PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Program azotanowy - jak nie popełniać błędów i uniknąć kary?

Program azotanowy - jak nie popełniać błędów i uniknąć kary?
Kary za naruszenia związane z programem azotanowym mogą być dotkliwe dla rolników, fot. A.Kobus/farmer.pl

Kary za naruszenia związane z programem azotanowym mogą być dotkliwe dla rolników. Jak ich uniknąć? Publikujemy odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania, co do tych właśnie przepisów.



Program działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu (tzw. program azotanowy) cały czas budzi wiele pytań i wątpliwości. Niestety kary za naruszenia związane z programem azotanowym mogą być dotkliwe dla rolników. Jak ich uniknąć? 

Za resortem infrastruktury (odpowiedzialnym za funkcjonowanie programu azotanowego), publikujemy odpowiedzi na niektóre z najczęściej zadawanych pytań do tych przepisów:

Czy stosowana w ustawie Prawo wodne i Programie azotanowym definicja nawozów naturalnych obejmuje również frakcję stałą gnojowicy po separacji?

Ministerstwo Infrastruktury: Tak, definicja nawozów naturalnych wprowadzona w art. 16 pkt. 30b ustawy Prawo wodne i stosowana w Programie azotanowym obejmuje również nawóz naturalny w formie przetworzonej. Frakcja stała gnojowicy może być składowana na płytach, natomiast frakcja płynna magazynowana jest w zbiornikach.

Czy obornik, gnojowica, poferment z biogazowni i inne nawozy organiczne można traktować jako nawozy wieloskładnikowe?

Nawozy wieloskładnikowe to nawozy zawierające co najmniej dwa składniki pokarmowe, tj. N, P, K, Ca, czy też Mg, tak więc termin „nawozy wieloskładnikowe” odnosi się również do nawozów naturalnych i organicznych.

Czy węże wleczone można uznać za urządzenia aplikujące nawóz bezpośrednio do gleby, pozwalające na zmniejszenie odległości, w jakich nie stosuje się nawozów w pobliżu wód?

Tak, stosując węże wleczone można zmniejszyć odległości określone w tabeli 1 Programu azotanowego o połowę.

Z jakich dat należy brać stany początkowe i końcowe zwierząt do sporządzenia obrotu stada poprzedzającego obliczenie wymaganej pojemności zbiorników lub powierzchni miejsc do przechowywania nawozów naturalnych? Potrzebne byłoby określenie terminów, dla których należy ustalić stan początkowy i końcowy w przypadku przechowywania obornika na płycie obornikowej.

Zgodnie z Załącznikiem 4 programu azotanowego, wyliczanie stanu średniorocznego zwierząt gospodarskich celem obliczenia DJP dla potrzeb wyliczania niezbędnej pojemności lub powierzchni miejsc do przechowywania nawozów naturalnych, w tym przechowywania obornika na płycie obornikowej, należy dokonać na ostatni dzień roku – 31 grudnia (stan końcowy). W tym dniu obrót stada dotyczy całego roku, począwszy od dnia 1 stycznia (stan początkowy). Ewentualne przyjęcie innych terminów będzie powodować niezgodność i konsekwencje dla tych, którzy prowadzą rachunkowość rolniczą i księgowość w spółkach i przedsiębiorstwach rolniczych.

Czy oprócz zbiornika na gnojówkę znajdującego się pod płytą obornikową, możemy zaliczyć do łącznej pojemności wszystkie urządzenia, mniejsze zbiorniki na gnojówkę znajdujące się w pomieszczeniach?

Tak.

Czy konieczne jest posiadanie płyty obornikowej w przypadku, gdy rolnik przechowuje obornik na pryzmach bezpośrednio na gruncie, spełniając warunek przechowywania ich nie dłużej niż przez okres 6 m-cy dla każdej z pryzm?

Możliwość czasowego przechowywania obornika bezpośrednio na gruncie została przewidziana dla usprawnienia pracy gospodarstwa przy nawożeniu, więc nie powinna być wykorzystywana w zwykłym trybie przechowywania tego nawozu.

Program azotanowy nie przewiduje odstępstw od obowiązku przygotowania miejsc do przechowywania nawozów naturalnych, wytwarzanych w gospodarstwie rolnym lub przyjętych od innego gospodarstwa rolnego, a zgodnie z ust. 6 rozdziału 1.4 Programu azotanowego wymagana pojemność zbiorników oraz powierzchnia miejsc do przechowywania nawozów naturalnych może ulec stosownemu zmniejszeniu wyłącznie w przypadku, gdy wytworzone w gospodarstwie rolnym nawozy naturalne podlegają procesom technologicznym przetwarzania lub przekazaniu. Powierzchnia pryzm nie może być w związku z tym doliczana do powierzchni płyty obornikowej jako stały element systemu przechowywania nawozów naturalnych w gospodarstwie.

Czy Program azotanowy określa terminy, w których możliwe jest tworzenie pryzm obornikowych bezpośrednio na gruncie?

Zapisy Programu azotanowego nie zawierają ograniczeń czasowych w zakresie terminów tworzenia pryzm, jednakże składowanie takie nie powinno trwać dłużej niż 6 miesięcy od dnia utworzenia każdej z pryzm.

Czy zapisy dotyczące możliwości czasowego przechowywania obornika bezpośrednio na gruntach rolnych (rozdz. 1.4 ust. 7 Programu) mogą być stosowane również do frakcji stałej gnojowicy (po separacji)?

Tak, przepisy rozdziału 1.4 ust. 7 Programu azotanowego mogą być stosowane także do frakcji stałej odseparowanej z gnojowicy, przy czym zawartości stałej frakcji w momencie złożenia na gruncie nie powinna być mniejsza niż 75%.

Czy gospodarstwo rolne, w którym nie prowadzi się produkcji zwierzęcej, a obornik do nawożenia pól nabywa się na podstawie umowy nie wcześniej niż 6 miesięcy przed datą nawożenia, ma obowiązek budowy płyty obornikowej?

W sytuacji przyjmowania nawozów od innych podmiotów przepisy Programu azotanowego (rozdział 1.4 ust. 12) wskazują na konieczność podjęcia działań lub zachowań związanych z przygotowaniem miejsca do przechowywania nawozów naturalnych w sposób zapobiegający przedostawaniu się odcieków do wód i gruntu. Należy jednocześnie podkreślić, że ww. przepisy nie określają szczegółowego postępowania oraz nie określają zakazów ani nakazów, które powodowałyby niewypełnienie albo wypełnienie tej normy. Przygotowane w tym celu miejsca do przechowywania nawozów nie muszą mieć konstrukcji betonowej, trwale związanej z gruntem, ale powinny spełniać warunek szczelności i nieprzepuszczalności w celu zabezpieczenia środowiska glebowego i wodnego przed odciekami.

Czy wytyczne dotyczące przechowywania kiszonek zawarte w Programie azotanowym odnoszą się również do sianokiszonek – materiału paszowego przygotowywanego z roślin podsuszonych, o zawartości 40-60% suchej masy, przechowywanych w belach owiniętych folią?

Przepisy w zakresie ochrony wód przed zanieczyszczeniami, zawarte w ustawie Prawo wodne i Programie azotanowym, odnoszą się do kiszonek ze względu na powstające soki kiszonkowe, które w przypadku niewłaściwego przechowywania mogą przedostawać się do wód i gruntu stanowiąc źródło zanieczyszczenia.

Przechowywanie nawozów naturalnych i kiszonek powinno odbywać się w warunkach bezpiecznych dla środowiska, zapobiegających przedostawaniu się odcieków do wód i gruntu. W Programie azotanowym zabrania się przechowywania kiszonek bezpośrednio na gruncie, jednocześnie wskazuje się, że kiszonki należy przechowywać w szczególności w silosach, rękawach foliowych, na płytach lub na podkładzie z folii, sieczki, słomy lub innego materiału, który pochłania odcieki, oraz pod przykryciem foliowym. Ponadto nawozów naturalnych oraz kiszonek nie przechowuje się w odległości mniejszej niż 25 m od:

- studni lub ujęć wód, jeżeli nie ustanowiono strefy ochronnej na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne

- linii brzegu wód powierzchniowych oraz pasa morskiego.

Prawo wodne nie zawiera wytycznych w zakresie składowania sianokiszonek. Takie wytyczne zawarte są w Zbiorze zaleceń dobrej praktyki rolniczej opracowanym przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Zgodnie z tym dokumentem podwyższenie zawartości suchej masy w zakiszanym surowcu do poziomu 30-35% zapobiega powstawaniu wycieków kiszonkowych, a bele sianokiszonki owinięte folią mogą być składowana na gruncie lub na utwardzonym albo wybetonowanym podłożu. Owinięte bele składuje się w pozycji stojącej, obok siebie, najlepiej w dwóch, maksymalnie trzech warstwach, na powierzchni wyścielonej folią lub spryskanej środkiem chwastobójczym w celu ograniczenia wzrostu chwastów niszczących folię i uniemożliwienia zasiedlania gryzoniami. Miejsce składowania bel nie powinno być zalewane wodami opadowymi. Wszelkie uszkodzenia folii powinny być natychmiast zaklejone taśmą wodoodporną. Bele można przechowywać przez jeden rok, później folia staje się podatniejsza na uszkodzenia.

W jakich sytuacjach podmiot nabywający nawóz naturalny lub produkt pofermentacyjny do bezpośredniego rolniczego wykorzystania musi posiadać plan nawożenia azotem?

Są dwa przypadki, w których podmiot nabywający musi posiadać plan nawożenia azotem. Pierwszy przypadek: kiedy nabycie nastąpiło od podmiotu importującego nawóz naturalny lub produkt pofermentacyjny oraz drugi przypadek: kiedy nabycie nastąpiło od podmiotu, który prowadzi chów lub hodowlę drobiu powyżej 40 000 stanowisk lub chów lub hodowlę świń powyżej 2000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg lub 750 stanowisk dla macior.

Jakimi zasadami należy się kierować przy sporządzaniu planu nawożenia azotem przez podmioty nabywające nawóz naturalny lub produkt pofermentacyjny do bezpośredniego rolniczego wykorzystania w celu nawożenia lub poprawy właściwości gleby?

Program azotanowy nie określa jednoznacznie, jakimi zasadami należy się kierować przy sporządzaniu planu nawożenia azotem przez podmioty nabywające nawóz naturalny lub produkt pofermentacyjny do bezpośredniego rolniczego wykorzystania. W związku z powyższym, podmioty nabywające nawóz naturalny lub produkt pofermentacyjny od podmiotu importującego nawóz naturalny lub produkt pofermentacyjny lub od tzw. podmiotu wielkotowarowego, powinny posiadać plan nawożenia azotem sporządzony co najmniej z uwzględnieniem sposobu obliczania dawki nawozów azotowych według uproszczonego bilansu azotu określonego w załączniku nr 8 do Programu azotanowego.

Czy plan nawożenia azotem na 2021 rok ma uwzględniać jesienne nawożenie zastosowane pod uprawy zakładane jesienią 2020 r.?

Tak, zasadne jest uwzględnienie w planie nawożenia azotem na 2021 r. jesiennego nawożenia zastosowanego pod uprawy zakładane jesienią 2020 r.

Czy rolnik, który jako międzyplon wysiewa np. łubin (bobowate) w mieszance z rzepakiem jest zobowiązany do zastosowania korekcji ilości azotu w bilansie azotu - tab. 13 Programu azotanowego zawiera zapis „bobowate w mieszankach z trawami lub zbożami” – Czy zapis ten należy traktować literalnie i poplonu składającego się z roślin bobowatych oraz rzepaku, lub bobowatych i np. facelii nie należy wliczać do bilansu azotu?

W bilansie azotu należy uwzględnić ilość składnika pozostawionego w glebie przez rośliny bobowate uprawiane w mieszankach z trawami i zbożami, ale także z facelią i rzepakiem oraz innymi roślinami.

Czy międzyplony ścierniskowe (wysiewane jako element EFA celem spełnienia jednego z warunku zazielenienia w ramach systemu dopłat bezpośrednich), które wysiewane są bezpośrednio po zbiorze plonu głównego i pozostają na polu raptem przez 8 tygodni również należy ująć w bilansie azotu (jeśli mieszanka złożona była z rośliny bobowatej i zbóż lub z rośliny bobowatej i np. rzepaku)? Czy roślina pozostająca na polu przez 8 tygodni od momentu jej wysiewu rzeczywiście pozostawia zieloną masę z odpowiednią ilością azotu, która wynika z tab.13 Programu azotanowego?

Ilość azotu z międzyplonów pozostających na polu do 8 tygodni jest niewielka i może być pominięta w bilansie składnika.

Czy w sytuacji, gdy gleby są mozaikowate, np.: 1/3 działki rolnej to gleba bardzo lekka, 1/3 lekka i pozostała 1/3 – ciężka, a rolnik uprawia działkę w całości i nie ma sprzętu do precyzyjnego dawkowania nawozów, wówczas zawartość N w glebie (z tabeli lub wyników) można uśrednić czy należy przyjąć najwyższą zawartość?

W opisywanej sytuacji można uśrednić zawartość N w glebie (korzystając z wartości podanych w tabeli lub z wyników posiadanych badań).

Czy wszystkie podmioty prowadzące produkcję rolną muszą prowadzić ewidencję zabiegów agrotechnicznych związanych z nawożeniem azotem?

Nie, do prowadzenia ewidencji zabiegów agrotechnicznych związanych z nawożeniem azotem zobowiązane są podmioty prowadzące produkcję rolną na powierzchni większej lub równej 10 ha użytków rolnych lub utrzymujące zwierzęta gospodarskie w liczbie większej lub równej 10 DJP według stanu średniorocznego.

Czy w trakcie kontroli rolnik musi posiadać dokumenty potwierdzające zakup nawozów mineralnych?

Program azotanowy nie nakłada takiego obowiązku.

 



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (8)

  • EU Kołchoz 2021-11-29 13:21:38
    Czy państwo, to teraz tylko z kar żyje? Gdzie się człowiek nie ruszy, to by karali. A najlepsze, to jest konstruowanie wsparcia dla rolnictwa w taki sposób, aby rolnik nie dał rady wywiązać się z warunków wsparcia, a weksel in blanco oczywiście z uśmiechem urzędnika(jako jedyny chyba dokument), podsuwany jest pod sam nos rolnikowi. Ze względu na kryzys, wszystkie zobowiązania rolników, powinny zostać anulowane, a w szczególności wzrost GVA.
  • Mirek 2021-11-28 22:48:17
    Mam bydło na płytkiej ściółce i przelicznik gnojówki jaki jest dla bydła wylicza mi że tej gnojówki mam w teorii 4 krotnie więcej niż jest w rzeczywistości tyle są warte te ich wyliczenia, później wychodzi że wszystkiego mamy za dużo
    • Edek z krainy kredek 2021-11-28 23:42:21
      W pierwszym roku już zgłaszałem ten problem.
  • 123 2021-11-28 21:58:05
    Kontrola przyjedzie to nie będzie się pytać czy odr miał czas czy nie xD
    • Rolnik 30ha 71rocznik 2021-11-29 09:16:18
      Powaznie?
  • Rolnik 30ha 71rocznik 2021-11-28 20:49:53
    Ja tego w ogole nie prowadze bo nie wiem jak. Odr ciagle czasu nie ma bo sa zajeci "wazniejszymi" i tak to sie kreci
  • ... 2021-11-28 20:15:17
    Czyli w planie na sezon 2021-2022 trzeba zrobić obrót stada za rok 2020 czy 2021 (od stycznia do grudnia danego roku).
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.80.249.22
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.