PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Nawożenie zbóż ozimych

W nawożeniu zbóż ozimych podstawowy wpływ na plon ma pierwsza dawka azotu stosowana wiosną. Od niej zależy przede wszystkim liczba źdźbeł, a w konsekwencji obsada kłosów, która w największym stopniu wpływa na plon ziarna.



W uprawie pszenicy ozimej pierwsza wiosenna dawka azotu decyduje głównie o liczbie źdźbeł produktywnych (zakończonych kłosami), a także kłosków w kłosie i kwiatków w kłosku. Jednak nadmiar azotu w tym czasie powoduje zbyt duże krzewienie się roślin i wydłużanie pierwszego i drugiego międzywęźla, co zwiększa podatność pszenicy na wyleganie.

Odpowiednia dawka azotu
Azot może być zastosowany tuż przed lub podczas ruszenia wegetacji wiosennej. Przed ruszeniem wegetacji należy go stosować na tych plantacjach, które były zasiane później niż wynosi termin optymalny dla danego rejonu. W takiej sytuacji nawozy azotowe najlepiej jest wysiać wcześnie w dawce ok. 30 kg N/ha. Następnie za kilka lub kilkanaście dni, w zależności od pogody, należy zastosować resztę azotu wyliczoną do zastosowania w pierwszym terminie. W wypadku plantacji zasianych w terminie optymalnym azot trzeba zastosować podczas ruszenia wegetacji.

Odmiany paszowe pszenicy na wytworzenie tony ziarna z odpowiednią ilością słomy pobierają ok. 25 kg N. Jeśli rolnik oczekuje, że uzyska 6 t z hektara, rośliny powinny pobrać 150 kg N/ha. Część azotu pochodzi z gleby, ale większość należy dostarczyć w nawozach mineralnych. Zależnie od żyzności gleby oraz temperatury i wilgotności wiosną mineralizuje się od 40 (gleby lżejsze) do 60 kg azotu na hektar (gleby cięższe). Jeśli więc przyjmuje się, że w glebie jest 40 kg N/ha, to ilość azotu, którą trzeba dostarczyć roślinom wynosi 150 kg – 40 kg = 110 kg N/ha. Ponieważ wykorzystanie azotu mineralnego przez pszenicę wynosi 70 proc., a więc 110 kg : 0,7 = 157 kg N/ha. Wyliczoną w ten sposób dawkę można ewentualnie nieco zmniejszyć (o 25 kg N/ha), gdyby przedplonem dla pszenicy były rośliny motylkowate. W pierwszym terminie wiosennym należy zastosować ok. 60 proc. wyliczonej łącznej dawki. W naszym przypadku jest to 94 kg N/ha (157 x 0,6). Jest to równowartość np. 276 kg saletry amonowej.

W wypadku odmian jakościowych i chlebowych pszenicy zapotrzebowanie na azot jest większe i wynosi ok. 30 kg azotu na tonę oczekiwanego plonu, co przy 6 t z hektara daje 180 kg azotu. Przy zawartości w glebie 60 kg N/ha roślinom należy dostarczyć w nawozach 120 kg N/ha (180–60). Po uwzględnieniu stopnia wykorzystania azotu z nawozów daje to 171 kg N/ha (120:0,7). Dlatego w pierwszym terminie należy zastosować 103 kg N/ha (171 x 0,6), czyli np. 303 kg saletry amonowej.

Przy ustalaniu dawek azotu trzeba brać także pod uwagę obsadę roślin na plantacji. Jeśli jest ona duża (ponad 350 roślin/mkw), wtedy dawka azotu w pierwszym terminie nie powinna przekraczać 50 kg N/ha. Gdy natomiast jest ona zbyt mała (poniżej 350 roślin/mkw) wtedy należy zastosować 70–100 kg N/ha.

Ponieważ tegoroczna zima obfitowała w opady śniegu należy liczyć się z tym, że na przedwiośniu woda spowoduje wypłukanie części azotu z zasięgu systemu korzeniowego pszenicy, a w związku z tym dawki azotu stosowane w pierwszym terminie trzeba będzie zwiększyć.

Żyto
Na wytworzenie tony ziarna wraz ze słomą pobiera 25 kg N. Zboże to dobrze wykorzystuje azot glebowy, który pochodzi z mineralizacji zachodzącej w glebie wiosną. W uprawie żyta wysiewanego po zbożach azot stosuje się wiosną w dwóch terminach: podczas wznowienia wegetacji (60 proc. planowanej łącznej dawki – do 80 kg azotu na hektar) i pozostałą część (40 proc.) w fazie wydłużania trzeciego międzywęźla (początek strzelania w źdźbło). Wykorzystanie azotu przez żyto z nawozów mineralnych jest mniejsze niż w wypadku pszenicy i wynosi ok. 60 proc. Także w przypadku nawożenia żyta azotem trzeba brać pod uwagę stan plantacji. Pełną dawkę stosuje się tylko na plantacjach o średniej obsadzie, która zależnie od jakości gleby waha się od 150 do 320 szt./mkw. Przy nadmiernej obsadzie (ponad 220–320 szt./mkw), wyliczoną dawkę azotu należy zmniejszyć nawet o 20 proc., aby nie spowodować nadmiernego zagęszczenia źdźbeł. Podobnie trzeba postąpić z plantacją o zbyt małej obsadzie (90–250 szt./mkw). W tym wypadku bowiem znaczna część azotu zostanie niewykorzystana przez rośliny, a tym samym stracona.

Żyto
Na wytworzenie tony ziarna wraz ze słomą pobiera 25 kg N. Zboże to dobrze wykorzystuje azot glebowy, który pochodzi z mineralizacji zachodzącej w glebie wiosną. W uprawie żyta wysiewanego po zbożach azot stosuje się wiosną w dwóch terminach: podczas wznowienia wegetacji (60 proc. planowanej łącznej dawki – do 80 kg azotu na hektar) i pozostałą część (40 proc.) w fazie wydłużania trzeciego międzywęźla (początek strzelania w źdźbło). Wykorzystanie azotu przez żyto z nawozów mineralnych jest mniejsze niż w wypadku pszenicy i wynosi ok. 60 proc. Także w przypadku nawożenia żyta azotem trzeba brać pod uwagę stan plantacji. Pełną dawkę stosuje się tylko na plantacjach o średniej obsadzie, która zależnie od jakości gleby waha się od 150 do 320 szt./mkw. Przy nadmiernej obsadzie (ponad 220–320 szt./mkw), wyliczoną dawkę azotu należy zmniejszyć nawet o 20 proc., aby nie spowodować nadmiernego zagęszczenia źdźbeł. Podobnie trzeba postąpić z plantacją o zbyt małej obsadzie (90–250 szt./mkw). W tym wypadku bowiem znaczna część azotu zostanie niewykorzystana przez rośliny, a tym samym stracona.

Pszenżyto ozime
Na wytworzenie tony ziarna z odpowiednią ilością słomy pobiera 25 kg N. Jego potrzeby pokarmowe co do azotu są duże, co wynika z bardzo wysokich możliwych potencjalnych plonów (8 t/ha). Wykorzystanie azotu przez pszenżyto z nawozów mineralnych jest takie samo jak w wypadku pszenicy (70 proc.). Nie można opóźniać stosowania pierwszej dawki azotu, bo zmniejsza to przede wszystkim obsadę kłosów, a więc cechę, która w największym stopniu wpływa na plon ziarna. Z badań przeprowadzonych przez prof. Jana Rozbickiego z SGGW w Warszawie wynika, że opóźnienie zastosowania azotu o 2 tygodnie w stosunku do momentu ruszenia wegetacji, spowodowało zmniejszenie plonu ziarna pszenżyta ozimego o ponad 1 t/ha (z 6,5 do 5,4 t/ha), przede wszystkim z powodu zmniejszenia liczby kłosów (z 468 do 402 szt./mkw).

Dawkę do 60 kg N/ha wnosi się jednorazowo podczas ruszenia wegetacji roślin. Większe dawki należy podzielić i zastosować w  dwóch terminach – 60 proc. w momencie ruszania wegetacji i 40 proc. w fazie strzelania w źdźbło.

Jęczmień ozimy
Na wytworzenie tony ziarna wraz z odpowiednim plonem słomy pobiera 24 kg N. W uprawie jęczmienia ozimego przy dawkach do 60 kg azotu na hektar całość wysiewa się wiosną podczas ruszenia wegetacji. Gdy dawki są większe, azot stosuje się w dwóch terminach: w momencie ruszenia wegetacji (do 80 kg N/ha) i pozostałą część w fazie strzelania w źdźbło. Podział dawki i późniejsze stosowanie azotu ogranicza wyleganie, przedłuża żywotność liści oraz zwiększa zawartość białka w ziarnie. Wykorzystanie azotu z nawozów mineralnych przez jęczmień ozimy jest większe niż w wypadku pszenicy i wynosi 85 proc.

Dobór nawozów
Do wczesnowiosennego nawożenia azotem pszenicy ozimej stosuje się nawozy saletrzane o szybkim działaniu: saletrę amonową, saletrzak i Salmag. W uprawie żyta uprawianego na glebach lżejszych należy stosować saletrę amonową lub mocznik, który zawiera azot w formie amidowej. Forma amidowa jest mniej ruchliwa od formy saletrzanej i wolniej przemieszcza się w glebie. Dlatego ryzyko wymycia azotu w tym wypadku jest mniejsze. Mniejsze jest także zagrożenie dla środowiska naturalnego.

Precyzja stosowania
O efektach wykorzystania przez zboża azotu z nawozów decyduje równomierność jego rozmieszczenia na polu. Wszystkie nawozy azotowe obecne na rynku mają bardzo dobrą granulację, co gwarantuje ich równomierny rozsiew przy użyciu nowoczesnych rozsiewaczy. Jednak gdy nierównomierność rozsiewu nawozów przekracza 50 proc. plony są mniejsze nawet o 40 proc.

Ceny azotu
Kilogram azotu w nawozach*:
saletra amonowa (34 proc. azotu, 700 zł za tonę) –  2,06 zł;
saletrzak (27 proc. N, 625 zł za tonę) – 2,31;
Salmag (27,5 proc. azotu, 639 zł za tonę) – 2,32;
mocznik (46 proc. azotu, 870 zł za tonę)– 1,89 zł.
*ceny z połowy lutego 2006 r.

Źródło: "Farmer" 05/2006



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (4)

  • smoku 2015-10-31 15:13:32
    Saletra w 2006 r. była po 700 zł za 1 t a paliwa nie były wiele tańsze niż obecnie i o ile mnie pamięć nie myli to zboże było w podobnej cenie ale dziś trzeba nawalić nawozów żeby plonem jakoś to nadrobić a i tak opłacalność jest coraz mniejsza.
  • qweqweqweqwe 2015-10-31 14:15:42
    Od siebie dodam małą ściągawkę co do tego jak prawidłowo i czym nawozić zboża, aby plony, które wzejdą były takie jak chcemy - http://www.biostyma.pl/nasze-technologie-2/zboza/ bardzo łatwa infografika, która jest pomocna w pracy każdego rolnika. Ponad to, biostyma ma nie tylko nawozy przeznaczone do zbóż, ale także rzepaku oraz ziemniaków. Każdego kogo interesuje ten temat, odsyłam na strone oraz przede wszystkim do kontaktu ze specjalistami.
  • zyzy 2013-11-05 09:33:50
    srednio opracowane
  • dt 2012-03-05 17:40:05
    np.

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 34.200.236.68
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.