PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Masa pofermentacyjna - uciążliwy odpad czy przydatny nawóz?

Masa pofermentacyjna - uciążliwy odpad czy przydatny nawóz?

Autor: Magdalena Szymańska

Dodano: 08-04-2013 10:06

Tagi:

Funkcjonowanie biogazowni związane jest z generowaniem znacznych ilości masy pofermentacyjnej.



Zagospodarowanie tej masy budzi wiele wątpliwości wynikających z braku rzetelnych informacji dotyczących jej wpływu na plony roślin oraz właściwości fizyczne, chemiczne i biologiczne gleb.

Często postrzegana jest ona przez społeczeństwo jako uciążliwy odpad, tymczasem jest to bardzo cenny produkt.

Cel - nawożenie

Podstawowym kierunkiem zagospodarowania masy pofermentacyjnej powinno być stosowanie jej w celach nawozowych. Przemawia za tym wiele argumentów. Przede wszystkim rodzaj i jakość naszych gleb. W Polsce dominują gleby lekkie, o niskim pH (gleby kwaśne i silnie kwaśne). Gleby takie charakteryzują się niską zdolnością sorpcji składników pokarmowych oraz małą retencją wodną. W związku z powyższym wymagają dopływu materii organicznej, która pozytywnie wpływa na wiele parametrów decydujących o wielkości uzyskiwanych plonów.

W gospodarstwach z produkcją zwierzęcą, w których stosowane są nawozy naturalne, następuje dopływ materii organicznej. W przypadku, gdy rolnicy oddają nawozy naturalne do biogazowni, powinni odbierać masę pofermentacyjną.

W gospodarstwach roślinnych jedynym źródłem materii organicznej często jest tylko słoma, w dobie energetycznego wykorzystania biomasy jest cennym źródłem energii i rolnicy wolą ją sprzedać zamiast przyorać.

W tej sytuacji masa pofermentacyjna jest bardzo cennym źródłem materii organicznej i powinna być w pierwszej kolejności uwzględniana w planach nawozowych gospodarstw.

Wartość nawozowa

Z punktu widzenia wartości nawozowych różnych materiałów odpadowych istotne są m.in. następujące właściwości: zawartość węgla (C), azotu (N), fosforu (P), potasu (K), stosunek C:N, decydujący m.in. o podatności materiałów organicznych na mineralizację, a także pH i zawartość mikroelementów, w tym metali ciężkich.

Analizując wszystkie wyżej wymienione parametry, można stwierdzić, że masa pofermentacyjna spełnia kryteria przydatności do nawożenia. Oczywiście podstawowym czynnikiem determinującym skład chemiczny pofermentu jest rodzaj użytych substratów w biogazowni. Z tego względu każda biogazownia produkuje zróżnicowaną masę. Na podstawie analizy reakcji zachodzących podczas fermentacji metanowej można jednak ogólnie określić właściwości fizykochemiczne masy pofermentacyjnej, a co się z tym wiąże - jej wartość nawozową.

Podczas fermentacji metanowej dochodzi do rozkładu związków organicznych, co prowadzi do zawężenia stosunku (węgiel - azot) C:N w masie pofermentacyjnej.

Stosunek ten zazwyczaj wynosi ok. 25-30:1 dzięki czemu poferment jest podatny na mineralizację pozostałych związków organicznych.

Z punktu widzenia żywienia roślin jest to bardzo korzystne, ponieważ przyspiesza proces uwalniania składników pokarmowych w formach dostępnych dla roślin. Zachodząca podczas fermentacji amonifikacja prowadzi do powstawania amonowej formy azotu (N-NH4). Jest to forma azotu dostępna dla roślin i co jest bardzo istotne z punktu widzenia ochrony środowiska, ulega sorpcji wymiennej w glebie, przez co nie jest wymywana do wód, tak jak azot azotanowy (N-NO3). Należy jednak zaznaczyć, że przy dużej zawartości N-NH4 i stosunkowo wysokim pH masy pofermentacyjnej (pH powyżej 7) może dochodzić do strat azotu w postaci amoniaku. Ulatnianie amoniaku może mieć miejsce podczas składowania, jak i stosowania na pola. Stąd niezwykle ważne jest szybkie przykrycie glebą zastosowanej na pole masy pofermentacyjnej.

Zachodzący podczas fermentacji metanowej rozkład związków organicznych powoduje, że zawarte w masie pofermentacyjnej pozostałe makro- i mikroelementy występują w formach mineralnych, bezpośrednio dostępnych dla roślin. Dzięki temu zwiększa się efektywność wykorzystania składników pokarmowych z zastosowanej na pola masy pofermentacyjnej. Czasami może być ona porównywana do nawozów mineralnych. Orientacyjny skład chemiczny masy pofermentacyjnej prezentujemy w tabeli.

Sucha masa bardzo ważna

Ze względu na niską zawartość suchej masy w masie pofermentacyjnej (3- 10 proc.) w celu zmniejszenia objętości zbiorników potrzebnych do magazynowania poferemntu wiele nowych biogazowni decyduje się na separowanie masy pofermentacyjnej. W efekcie przepuszczenia pofermentu przez prasę odwadniającą uzyskujemy dwie frakcje: stałą (ok. 30 proc. sm) oraz ciekłą, którą często traktuje się jako ciecz technologiczną wykorzystywaną do rozcieńczania substratów. Takie rozwiązanie technologiczne wpływa nie tylko na budowę biogazowni, ale także zmienia wartość nawozową uzyskiwanego pofermentu.

Frakcja stała składa się ze strukturalnych części materii organicznej, zawiera znaczne ilości celulozy i ligniny - przez co ma wysokie zdolności pochłaniania wody. Zawiera także znaczne ilości związków mineralnych. Stosowanie tej frakcji na gleby zwiększa ich pojemność wodną oraz zawartość materii organicznej.

Frakcja ciekła zawiera znaczne ilości rozpuszczalnych form azotu, fosforu i potasu. Na szczególną uwagę zasługuje potas, który głównie przechodzi do frakcji ciekłej. Musi to być wzięte pod uwagę przy obliczaniu maksymalnej ilości zawracanej do komory frakcji ciekłej, tak by nie doprowadzić do kumulacji potasu do poziomu, w którym będzie on hamował proces fermentacji metanowej.

Prowadzone na SGGW badania dotyczące możliwości nawozowego wykorzystania świeżej masy pofermentacyjnej oraz produktów otrzymanych na jej bazie, tj. frakcji stałej, ciekłej, kompostów oraz granulatów dowodzą, że produkty te są bardzo dobrymi nawozami, dzięki którym uzyskujemy większe plony roślin o prawidłowych wartościach jakościowych, a jednocześnie obserwowany jest pozytywny wpływ na właściwości fizykochemiczne gleb.

Już 7 listopada w Warszawie jedno z najważniejszych wydarzeń w rolniczym kalendarzu. Szerokie grono znamienitych gości i dziesiątki sesji, w których poruszamy aktualne i ważne dla rolników tematy. Zarejestruj się teraz!



Podobał się artykuł? Podziel się!

MULTIMEDIA

×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (1)

  • Michał 2017-05-26 18:58:04
    Dlatego "głupi" Niemcy wywożą swoje odpady po fermentacyjne do Polski, tzw" kundelki" wszystko składują i skażają polską ziemię.
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 18.208.159.25
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.