PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Jeśli nie nawozy mineralne, to co? Cz. 9 Międzyplony ozime i ścierniskowe

Jeśli nie nawozy mineralne, to co? Cz. 9 Międzyplony ozime i ścierniskowe
Gorczyca – tania i popularna roślina międzyplonowa; Fot. M.Sacha

Autor:

Dodano:

Tagi:

Rosnące ceny nawozów i programy rolno-środowiskowe spowodowały wzrost zainteresowania międzyplonami, które są cennym źródłem materii organicznej i składników pokarmowych, a jednocześnie chronią glebę przed erozją. Co warto o nich wiedzieć?



Rolą międzyplonów jest pobranie składników pokarmowych z głębszych warstw gleby, gdzie nie są dostępne dla większości roślin uprawnych, a następnie akumulacja w formie materii organicznej w powierzchniowej warstwie gruntów uprawnych. Jednocześnie okrywa roślinna chroni glebę przed erozją i nadmiernym parowaniem, a rośliny bobowate, bardzo popularne jako międzyplony, dodatkowo wiążą azot atmosferyczny.

Podział międzyplonów na ozime i ścierniskowe zależy od terminu ich siewu i likwidacji. Międzyplony ścierniskowe to zazwyczaj te siane latem i likwidowane jesienią tego samego roku. Ozime z kolei są wysiewane jesienią po późno zbieranych przedplonach i likwidowane dopiero wiosną kolejnego roku, zapewniając okrywę gleby przez zimę.

Wartość nawozowa

Jeśli zastosowanie międzyplonu ma ograniczyć zużycie nawozów mineralnych, najważniejszym parametrem jest faktyczna ilość składników pokarmowych, jakie wnoszą dla rośliny następczej. Przede wszystkim, mechanizm działania w tej kwestii jest zróżnicowany- niektóre rośliny wiążą azot atmosferyczny, inne wyciągają ku powierzchni składniki z głębszych warstw gleby, a kolejne ograniczają wymywanie makro- i mikroelementów zgromadzonych wcześniej w glebie, które bez okrywy roślinnej zostałyby utracone. Przyjmuje się, że dobrze rozwinięte międzyplony są w stanie zastąpić 8-20t/ha obornika.

Dawki wysiewu i wartość nawozowa przykładowych roślin międzyplonowych w tabeli 1. 

Zalety i wady

Oprócz wymienionych wartości nawozowych, międzyplony przede wszystkim chronią glebę przed erozją, ograniczają parowanie, spowalniają mineralizację próchnicy, hamują rozwój chwastów. Zmieszane z glebą uzupełniają jej substancję organiczną, a pozostawione na powierzchni w formie mulczu w przypadku stosowania uprawy pasowej, w dalszym ciągu chronią powierzchnię gleby pomiędzy rzędami rośliny następczej. Niektóre rośliny międzyplonowe mają właściwości fitosanitarne. Przykładowo facelia wspomaga rozwój pożytecznych grzybów Trichoderma, a rzodkiew oleista czy owies skutecznie ograniczają populacje nicieni niebezpiecznych dla roślin okopowych. Ponadto w gospodarstwach prowadzących chów bydła zielona masa międzyplonów może stanowić rezerwę zaplecza paszowego.

Niewątpliwym plusem międzyplonów jest fakt, iż za ich pomocą rolnik może  realizować płatność za zazielenienie. Międzyplony także widnieją w programach rolno-środowiskowo klimatycznych. Ważną rolę odegrają także w Nowej Wspólnej Polityce Rolnej 2023-2027. Jaką? Zachęcamy do prześledzenia wątków w ostatecznej wersji Planu Strategicznego dla WPR na lata 2023-2027.

Z wad tego rozwiązania należy wspomnieć, że międzyplony są schronieniem dla wielu gatunków szkodników, które mogą w późniejszym czasie zaatakować roślinę następczą. Ponadto, jeśli międzyplon został wysiany przed zlikwidowaniem samosiewów, może dochodzić do rozprzestrzeniania się chorób, np. kiły na samosiewach rzepaku. W lata suche, kiedy po ich wysiewie planujemy siać uprawą główną mogą także przesuszyć stanowisko. Zależy to jednak od roku i warunków pogodowych. 

Na co uważać?

Przede wszystkim wyzwaniem w uprawie międzyplonów jest dobór gatunków do posiadanych gleb i płodozmianu. Nie należy wybierać gatunków spokrewnionych z roślinami uprawianymi w plonie głównym. Oznacza to, że gorczyca nie powinna być międzyplonem na stanowisku, gdzie jest uprawiany rzepak, a jęczmienia czy żyta nie powinno się umieszczać jako międzyplonów w płodozmianie zbożowym.

Gatunki

Cała sztuka uprawy międzyplonów polega na tym, aby dobrać właściwe rośliny do posiadanych gleb, warunków pogodowych czy gatunków uprawianych w plonie głównym. Niedopatrzenie lub wysianie pierwszych lepszych najtańszych nasion może spowodować w najlepszym przypadku niepotrzebny koszt, a w najgorszym, wieloletnie konsekwencje i konieczność reorganizacji płodozmianu na danym stanowisku.

Gorczyca czy facelia nadają się na każde gleby. Na niedobory wody i słabsze gleby odporne są facelia, seradela, łubiny, żyto czy słonecznik. Z kolei groch czy bobik lepiej siać na glebach zwięzłych i dobrze uwilgotnionych.

Mieszanki

Międzyplony często uprawia się w mieszankach składających się z 2-4 gatunków. Zastosowanie więcej niż jednego gatunku pozwala zmniejszyć ryzyko niepowodzenia uprawy. Taka mieszanka może się składać z gatunku odpornego na trudne warunki i drugiego o większej wartości nawozowej- jeśli ten zawiedzie, to gleba i tak będzie pokryta innym gatunkiem, co ograniczy erozję i zachwaszczenie.

Dobrze sprawdzają się przykładowo mieszanki gorczycy z facelią, seradeli z facelią , grochu ze słonecznikiem, łubinu z seradelą, łubinu z wyką, wyki z bobikiem i słonecznikiem, łubinu z grochem, żyta z wyką, nostrzyku z facelią, łubinu z owsem, gryki z lnem i nostrzykiem, gorczycy z rzodkwią oleistą i facelią. Skład, proporcje, dawki i szacowana wartość nawozowa przykładowych mieszanek międzyplonowych znajdują się w tabeli 2.

 



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (15)

  • And 2021-12-20 22:36:57
    Troché nie na temat.Kilka lat temu miałem część rzepaku po łubinie na nasiona,jesienią zezarly go rolnice w kilka nocy.
    • Maciej 2021-12-21 00:32:18
      Z niechemicznych metod na rolnice, podobno odstraszają je aksamitki. Drogi interes, bo kilkaset złotych za kilogram, ale podobno to jest sposób na pozbycie się ich międzyplonem
  • pytam się 2021-12-20 18:19:40
    To dopiero Farmer -wstawił artykuł o LEX ToVarzyeN w solidarności do wolnych mediów po czym go usunął w ramach wolności słowa ????
  • T9 2021-12-20 17:10:10
    Sieje miedzyplony ozime na części orki zimowej od kilku lat. Gorczyca ma mieć do końca wegetacji 30 cm. Super sprawa, brak erozji wodnej i wietrznej. Woda wsiaka w ziemię jak w gabke. Mimo że uprawa tradycyjna.
    • Rolnik 2021-12-20 17:45:34
      Potwierdzam. Dodatkowo można dostać jeszcze dopłatę z rolniaka, a więc podwójna korzyść dla tych którzy sieją rośliny jare.
  • Damian 2021-12-20 15:13:02
    bardzo kiepski artykuł... mieszanina gorczycy+facelia+rzodkiwe wnosi wiecej azotu niż rośliny bobowate które wiążą azot atmosferyczny...
    • Dawid 2021-12-21 08:29:08
      Kolego, to żaden kiepski artykuł nie zauważyłeś ukrytej dywersyfikacji produkcji. Gdyby zestawić artykuły razem to okaże się że słoma + poplony dają tyle składników że nawozów nie trzeba używać . Na to wszystko trzeba wpuścić krowy które zjedzą poplony na grzbietach będą miały przywiązane worki z których będzie się wysypywać pszenica. Krowy wdeptując ją w ziemie dokonają zasiewu, jedyny problem jest z odchodami krów bo jak zeżrą poplony w których jest już 200 kg azotu i tyleż samo fosforu i potasu to w żwaczu go potroją i mamy 3 razy tyle a tego już plan nawozowy nie zdzierży. Tak właściwie to trzeba to będzie tylko opryskać na chwasty chociaż tutaj z pomocą przychodzą kozy tzw. samo-opielacze na tym etapie badań jednakże jeszcze nie rozróżniają chwasta od rośliny uprawnej ale to tylko kwestia czasu bo Orlen już zapowiedział inwestycję w tym zakresie. Następnym razem uchylę rąbka tajemnicy o wykorzystaniu świń jako maszyn terra-formujących no chyba że mnie aresztują za wyjawienie ściśle tajnej strategi narodowej dla rolnictwa ukrytej pod nazwa 5 dla Rolnictwa.
  • Łukasz 2021-12-20 14:53:41
    Jestem skłony nie uwierzyć w ten N zgromadzony przez łubin. Można prosić do źródła danych z tabeli?
    • Maciej 2021-12-20 15:33:05
      Część danych pochodzi z publikacji naukowych, między innymi w Fragmenta Agronomica, a część od producentów/sprzedawców materiału siewnego
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.85.80.239
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.