Żyzność gleby determinują w pierwszej kolejności: woda, następnie materia organiczna i zasobność w składniki pokarmowe. Dlatego przy planowaniu nawożenia nie możemy pominąć odczynu gleby, która stanowi punkt wyjścia dla strategii. Temat konieczności regulacji pH gleby jest nieustająco aktualny, nie może być bagatelizowany, jeśli nawożenie nawozami azotowymi ma być efektywne.

Wpływ pH gleby na system korzeniowy rzepaku Fot. W. Szczepaniak
Wpływ pH gleby na system korzeniowy rzepaku Fot. W. Szczepaniak

Pod wpływem zmiany pH, zmieniają się właściwości chemiczne, fizyczne i biochemiczne gleby.

- Bez uregulowane pH gleby nie można liczyć na wysokie plony – przypominał dr. hab. W. Szczepaniak.

Przy zbyt niskim odczynie gleby (pH poniżej 5,5) ujawnia się toksyczny glin, który ogranicza rozwój systemu korzeniowego i może prowadzić do jego śmierci. To od struktury, odczynu gleby, dostępności wody (zarówno nadmiar, jak i deficyt nie są wskazane) i składników pokarmowych zależy prawidłowy rozwój korzenia. Jeśli roślina nie rozbuduje go wystarczająco wówczas nawożenie azotowe nie przyniesie zamierzonego efektu plonotwórczego.

Wpływ toksycznego glinu a rozwój systemu korzeniowego roślin uprawnych - jęczmień jary, faza strzelania w źdźbło Fot. W. Szczepaniak
Wpływ toksycznego glinu a rozwój systemu korzeniowego roślin uprawnych - jęczmień jary, faza strzelania w źdźbło Fot. W. Szczepaniak

Biorąc pod uwagę, że ¾ gleb w kraju odznacza się niską zwartością próchnicy, niską pojemnością wodną, ma naturalną skłonność do zakwaszania (niski stopień wysycenia kompleksu wapniem), dbałość o pH gleby i regularne jej wapnowanie musi być wpisane w strategię nawożenia.

Wapnowanie prowadzi do wzrostu plonów roślin uprawnych i zmniejszenia kosztów związanych z uprawą. Regularnie wapnując glebę zapobiegamy nagromadzaniu toksycznego glinu, manganu i żelaza. Zauważalny jest: wzrost aktywności fizjologicznej rośliny, poprawa struktury gleby, uruchomienie składników mineralnych i wzrost aktywności biologicznej gleby.