PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Nawożenie gnojowicą i gnojówką w zgodzie z programem azotanowym

Nawożenie gnojowicą i gnojówką w zgodzie z programem azotanowym Gnojowica i gnojówka są płynnymi nawozami naturalnymi zawierającymi niezbędne dla roślin składniki pokarmowe, zarówno makro-, jak i mikroelementy

Azot zawarty w płynnych nawozach naturalnych może być utracony w trakcie przechowywania, wywożenia w pole czy rozlewania. Dlatego stosując tego typu nawozy, zawsze trzeba mieć na uwadze, że ograniczenie strat biogenów ma znaczenie nie tylko produkcyjne, lecz także środowiskowe.



Gnojowica i gnojówka są płynnymi nawozami naturalnymi zawierającymi niezbędne dla roślin składniki pokarmowe, zarówno makro-, jak i mikroelementy. Ich właściwe wykorzystanie pozwala istotnie ograniczyć zużycie nawozów mineralnych. Racjonalne zarządzanie nawozami naturalnymi nie jest jednak łatwe z uwagi na dużą zmienność ich składu chemicznego. Przede wszystkim należy pamiętać, że gnojowica i gnojówka to dwa różne nawozy. Gnojowica pochodzi z chowu bezściołowego i jest mieszaniną przefermentowanego kału i moczu zwierząt, zawierającą znaczące ilości azotu, fosforu i potasu. Gnojówka natomiast powstaje w warunkach chowu zwierząt na płytkiej ściółce. Składa się głównie z moczu, który przesiąka przez ściółkę i jest odprowadzany do zbiornika. Stanowi nawóz azotowo-potasowym, ponieważ fosfor związany z cząsteczkami stałymi jest zatrzymywany przez ściółkę i wchodzi w skład obornika. Koncentracja poszczególnych składników mineralnych w obu rodzajach nawozów zależy od gatunku zwierząt, ich wieku, sposobu żywienia i utrzymania. Skład nawozów wytwarzanych w konkretnym gospodarstwie można określić metodą analizy chemicznej próbki nawozu. Słabą stroną tej metody jest trudność poboru reprezentatywnej próbki nawozu do analizy. W zbiorniku płynny nawóz ulega stratyfikacji (zróżnicowaniu poszczególnych warstw cieczy wraz z głębokością) i pobranie próbki reprezentatywnej wymaga intensywnego wymieszania oraz poboru dużej liczby próbek tzw. pierwotnych na różnych głębokościach zbiornika. Na podstawie wyników analizy chemicznej, znając objętość nawozu wytwarzanego w gospodarstwie, można obliczyć całkowitą ilość składników mineralnych do zagospodarowania.

Ilość składników pokarmowych w nawozach naturalnych można także oszacować teoretycznie, wykorzystując tzw. standardowe zawartości w różnych rodzajach nawozów. Dla azotu obowiązują obecnie wskaźniki opublikowane w załączniku do "Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu" (tzw. programu azotanowego). Sposób obliczenia składu nawozu na podstawie wskaźników jest dosyć pracochłonny. Wymaga sporządzenia tzw. obrotu stada (przelotowości), obliczenia średniorocznej obsady zwierząt w poszczególnych grupach użytkowych, a następnie całkowitej produkcji azotu i masy nawozów w celu wyznaczenia stężenia azotu w mieszaninie nawozów zebranych ostatecznie w zbiorniku. Do wykonania odpowiednich obliczeń można wykorzystać specjalną "Aplikację do sporządzania planu nawożenia azotem" w formacie arkusza Excel, dostępną na stronie internetowej Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie. Obliczenia dotyczą tylko azotu z uwagi na brak odpowiednich wskaźników dla fosforu i potasu. Kalkulator pozwala także wyliczyć niezbędną pojemność zbiorników do przechowywania nawozów płynnych w okresie 6 miesięcy.

ROZDYSPONOWANIE NAWOZU NA UŻYTKI ROLNE

Nawozy naturalne muszą być rozdysponowane w taki sposób, aby dawka wnoszonego w nich azotu nie przekroczyła 170 kg N na 1 ha. Znając zawartość azotu w gnojowicy lub gnojówce, należy określić dopuszczalną dawkę nawozu, jaką można zastosować. Nie oznacza to, że zaleca się stosowanie dawek maksymalnych, o ile nie jest to konieczne. Jeżeli zasoby ziemi w gospodarstwie są dostatecznie duże, to bardziej wskazane jest stosowanie mniejszych dawek na większej powierzchni użytków, czyli możliwie równomierne pokrycie wszystkich pól.

Jeśli produkcja nawozów jest zbyt duża w stosunku do powierzchni użytków rolnych, wówczas należy rozważyć inne sposoby zagospodarowania nadwyżki nawozów (np. umowa przekazania do biogazowni lub do rolniczego wykorzystania przez inne gospodarstwo rolne).

Azot wnoszony w postaci nawozów naturalnych musi być uwzględniony w planie nawożenia. Zgodnie z programem azotanowym plan nawożenia opracowują wszystkie gospodarstwa o powierzchni użytków rolnych większej niż 100 ha (lub 50 ha upraw intensywnych) lub obsadzie zwierząt większej niż 60 DJP.

Każdy zabieg aplikacji nawozów naturalnych (data zastosowania, dawka azotu) musi być odnotowany w dokumentacji gospodarstwa. Obowiązek prowadzenia ewidencji zabiegów nawożenia dotyczy wszystkich gospodarstw o powierzchni powyżej 10 ha użytków rolnych lub obsadzie zwierząt większej niż 10 DJP średniorocznie.

DOZWOLONE TERMINY STOSOWANIA

Płynne nawozy naturalne pod względem przyswajalności składników pokarmowych przez rośliny są zbliżone do nawozów mineralnych. Dlatego powinny być stosowane krótko przed siewem lub w okresie intensywnego wzrostu roślin uprawnych. W programie azotanowym, który obowiązuje obecnie na obszarze całego kraju, wskazano okresy, kiedy wolno stosować nawozy zawierające azot. Stosowanie nawozów naturalnych w postaci płynnej wiosną można rozpocząć 1 marca zarówno na gruntach ornych, jak i na użytkach zielonych. Data zakończenia aplikacji nawozów jesienią jest zróżnicowana. Na trwałych użytkach zielonych stosowanie nawozów płynnych jest dozwolone do 31 października. Na gruntach ornych zaś: do 20 października na obszarach o średniej dla kraju długości okresu wegetacyjnego, do 15 października w rejonach o krótszym okresie wegetacji i do 25 października w tych rejonach, gdzie wegetacja trwa nieco dłużej.

Stosowanie nawozów po wskazanych terminach jest możliwe tylko w przypadku, gdy ekstremalne warunki pogodowe (np. susza glebowa lub nadmierne uwilgotnienie gleby) uniemożliwiają przeprowadzenie zabiegów we właściwym czasie.

SPOSOBY APLIKACJI

Oprócz terminów kalendarzowych o możliwości zastosowania nawozów decydują także warunki glebowe. Nie wolno stosować nawozów na glebach zamarzniętych, zalanych wodą lub pokrytych śniegiem. Ograniczenia te mają na celu zmniejszenie ryzyka strat azotu w wyniku ulatniania się amoniaku z pozostających na powierzchni nawozów czy też ich zmywu z topniejącym śniegiem itp. Najważniejszym działaniem ograniczającym straty azotu z nawozów jest ich przykrycie (pług) lub wymieszanie z glebą (brona, kultywator). Im dłużej nawóz pozostaje na powierzchni, tym więcej azotu ulatnia się w postaci amoniaku. Gaz najbardziej intensywnie ulatnia się w trakcie aplikacji i bezpośrednio po niej, jeśli nawóz pozostaje na powierzchni gleby. Straty azotu w trakcie rozprowadzania nawozu na polu można istotnie zmniejszyć, rozlewając nawozy bezpośrednio na lub pod powierzchnię gleby. Największe emisje występują natomiast w warunkach stosowania płytek rozbryzgowych lub deszczowni z uwagi na dużą powierzchnię i wydłużony czas kontaktu nawozu z powietrzem. Duże znaczenie dla ograniczenia strat azotu w formie gazowej ma możliwie jak najszybsze wymieszanie nawozu z glebą. Natychmiastowe wykonanie zabiegu pozwala zmniejszyć straty azotu o 70-90 proc. Przykrycie nawozu po 4 godz. jest już mniej efektywne (45-65 proc. redukcji emisji). Zabieg wykonany po 24 godz. ogranicza straty amoniaku już tylko o 30 proc.

W okresie wegetacji roślin nie ma możliwości wymieszania nawozu z glebą, dlatego pogłówne nawożenie gnojowicą lub gnojówką powinno być wykonywane przy użyciu węży rozlewowych lub aplikatorów doglebowych w uprawach roślin w szerokich rzędach. Najlepszym czasem na wykonanie zabiegu jest okres zwarcia międzyrzędzi, gdy masa nadziemna roślin hamuje nagrzewanie gleby iabsorbuje wydzielany amoniak.

STOSOWANIE NAWOZÓW W POBLIŻU WÓD POWIERZCHNIOWYCH

Nadmiar związków biogenicznych, w szczególności azotu i fosforu, może przyczyniać się do eutrofizacji wód. Dlatego podczas stosowania nawozów naturalnych na polach zlokalizowanych w pobliżu wód otwartych należy zachować szczególną ostrożność. Zgodnie z programem azotanowym zabronione jest stosowanie nawozów płynnych w odległości mniejszej niż 10 m od jezior i zbiorników wodnych o powierzchni do 50 ha, cieków naturalnych, rowów o szerokości większej niż 5 m oraz kanałów. Większe odległości (20 m) obowiązują w przypadku jezior i zbiorników wodnych o pow. większej niż 50 ha, ujęć wody oraz pasa nadmorskiego. Większe o 5 m odległości muszą być zachowane na polach o dużym nachyleniu, tj. 10 proc., co oznacza zwiększenie wysokości o 1 m na długości 10 m.

Możliwe jest zmniejszenie o połowę odległości od wód otwartych, jeśli nawozy stosowane są przy użyciu węży wleczonych lub aplikatorów doglebowych. Taką możliwość daje także podział całkowitej dawki nawozu na 3 części i zastosowanie każdej w odstępie czasu nie krótszym niż 14 dni. To rozwiązanie wydaje się jednak trudne ze względów organizacyjnych i nieuzasadnione ekonomicznie.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (6)

  • Edward Licznerski 2019-05-01 12:48:43
    Zwątpiłem po przeczytaniu "wykładu". Czy lepszym nawozem jest SUROWA gnojowica/gnojówka niż PRZEFERMENTOWANA (w małej rolniczej biogazowni utylizacyjnej)? Autorka słowem nie odniosła się do tego problemu. Nie można się dziwić, że projekty biogazowni rolniczych UTYLIZACYJNYCH pozostaną na papierze, a cieki wodne i gleby oraz powietrze nadal będą podtruwane specyficzną "polską technologią nawożenia". Skandaliczne wmawianie polskim rolnikom, że mamy DOBRĄ technologię, a ci co w UE budują rolnicze biogazownie utylizacyjne wyrzucają pieniądze w błoto. Były prezes Polskiego Stowarzyszenia Biogazu.
  • Farmer ze wsi 2019-04-29 07:58:54
    Przecież to nie chodzi o nic więcej jak o to żeby była okazja wylepić karę za brak wpisu. To nie będzie miało nic wspólnego z tym co się robi trzeba to pisać wg recepty i tak nikt tego nie zweryfikuje bo na każdego rolnika musoal by być kontroler który by za nim chodził A to nie realne. A na durnych miastowych wyłania gnojowki i zrobienie tego talerzowka czy kultywatorem jest Perfect zmieszane jest A zapach zostaje. Nikt nigdy nie powinien dopuścić do mieszania wsi z miastem bo to jak gowno w zupę
  • No 2019-04-28 21:03:19
    Tzn to może leżeć na powierzchni gleby aż rolnik zechce to zaorac, a cała wieś ma wachac, nie ma obowiązku tylko widzimisię, a jaka jest odległość stosowania od zabudowań, też 10 metrów
  • Andrzej 2019-04-28 18:38:06
    Nie dajmy się zrobić glupimy mają nas za debili Róbcie jak uważacie dość zniewolenia rolnika Niech się na......a tą dyrektywa
  • max 2019-04-28 18:30:44
    (...),dupa,dupa i kamieni kupa.nic te dokumenty niepomoga.kiedys były kołchozy panstwowe a teraz prywatne!wyscig scczurów trwa,wiecej i wiecej,zniszczone rolnictwo małe i pomału sie niszczy rolnictwo srednie!!!kiedys jak człowiek miał max do 15-20 krów i wieksza opłacalnosc produkcji,to srodowisko niecierpiało tak jak teraz przy 100-200 krowach i wiecej!!postawiliscie rolników przed wyborem albo 100-200 i wiecej albo wcale!chore to jest ale prawdziwe.dobra zmiana bendzie rozliczona w wyborach!!!!!
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.234.208.87
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.