PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Rodzaje nawozów wapniowych

Autor: Katarzyna Szulc

Dodano: 12-07-2020 07:28

Tagi:

Nawóz wapniowy może pochodzić z przerobu skał wapiennych, naturalnej kopaliny czy z produkcji ubocznej, być z magnezem lub bez. Podpowiadamy, jak dobrać odpowiednie wapno i ocenić jego jakość.



Dobór nawozu zależy od tego, w jakim czasie oczekuje się efektu odkwaszania. Po szybkodziałające tlenkowe nawozy wapniowe sięga się w przypadku stanowisk silnie zakwaszonych, na których zachodzi potrzeba interwencyjnego działania. Takie nawozy mogą być rozwiązaniem na gleby ciężkie, natomiast na glebach lżejszych dawka musi być niska, ponieważ łatwo można podnieść odczyn gleb do bardzo wysokiego poziomu (znacznie powyżej pH 7,2). Uzyska się wówczas efekt odwrotny do zamierzonego, bo przy nadmiernej zasadowości wiele pierwiastków z gleby staje się niedostępnych dla roślin. Dlatego należy je stosować z rozwagą. Wapna tlenkowe stosuje się na suchą glebę przy słonecznej pogodzie – dobrą porą jest wczesna jesień, po zbiorze przedplonu. Po wysiewie nawóz miesza się z glebą. Pozostawiony na powierzchni pola będzie ulegał zbryleniu, ponieważ ten rodzaj wapna jest wysoce higroskopijny i po zetknięciu z wilgocią, np. kroplami rosy, utworzą się grudki. Na stanowiskach, na których dąży się do zachowania optymalnego odczynu, stosuje się nawozy działające powoli, żeby jak najdłużej utrzymany był efekt wapnowania. Dotyczy to np. gleb, które odkwaszano w ostatnich latach.

Rodzaj gleby

Gleby w Polsce w przewadze są zakwaszone i na przestrzeni lat stan ten nie uległ poprawie. Wymagają systematycznego wapnowania. Nawozy wapniowe zastosować można w zależności od rodzaju gleb:
bardzo lekkie, lekkie i średnie gleby – nawozy wapniowe węglanowe, tj.: kopaliny naturalne (kredy, mielone skały wapienne, dolomity). Nawozy węglanowe działają wolno i długo;
ciężkie gleby – wapno tlenkowe (uzyskiwane jest w procesie prażenia wapieni). Nawozy szybko podnoszą pH gleby i muszą być stosowane z rozwagą. Działają w krótszym czasie niż nawozy węglanowe;
wszystkie rodzaje gleb – wapno dolomitowe, tj. mielone dolomity. Tego typu nawozy działają długo, ich skuteczność odkwaszania jest niska.

Tempo działania nawozu

O tempie działania nawozu decyduje stopnień rozdrobnienia (zmielenia) frakcji. Jeśli ma cząsteczki większe niż 2 mm, to jest mieszaniną złożoną z frakcji różnej wielkości – nie będzie efektywny i trzeba liczyć się z niską jego jakością. Znaczenie ma także twardość surowca:
najszybciej działają tlenki – tu stopień rozdrobnienia ma mniejsze znaczenie. Jony wapnia szybko powodują zobojętnienie jonów wodorowych występujących w roztworze glebowym, wypierając jony wodoru i glinu;
szybko działają młode wapienie, które są miękkie i bardziej porowate, przez co łatwiej rozpuszczalne. Przykładowo: kreda jest najszybciej działającym (rozpuszczającym się) spośród nawozów węglanowych, ma cząsteczki mniejsze niż 0,147 mm (bez mechanicznego rozdrabniania), jej pylistość skutkuje zwiększeniem rozpuszczalności;
wolno działają nawozy pochodzące ze skał starszych – są bardziej twarde i muszą być bardzo drobno zmielone. Im bardziej rozdrobnione, tym wapń szybciej uwalniany jest do gleby i w większym stopniu dostępny dla roślin. Jednak nawet drobno zmielone (np. dolomit) trudniej przechodzą do roztworu glebowego niż pochodzące ze skał młodszych.

Reaktywność

Reaktywność nawozu określa jego zdolność do rozpuszczania i wchodzenia związków wapnia w reakcje chemiczne w glebie pod wpływem wody. Wyrażana jest w proc. od 1 do 100 (100 proc. to aktywność czystego CaCO3). Ta cecha definiuje czas potrzebny do rozpuszczenia nawozu i uzyskania efektu odkwaszania gleby. Dotyczy nawozów węglanowych, dla których wartość może być od 25 do 99 proc. Im nawóz jest w większym stopniu zmielony (bardziej rozdrobniony), tym wyższe jego wartości procentowe, czyli reaktywność. Taki nawóz o wysokiej reaktywności szybciej odkwasza gleby. Jest to przydatny parametr do określenia jakości nawozów o podobnych stopniach uziarnienia. Przy czym znaczenie tu ma proc. zawartość czystego składnika.
Reaktywność nawozów:
80-100 proc. – kreda nawozowa (nawóz węglanowy);
30-50 proc. – skały wapienne, wapienie;
do 25 proc. – dolomity, twarde, bardzo zwięzłe.

Czysty składnik i klasyfikacja wapna

Przy wyborze nawozu wapniowego powinniśmy brać pod uwagę zawartość CaO, czyli proc. udział czystego składnika. Cenę przelicza się na 1 t czystego składnika, a nie 1 t wapna. W myśl przepisów (Dz.U.10.183.1229) na etykietach produktów znajduje się informacja o zawartości CaO. W kraju obowiązuje klasyfikacja wapna nawozowego pod względem minimalnej zawartości CaO, z udziałem magnezu i bez niego. Dlatego niezależnie od składu nawozu producenci przeliczają wapno węglanowe CaCO₃ na tlenkowe CaO, co czasem może być mylnie odczytane przez odbiorcę (że stosuje wapno tlenkowe). Podpowiedzią jest przypisana odmiana, wskazana na ateście jakości sprzedawanego wapna nawozowego. Dokument wydają właściwe Okręgowe Stacje Chemiczno-Rolnicze lub Instytut Upraw, Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach. Informacja o typie nawozu powinna widnieć na opakowaniu produktu. Jeśli brakuje takich danych, to muszą być zawarte w ateście, który sprzedający ma obowiązek okazać na żądanie kupującego. Jeszcze bardziej szczegółowych informacji dostarczają unijne oznaczenia, które niektórzy producenci umieszczają na etykietach produktów.

Efektywny nawóz wapniowy

Przykładowo dobrej jakości, efektywne wapno węglanowe (granulowane) jest sklasyfikowane w odmianie „04” i zawiera ponad 90 proc. czystego składnika CaCO₃, co w przeliczeniu na masę tlenkową daje odpowiednio 50-55 proc. CaO. Łatwo rozpuszczalnym nawozem jest także węglan wapnia kredy suchej (tzw. kreda pisząca), zaliczanej do odmiany 06a, o 35-proc. minimalnej zawartości CaO. Także łatwo wchłania się tzw. kreda łąkowa będąca węglanowym wapnem kredowym jeziornym. Sklasyfikowana jest w odmianie 07a, z minimalną zawartością 30 proc. CaO. Z uwagi na dużą zawartość wody ten rodzaj surowca po wydobyciu jest osuszany i przy tej okazji poddawany obróbce. Dzięki temu występuje w formie granulatu.

Magnez w wapnie

Niektóre wapienie (np. kredy) zawierają magnez, przy czym niewielkie jego ilości (do 1 proc.) nie mają większego znaczenia z punktu widzenia działania odkwaszającego nawozu. Mogą natomiast mieć znaczenie jako źródło magnezu dla roślin, ponieważ często wystarczy zwapnować glebę, aby uruchomić niedostępny magnez. Powszechnie stosowane w okresie pożniwnym np. produkty z przemiału dolomitu (węglan wapnia i magnezu) działają wolno. Zauważalna zmiana odczynu gleby po ich użyciu jest wynikiem działania magnezu, który ma o ok. 40 proc. wyższą zdolność neutralizacji kwaśnych kationów niż wapń. Efekty działania odkwaszającego tego typu nawozów są widoczne przy długofalowym stosowaniu i naprzemiennie z węglanami wapnia.

Nawóz wapniowy ma zadanie odkwaszać glebę, a nie być mieszaniną twardego wapienia, piasku i innych zanieczyszczeń. Czasem stwierdzenie udziału innych frakcji może być korzystne, np. domieszki gliny przy wysiewie nawozu na gleby bardzo piaszczyste.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (14)

  • Lord 2020-07-20 09:17:36
    rol-nick Takich jak Ty potrzeba jak najwięcej to firmy będą miały zarobek na twojej naiwności.
  • As 2020-07-19 09:13:25
    rol-nick Akurat stać na wapno. Sieje co.roku po 250.kg wapna granulowanego a sąsiedzi się dziwią jak mu wszystko rośnie. Kto bogatemu zabroni?
    • rol-nick 2020-07-20 16:49:30
      Good job Ass! Good job!
      • As 2020-07-20 18:39:12
        rol-nick Wybacz ale lubię kompromitować Twoją wiedzę na temat wapnowania.
      • rol-nick 2020-07-21 08:11:39
        Ass, wiesz kto zostaje krytykiem? Ten kto liznął troszkę wiedzy ale nie ma talentu do robienia czegokolwiek. Cienias po prostu. Ass.
  • Rolnik05 2020-07-13 10:07:19
    A przewapnować glebę można również formą węglanową nie tylko tlenkową. Z nagonką na wapnowanie jest podobnie jak z nagonką by rolnicy jak najszybciej robili uprawki pożniwne . A dopiero Farmer jako jeden z pierwszych i nielicznych dopowiedział jak najszybciej i jak najpłycej a to jest najważniejsze NAJPŁYCEJ. I wcześniej jechał sobie chłopek w lipcu na swój piach z talerzówką która mu robiła robotę na 15 cm. a ten jego piach miał warstwę próchniczną 20 cm i po przejeździe zostawało mu tylko 5 cm gleby która była nie wzruszona i nie przesuszona. I potem miał wydajność 2 ton żyta z hektara ale satysfakcję że wszystko zrobił ze sztuką tak jak się należy tak jak przeczytał od mądrzejszych od siebie
  • Rolnik05 2020-07-13 08:38:48
    My rolnicy jesteśmy bombardowani z wszystkich stron by wapnować gleby. I słusznie bo większość tego nie robi. Ale żeby nie zrobić czasem rolnikom niedźwiedziej przyslugi ? Bo już ci niektórzy bardziej nadgorliwi doprowadzili do przewapnowania gleb a to jest o wiele gorsze od zakwaszenia i nie chodzi tu tylko o blokadę składników ale wapno ma to do siebie że napowietrza glebę i tym samym może prowadzić do utlenienia destrukcji materii org. gleby i może więcej szkód przynieść dla żyzności gleby niż 20 lat orki, oczywiście wtedy gdy jest stosowane w nadmiarze. Chciałbym by farmer napisał artykuł o skutkach przewapnowania by przestrzec rolników i uchronić gleby przed degradacją
    • Chlopek 2020-07-13 08:54:34
      Poruszylas wazne zagadnienie ale co do tej orki to sa dwie szkoly:)
    • rol-nick 2020-07-13 11:52:18
      Żeby nie było przewapnowania! "Żeby nie było niczego"! Q.wa. Daj Boże, żeby było mnie stać na przewapnowanie.
      • Chlopek 2020-07-13 13:19:00
        Qurna jak cie na wapno nie stac to urzedowo powinni ci zabrac ta schede

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.235.107.209
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.