RSM (pełna nazwa roztwór saletrzano-mocznikowy) produkowany jest o zawartości azotu 32 proc., 30 proc. oraz 28 proc. Podczas dłuższego przechowywania zimą, ujemne temperatury mogą spowodować jego krystalizację. Graniczna temperatura tego procesu zależy od zawartości azotu całkowitego i wynosi: dla RSM 32 proc. N to 0°C, dla 30 proc. N -9°C, dla 28 proc. N -17°C.

Choć proces ten jest odwracalny, lepiej nie dopuścić do krystalizacji RSM. Skrystalizowany nawóz naturalnie dość powoli powraca do płynnej formy, a żeby ten proces przyspieszyć potrzebne są pewne działania polegające np. na podgrzaniu zbiornika, co może być kłopotliwe.

Istnieje jednak zdecydowanie prostszy sposób na uniknięcie zmiany skupienia roztworu. Zimą najlepiej przechowywać RSM, najmniej stężony, a więc ten o 28 proc. zawartości azotu. Jak wspomniano wyżej, jego graniczna temperatura, w której dochodzi do powstania kryształów to -17 °C. Warto zatem na jesienno-zimową dostawę wybrać właśnie ten typ nawozu.

Jeśli jednak wcześniej zakupiliśmy RSM bardziej stężony, można go rozcieńczyć wodą do odpowiedniej wartości. Podczas rozcieńczania skoncentrowany (32 proc. lub 30 proc.) roztwór należy dodawać do wody, a nie w kolejności odwrotnej. Takie postępowanie umożliwia dokładniejsze wymieszanie obu komponentów.

Jak wyliczyć potrzebną ilość wody niezbędną do otrzymywania RSM 28 proc. N z roztworów bardziej skoncentrowanych?

Grupa Azoty PUŁAWY poleca wykorzystać do tego celu prostą metodę i prosty wzór. Ilość wody (Lw) w litrach potrzebną do rozcieńczenia RSM 32 proc. N i 30 proc. N do zawartości 28 proc. N, a więc do gęstości 1,28 kg/dm3, oblicza się w sposób następujący:
Lw = RSM 32 proc. N (w litrach) x 0,189
Lw = RSM 30 proc. N (w litrach) x 0,091

Co jednak jeśli nie znamy wyjściowego stężenia i nie jesteśmy pewni czy nawóz jak dotąd już się po części nie skrystalizował lub część wody nie odparowała?

Można to także w łatwy sposób samemu sprawdzić. Należy w tym celu pobrać 1 litr nawozu i go zważyć. Zależność jest taka, że RSM 32 proc. waży 1,32 kg, RSM 30 proc. waży 1,30 kg a RSM 28 waży 1,28.

O czym jeszcze należy pamiętać podczas przechowywania RSM?

Oczywiście do przechowywania niezbędny jest specjalny zbiornik ze stali węglanowej lub PCV. Najczęściej takie zbiorniki wyposażone są w kwasoodporne zawory, odpowietrznik, tacę awaryjną, drabinkę, podest obsługowy oraz pełne zabezpieczenia antykorozyjne (wewnątrz i na zewnątrz). Zbiornik do magazynowania RSM musi być posadowiony na utwardzonym podłożu - asfalt, trylinka, płyty betonowe. Dla mniejszych gospodarstw oferowane są pojemniki (kanistry) z tworzyw sztucznych o pojemności 1000 l.

Należy również pamiętać, że RSM działa umiarkowanie korozyjnie na stal zwykłą, dlatego w okresie zimowym należy opróżnić pompy, rurociągi przesyłowe z pozostałości nawozu. Do ochrony zbiorników można stosować specjalne preparaty antykorozyjne.

Inną dobrą metodą dobrego przechowywania nawozu, zwłaszcza w okresie zimowym jest wybudowanie specjalnej instalacji wraz podziemnymi zbiornikami magazynowymi z powłoką. Dzięki temu nawóz może być przechowywany zimą także w formie 32proc.N. Niestety jak można się domyśleć jest to dość droga inwestycja, warta jednak rozważenia głównie w przypadku kupowania dużych ilości nawozu i konieczności ich dłuższego przechowywania.