PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Potas i fosfor - filary nawożenia przedsiewnego pszenicy

Potas i fosfor - filary nawożenia przedsiewnego pszenicy Poziom plonowania pszenicy, a także jej zimotrwałość są w dużym stopniu zależne zarówno od jesiennego rozwoju, jak i odżywienia roślin w tym okresie

Autor: Witold Szczepaniak

Dodano: 14-09-2019 06:54

Tagi:

W praktyce, aby pszenica ozima mogła zbudować fundament pod przyszły plon i właściwie przygotować się do zimy, musi być odpowiednio odżywiona od samego początku wegetacji. Przed siewem zwykle wymaga nawożenia fosforem i potasem, natomiast rzadziej pozostałymi składnikami pokarmowymi, w tym azotem, magnezem i siarką.



Poziom plonowania pszenicy, a także jej zimotrwałość są w dużym stopniu zależne zarówno od jesiennego rozwoju, jak i odżywienia roślin w tym okresie. Przystępując do uprawy, warto mieć na uwadze, że ostatnie lata odznaczały się bardzo zmiennymi warunkami pogodowymi. Stąd też przed kolejnym sezonem wegetacyjnym trzeba się zastanowić, co zrobić, aby niezależnie od warunków pogodowych w okresie jesiennym zarówno zbudować dobry fundament pod przyszły plon, jak i właściwie przygotować rośliny do zimy.

ROZKRZEWIONA JESIENIĄ ROŚLINA MA WIĘKSZY POTENCJAŁ PLONOTWÓRCZY

W przypadku pszenicy wskazane jest, aby wchodziła ona w zimę przynajmniej częściowo rozkrzewiona. Optymalnie, gdy do zimy wytworzy 2 do 3 dobrze rozwiniętych źdźbeł bocznych, tj. zbliżonych rozwojem do źdźbła głównego. Takie stadium rozwojowe pozwala nie tylko na dobre zimowanie, lecz także czyni rośliny mniej wrażliwymi na opóźniony start wegetacji i mniej korzystne warunki wzrostu w okresie wiosennym (rośliny rozkrzewione jesienią nie muszą się intensywnie krzewić na wiosnę i nadrabiać zaległości). Ma to kluczowe znaczenie dla odpowiedniego zagęszczenia łanu, a co się z tym wiąże - dla poziomu plonowania. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że źdźbła, które zostaną zawiązane w okresie jesiennym, są bardziej stabilne, tj. w niekorzystnych warunkach, przykładowo niedoboru wody, w mniejszym stopniu ulegają redukcji niż zawiązane w okresie wiosennym (wynika to z tego, że posiadają lepiej rozwinięty system korzeniowy), a także zwykle mają większy potencjał plonotwórczy (wcześniej powstałe źdźbła mają więcej czasu na rozwój a przez to na wytworzenie dorodnych kłosów). Jednocześnie bardzo ważne jest, jak już wspomniano, aby w okresie jesiennym nawet przy opóźnionych siewach pszenica przed zimą przynajmniej zaczęła się krzewić, tj. wytworzyła co najmniej 4 liście (4. liść jest zaczątkiem pierwszego źdźbła bocznego). Warto wiedzieć, że na początku fazy krzewienia, tj. po wytworzeniu przez roślinę trzech liści, nie tylko tworzy ona kolejne liście (źdźbła boczne), lecz także rozbudowuje system korzeniowy (tworzą się kolejne korzenie boczne). Stąd też rośliny, u których proces krzewienia rozpoczął się w okresie jesiennym, szybciej rozpoczynają wiosenną wegetację, przez co w większym stopniu są w stanie nadrobić zaległości z jesieni, a także lepiej gospodarują wodą i składnikami p okarmowymi.

FOSFOR I POTAS ZAPLANOWANE NA CAŁĄ WEGETACJĘ

Przed siewem pszenica ozima wymaga przede wszystkim nawożenia fosforem i potasem, w mniejszym zakresie powinna być wspomagana pozostałymi składnikami pokarmowymi, w tym azotem, magnezem i siarką. Nie zmienia to jednak faktu, że rośliny te ilościowo większość składników pobierają w okresie wiosennej wegetacji. Natomiast jesienne stosowanie niektórych z nich (najczęściej fosforu i potasu) ma za zadanie z jednej strony zapewnić odpowiedni rozwój i odżywienie roślin przed zimą, a z drugiej uzupełnić zapasy glebowe w łatwo dostępne składniki do poziomu, który zapewni odpowiednią ich dostępność w okresie wiosennej wegetacji.

W praktyce nawożenie potasowo-fosforowe powinno być przeprowadzone w oparciu o bilans, który powinien uwzględniać:

  • potrzeby pokarmowe;
  • zasobność gleby w przyswajalne formy fosforu i potasu;
  • warunki pobierania tych składników z gleby (struktura gleby, występowanie warstw zagęszczonych - podeszwa płużna, odczyn gleby itp.);
  • wartość nawozową resztek roślinnych, słomy, gnojowicy lub innych nawozów naturalnych i organicznych, które zostały wprowadzone do gleby;
  • wyliczenie dawki nawozu;
  • wybór nawozu oraz terminu jego stosowania.

Przystępując do sporządzenia bilansu, w pierwszej kolejności należy oszacować potrzeby pokarmowe uprawianej rośliny. W tym celu należy pomnożyć wartość pobrania jednostkowego (tab. 1) przez wysokość zakładanego plonu. Przykładowo, gdy chcemy uzyskać 8 t ziarna pszenicy z hektara, to potrzeby pokarmowe wynoszą 72-104 kg P2O5 i 128-192 k g K 2O. W zależności od warunków siedliskowo-klimatycznych, a także uprawianej odmiany roślina do wydania tego samego plonu może pobrać mniejsze lub większe ilości składnika pokarmowego. W praktyce sporządzając bilans nawozowy, należy unikać wartości skrajnych. Jednakże w sytuacji, gdy uprawiamy pszenicę na stanowiskach żyznych, to przyjmuje się dolne wartości pobrania jednostkowego, natomiast na stanowiskach, gdzie występują problemy z dostępnością składników pokarmowych, należy przyjąć wartości górne. Po określeniu zapotrzebowania roślin przed przystąpieniem do nawożenia należy się zastanowić, jaka będzie dostępność składników pokarmowych z gleby, która wynika zarówno z jej zasobności w przyswajalne formy fosforu i potasu (tab.2), jaki i z ilości składników pokarmowych, które przykładowo uwolnią się z przyorywanych resztek roślinnych czy nawozów naturalnych (warto wiedzieć, że nawozy te są szczególnie dobrym źródłem potasu - tab. 3) oraz warunków ich pobierania przez rośliny z gleby. Przyjmuje się, że pszenica ozima powinna być uprawiana na glebach o średniej zasobności w przyswajalny fosfor i potas. W takim przypadku dawka zastosowanego składnika w nawozie mineralnym przy braku nawożenia organicznego lub naturalnego (słoma, gnojowica itp.) powinna być równa potrzebom pokarmowym (szczególnie gdy zawartość tych składników mieści się w dolnych granicach tej zasobności).

 

W sytuacji, gdy zmuszeni jesteśmy poczynić pewne oszczędności, to na glebach o średniej zasobności, które znajdują się w dobrej kulturze, można nawożenie zbóż ozimych ograniczyć w stosunku do potrzeb pokarmowych o 20-25 proc. Podobną zasadę stosujemy również, gdy zawartość analizowanych składników przyjmuje środkowe wartości w zasobnościach średnich. Natomiast gdy zawartość fosforu i potasu mieści się w górnych wartościach zasobności średniej, to nawożenie można ograniczyć nawet o 50 proc., co nie powinno mieć znaczącego wpływu na wysokość uzyskanych plonów. Przy czym roślinę następczą, szczególnie gdy będzie to roślina bardziej wymagająca, przykładowo rzepak, trzeba już odpowiednio nawozić. Gdy gleba cechuje się niską zasobnością w przyswajalne składniki pokarmowe, konieczne jest zwiększenie nawożenia, które ma na celu zarówno pokrycie potrzeb pokarmowych, jak i w dłuższym okresie podniesienie zasobności gleby do wartości średnich. W takim przypadku ważne jest, aby nawożenie było tak zaplanowane, że gdy na polu pojawi się roślina o większych wymaganiach pokarmowych, gleba będzie charakteryzowała się przynajmniej średnią zasobnością w przyswajalne formy fosforu i potasu. Natomiast w przypadku, gdy gleba charakteryzuje się wysoką lub bardzo wysoką zasobnością w przyswajalne składniki pokarmowe, wskazane jest znaczące ograniczenie nawożenia mineralnego (nawet do 75 proc. w stosunku do potrzeb pokarmowych), które w podanej sytuacji ma charakter wybitnie startowy (zastosowane nawozy mają za zadanie poprawienie odżywienia roślin w początkowych stadiach wzrostu, gdy mają one jeszcze słabo rozwinięty system korzeniowy i przez to słabiej korzystają ze składników znajdujących się w glebie) lub nawet jego zaniechanie (dotyczy potasu), szczególnie gdy gleba charakteryzuje się wysoką zasobnością, a zboża uprawiamy po dobrym przedplonie, przykładowo po rzepaku, którego słoma została przyorana.

Nawożenie pszenicy szczególnie potasem można podzielić na dwie części, tj. ok. 1/2-3/4 zastosować jesienią przedsiewnie, a ok. 1/2-1/4 późną jesienią lub wczesną wiosną. Przy czym podział dawki potasu na jesienną i wiosenną wskazany jest przede wszystkim na glebach o co najmniej średniej zasobności w przyswajalny składnik.

MAGNEZ I SIARKĘ ROZŁOŻYĆ NA RATY

Magnez i siarka to kolejne ważne makroelementy, które należy uwzględnić w nawożeniu przedsiewnym. W praktyce jednak przed siewem nie stosuje się wysokich dawek magnezu i siarki, szczególnie gdy znajdują się one w nawozach w formach łatwo dostępnych, gdyż formy te stosunkowo szybko przemieszczają się w glebie, co sprawia, że w okresie jesienno-zimowym w sprzyjających warunkach mogą zostać przemieszczone poza system korzeniowy roślin (straty składników występują przede wszystkim na glebach lekkich w latach z dużą ilością opadów). Dlatego przyjmuje się, że bezpieczniej jest składniki te ww. formach stosować późną jesienią przed spoczynkiem zimowym (im krótszy okres do mrozów, tym mniejsze ryzyko, że składniki zostaną wymyte) lub bardzo wczesną wiosną (im wcześniej, tym lepiej, gdyż jest większa szansa, że nawóz się szybko rozpuści i częściowo przemieści w głąb gleby, co zapewni odpowiednią dostępność ww. składników dla roślin od początku ich wiosennej wegetacji). Stosowanie magnezu i siarki można również rozłożyć na dwie części, tj. przedsiewną (mniej) i późno jesienną/wiosenną (więcej). Sytuacja nieco komplikuje się, gdy gleba, na której uprawiamy pszenicę, odznacza się niską czy bardzo niską zasobnością w przyswajalny magnez (tab. 4). W takim przypadku wskazane jest przeprowadzenie nawożenia regenerującego tym składnikiem przed siewem oraz uzupełniającego późną jesienią/ wczesną wiosną.

AZOT TYLKO NA ROZRUCH

Zupełnie inaczej należy podejść do nawożenia azotem, który - jak powszechnie wiadomo - jest głównym składnikiem plonotwórczym. Wynika to z tego, że potrzeby pokarmowe pszenicy w okresie jesiennym względem tego składnika są stosunkowo nieduże (w zależności od stopnia rozwoju łanu zwykle kształtują się w zakresie od kilku do kilkunastu kilogramów na hektar). Stąd też ilość azotu resztkowego, który pozostaje w glebie po zbiorze rośliny przedplonowej, i dopływ tego składnika z bieżącej mineralizacji zwykle wystarczają, aby zapewnić odpowiedni rozwój i stan odżywienia roślin przed zimą. Dlatego w praktyce nawożenie tym składnikiem w niewielkiej ilości (20- 40 kg N/ha) jest wskazane przede wszystkim w warunkach bardzo niskiej podaży tego składnika z gleby, jak również w przypadku spóźnionych siewów (azot przyspiesza wzrost roślin).

MIKROELEMENTY NIEZBĘDNE DO LEPSZEGO DZIAŁANIA MAKROELEMENTÓW

W okresie jesiennym trzeba zadbać również o prawidłowe zaopatrzenie roślin w mikroelementy. Szczególnie warto zwrócić uwagę na miedź i mangan, gdyż składniki te biorą udział we wszystkich głównych funkcjach w roślinie. Stąd też dobre odżywienie roślin tymi składnikami przekłada się nie tylko na ich wysokie plony, lecz także jest konieczne do optymalnego przygotowania roślin do zimy. Warto zaznaczyć, że rola miedzi i manganu (tego drugiego poprzez stymulację pobierania fosforu) w okresie jesiennym sprowadza się między innymi do stymulacji rozwoju systemu korzeniowego oraz krzewienia, co ma korzystny wpływ na przezimowanie roślin. W praktyce zabieg dokarmiania można wykonać już od wytworzenia się czwartego liścia, tj. początku krzewienia. Przy czym zwykle przeprowadza się go bliżej pełni krzewienia - lepsze pokrycie gleby przez rośliny (warto wiedzieć, że w tym okresie powstaje zawiązek kłosa, a dobre odżywienie roślin korzystnie wpływa na jego rozwój). Termin stosowania sprawia, że zabieg dokarmiania dolistnego można połączyć w razie potrzeby ze stosowaniem fungicydów czy insektycydów (w pierwszej kolejności dotyczy wczesnych terminów siewu).



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (25)

  • były rolnik 2019-09-15 09:20:55
    Nasza pszenica jest bardzo dobra tylko ceny skupu zaniżone. W1996r sprzedawałem pszenicę po 600 zł/ tona, chleb kosztował 0,80 groszy, w 1998 r sprzedawałem pszenicę do młyna po 620 + VAT tona, ceny na żniwa.
  • ja 2019-09-15 07:44:58
    Ja tam sypie do oporu bo mnie stać. Po 500 kg Polifoski Krzem teraz syplem pod pszenice ale potem plony mam po 8-9 ton nawet jak susza. Gdyby nie brak opadów spokojnie powyżej 10 ton może 11-12 nawet.
    • KzO 2019-09-15 08:18:06
      To gdzie to sprzedajesz? W chemirolu, agroloku, agrosieci?
  • Grzegorz 2019-09-15 00:23:24
    Powiedzcie chłopaki, czy zamierzacie całe życie pracować by dorobić się kalectwa, zapominając o swoich młodych pięknych latach? Za darmo!!! Bo w tej chwili za pracę na 50 ha nic nie będę miał tylko bolące ręce po fasoli i chore plucapo przeziębionej grypie. Tak sobie cenią nasze oddanie rolnictwu, z tym trzeba będzie się zmierzyć
  • Rolnik 2019-09-14 22:19:51
    Tak, ograniczajcie, nie siejcie a po żniwach znowu będzie płakać że nie urosło.. A wszystkiemu będzie winna susza, rząd i UE...
    • Farmerek 2019-09-14 22:29:03
      @Rolnik Jak masz kasę to nie ograniczaj tylko Wal. Tylko oby karma Cię nie dopadła za to co piszesz i susza Ci nie dowaliła w przyszłym roku. Tak wiem miałeś suszę i wysokie plony, wiem.
    • Boria 2019-09-14 22:32:00
      Rolnik Ty już się przechwalałeś swoimi plonami po 7 ton mimo że Ci nic nie padało. Zajmij się swoim polem a o innych się nie martw.
    • Franuś 2019-09-14 22:33:20
      @Rolnik po za Tobą to nikt nie płacze....
    • Miki2 2019-09-14 22:55:46
      Bo @Rolnik ma sklep a nie pole i dlatego moei zeby sypać bo rabatu ilościowego nie może wykręcić
    • Rolnik 2019-09-15 11:07:54
      Możecie sobie to tłumaczyć jak chcecie ale ziemi nie da się oszukać. Te wasze pozorne oszczędności wyjdą w żniwa. Komu zrobicie na złość? Tylko sobie. A kogo będzie obwiniać? Wszystkich w koło tylko nie siebie. A potem taki @Boria będzie pisał z niedowierzaniem o jakiś niby przechwałkach.
      • Kadwa 2019-09-16 18:24:22
        Żadnym nawozem też nie oszukasz suszy i afrykańskich upałów
    • Boria 2019-09-15 21:07:35
      @Rolnik Nic się nie martw o moją glebę. Przyoruje poplony, obornika to nie będę się chwalił głośno ile przekraczam, mam płodozmian lucerka, buraki, rzepak więc jak nasypie wieloskladnika pod burak czy rzepak to dla pszenicy też wystarczy. Ale potem taki @Rolnik będzie pisał jak to możliwe przecież nie sial nawozu pod pszenice i jakim cudem ona sypała. @Rolnik musisz się jeszcze dużo uczyć zanim zaczniesz innych pouczać.
  • Aktis 2019-09-14 22:05:29
    Potas dość łatwo przemieszcza się w ziemi. Sianie dużej dawki na jesieni nie ma sensu, bo większość do wiosny popłynie.
    • Potas 2019-09-14 22:36:23
      @Aktis to zależy na jakiej ziemi. Na ciężkiej ziemi tak łatwo się nie przemieszcza. No i kto mówi o dużej dawce jednorazowo?
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 34.204.194.190
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.