstwach prowadzących produkcję zwierzęcą.

Gatunki

Dobór roślin do stosowania jako wsiewki jest trudniejszy i bardziej ograniczony niż w przypadku typowych międzyplonów ścierniskowych i ozimych. Ze względu na wiązanie azotu atmosferycznego często wybierane są rośliny bobowate, np. koniczyna w jęczmieniu czy seradela w kukurydzy. Popularne są też mieszanki traw z bobowatymi, które po zbiorze rośliny ochronnej są użytkowane jako pasza dla bydła.

Seradela swoją popularność jako wsiewka międzyplonowa zawdzięcza niewielkim wymaganiom czy dużej odporności na trudne warunki. Tworzy gęsty łan ograniczający rozwój chwastów, a jednocześnie nie stanowi konkurencji dla rośliny uprawianej w plonie głównym. Nieco większymi wymaganiami charakteryzują się lucerny czy koniczyny, wysiewane często ze zbożami.

Jeśli chodzi o trawy, szczególne znaczenie mają życica trwała, wielokwiatowa i westerwoldzka oraz kupkówka pospolita, rajgras wyniosły czy stokłosa bezostna. Dobrze sprawdzają się też kostrzewy oraz mieszanki życic z koniczyną i wyką.

Dawka i wartość nawozowa

Ilość wysiewanego materiału zależy od gatunku rośliny. Przykładowo, seradeli najlepiej wysiać 30-50kg/ha, a mieszanek traw z bobowatymi drobnonasiennymi około 30kg/ha. Dobrze rozwinięta wsiewka z seradeli wytwarza 10-15t/ha biomasy, co przekłada się na wniesienie do gleby około 50kg/ha azotu.

Technologia

W przypadku siewu jednocześnie ze zbożem, można ten zabieg przeprowadzić przy pomocy typowego siewnika zbożowego, natomiast warto zastosować szersze międzyrzędzia, siejąc wsiewki co drugą redlicą, podobnie jak rzepak. Można się też pokusić o zastosowanie siewnika rzutowego do międzyplonów, ale gleba musi być wtedy dobrze doprawiona, a pogoda podczas zabiegu najlepiej bezwietrzna.

W kukurydzy, ze względu na jej wrażliwość na konkurencję, wsiewki lepiej stosować nieco później, ograniczeniem jest prześwit maszyn. Do wyboru są w tej sytuacji dwie technologie- zastosowanie pielnika do międzyrzędzi z siewnikiem rzutowym lub zmieszanie materiału siewnego z gnojowicą aplikowaną wężami w międzyrzędzia.

Rozwiązanie z pielnikiem jest w naszych warunkach zdecydowanie popularniejsze. Nowoczesne maszyny umożliwiają jednocześnie precyzyjne podanie nawozu pod kukurydzę, a siewnik rzutowy zapewnia równomierne rozsianie międzyplonu, który pielnik zmiesza z wierzchnią warstwą gleby.

Z kolei wsiewki aplikowane jednocześnie z drugą dawką gnojowicy zdobywają popularność w Niemczech. W tej sytuacji wóz asenizacyjny musi być wyposażony w wydajne mieszadło oraz aplikator z wężami wleczonymi. Nasiona roślin międzyplonowych wsypywane są do gnojowicy, w której równomiernie rozprowadza je mieszadło wozu asenizacyjnego, a następnie taka mieszanina trafia w międzyrzędzia kukurydzy.

Zalety i wady

Przede wszystkim, z zasady wsiewki są bardziej niezawodne względem międzyplonów ścierniskowych, gdyż ich początkowe fazy wzrostu przypadają na wiosnę, kiedy gleba jest lepiej uwilgotniona. Z kolei rośliny uprawiane w plonie głównym zyskują na wsiewkach rezerwę wody, która w normalnych warunkach wyparowałaby z nieosłoniętych międzyrzędzi, co z kolei przekłada się na wzrost plonu nawet o ponad 10%. Okrywa roślinna w międzyrzędziach to również ograniczenie zachwaszczenia nawet o ponad 30%, w tym uciążliwego perzu nawet o 80%. Wsiewka to również na koniec okresu wegetacji dodatkowa materia organiczna, która wzbogaci glebę, poprawi jej strukturę i wniesie cenne składniki pokarmowe.

Główną wadą takiego rozwiązania jest przede wszystkim trudność w wysiewie. Kolejnym problemem może być dobór herbicydów, ze względu na różne gatunki rosnące na jednym polu- tutaj warto przyjrzeć się zaleceniom niemieckim, gdzie wsiewki są zdecydowanie popularniejsze. Wiele w powodzeniu uprawy zależy od pogody po żniwach, kiedy wsiewki powinny zintensyfikować swój rozwój.

Na co uważać?

Ważny jest nie tylko prawidłowy dobór wsiewki do gatunku uprawianego w plonie głównym. Należy pamiętać, że w myśl obowiązujących przepisów, jeśli wsiewki są zgłoszone jako możliwość realizacji obowiązków zazielenienia, nie można zaprawiać materiału siewnego, a po zbiorze głównej uprawy nie wolno stosować środków ochrony roślin przez co najmniej 8 tygodni.