Placówka powstała w 1971 roku decyzją ówczesnego Dyrektora Instytutu – prof. Władysława Węgorka. Organizatorem Stacji, a zarazem pierwszym jej kierownikiem był prof. Zdzisław Przybylski, który pełnił tę funkcję do momentu przejścia na emeryturę w grudniu 1999 roku. Przez następne pięć lat Stacją kierował doc. dr hab. Franciszek Lisowicz, następnie krótko doc. dr hab. Stanisław Sadło, a przez dalsze 12 lat – dr inż. Zdzisław Kaniuczak. Od września 2017 roku placówką kieruje dr hab. Paweł Bereś, prof. IOR-PIB. 

Od początku swego istnienia aż do końca 2017 roku podstawową działalnością Stacji były badania pozostałości środków ochrony roślin w materiale roślinnym, glebie oraz wodzie wykonywane w ramach urzędowego monitoringu, działalności statutowej, a także komercyjnej. Tematykę tę zakończono jednak w 2018 roku w ramach wdrożonej reorganizacji. Obok działalności związanej z szeroko rozumianą toksykologią od niemal pół wieku równolegle do niej rozwijano także dział związany z doświadczalnictwem terenowym. Prace jakie tu prowadzono początkowo skupiały się głównie wokół zagadnień związanych z entomologią oraz herbologią, a od 2000 roku poszerzono je o mikologię. 

Aktualna działalność naukowo-badawcza Stacji związana jest z identyfikacją organizmów szkodliwych występujących w różnych uprawach (głównie kukurydzy, ale także i zbóż, ziemniaka, rzepaku, sorgo, bobiku, grochu, chmielu i innych), określeniem ich szkodliwości wraz z opracowaniem najskuteczniejszych sposobów ograniczania populacji z użyciem metod agrotechnicznych, hodowlanych, biologicznych oraz chemicznych. Wyniki badań są podstawą do tworzenia nowych bądź aktualizowania istniejących zaleceń ochrony roślin przed agrofagami. Obok realizacji tematów naukowych, Stacja prowadzi również działalność komercyjną w zakresie badań rejestracyjnych środków ochrony roślin w uprawach rolniczych. 

Niemal pół wieku istnienia Stacji przyniosło wiele osiągnięć. Pod kątem doświadczalnictwa terenowego, niewątpliwym sukcesem są badania nad agrofagami kukurydzy, z których Stacja jest znana w kraju. Dzięki nim dokładnie już wiadomo jakie gatunki organizmów zasiedlają tę roślinę, jak wygląda ich szkodliwość oraz jak je zwalczać. W Stacji opracowano choćby kompleksowy program zwalczania ploniarki zbożówki, omacnicy prosowianki i stonki kukurydzianej. To tutaj również niemal 20 lat temu rozpoczęto pionierskie badania nad biologiczną metodą walki z omacnicą prosowianką z użyciem kruszynka. Rzeszowska Stacja to jedna z nielicznych w kraju placówek, która badała kukurydzę transgeniczną (GMO) pod kątem jej wpływu na omacnicę prosowiankę, ale także i na organizmy niedocelowe. W ramach wykonywanych obserwacji poszukuje się także organizmów kwarantannowych i inwazyjnych – w ten sposób wykryto w Polsce stonkę kukurydzianą w 2005 roku. 

Stacja jako jednostka naukowo-badawcza jest zobowiązana także do działalności publikacyjnej i wdrożeniowej. Od początku istnienia do chwili obecnej kilkuosobowy zespół pracowników opracował ponad 1500 publikacji naukowych oraz popularno-naukowych w ramach realizowanej tematyki badawczej, które przyczyniły się do znacznego poszerzenia wiedzy z zakresu szeroko rozumianej ochrony roślin. Wiele wypracowanych tu pomysłów z powodzeniem jest stosowana na polach uprawnych, przyczyniając się do poprawy efektywności ograniczania najgroźniejszych agrofagów. W najbliższych latach w planach Stacji jest zintensyfikowanie badań z zakresu rolnictwa precyzyjnego, wykorzystania teledetekcji w ochronie roślin, a także dalszego rozwoju metod ochrony roślin przed organizmami szkodliwymi.