PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Bodziszek drobny coraz groźniejszy

Bodziszek drobny coraz groźniejszy
W połowie ubiegłego wieku bodziszek drobny uważany był za typowy gatunek ruderalny, który tylko sporadycznie pojawiał się na polach uprawnych oraz w ogrodach

Autor:

Dodano:

Tagi:

Osiągający stosunkowo niewielkie rozmiary bodziszek drobny może wydawać się niegroźnym konkurentem dla kukurydzy. Jednak to tylko pozory. Chwast ten, wschodząc wcześnie i w dużym nasileniu, może w istotnym stopniu zakłócić wzrost i rozwój tej rośliny uprawnej.



W połowie ubiegłego wieku bodziszek drobny uważany był za typowy gatunek ruderalny, który tylko sporadycznie pojawiał się na polach uprawnych oraz w ogrodach. Z biegiem czasu roślina ta zaczęła coraz wyraźniej zaznaczać swoją obecność na gruntach ornych, zwłaszcza w uprawie zbóż i okopowych. Jeszcze na początku XXI w. bodziszek w zasiewach kukurydzy występował dość rzadko i na ogół w niewielkim nasileniu. Dopiero w ostatnich kilkunastu latach jego znaczenie zaczęło dostrzegalnie wzrastać. Obecnie w wielu regionach kraju jest to chwast problematyczny, zasiedlający niektóre plantacje w stopniu masowym. Jedną z przyczyn takiego stanu rzeczy jest duża popularność w ochronie kukurydzy herbicydów, na których działanie bodziszek wykazuje niską wrażliwość.

Nerkowate liścienie i dłoniaste liście

Bodziszek drobny, jak sugeruje już jego nazwa gatunkowa, to roślina o niezbyt imponujących rozmiarach. W sprzyjających warunkach dorasta maksymalnie do 50 cm, jednak na ogół jego pędy są znacznie krótsze, często osiągają jedynie ok. 20 cm długości. Łodyga bodziszka jest krótko omszona, w górnej części okryta włoskami gruczołowatymi, często czerwonawo nabiegła. Liście są dłoniaste, w zarysie okrągłe lub nerkowate, podzielone na 5-9 odcinków (zazwyczaj 7). Pięciopłatkowe kwiaty mogą być barwy jasnofioletowej lub bladopurpurowej. Płatki korony są tak długie, jak działki kielicha lub nieznacznie dłuższe. Owoc to rozłupnia rozpadająca się na 5 owocków – rozłupek. Bodziszki można łatwo rozpoznać już w najwcześniejszych stadiach rozwojowych. Nerkowate liścienie, osadzone na długich czerwono nabiegłych ogonkach, oraz zaokrąglone 7-dzielne pierwsze liście są tak charakterystyczne, że trudno o pomyłkę.

Rozsiewa się sam

Bodziszek drobny jest rośliną jednoroczną jarą lub zimującą. Nie ma wygórowanych wymagań termicznych, do kiełkowania wystarczają mu temperatury 2-7°C. Siewki mogą pojawiać się niemal przez cały sezon wegetacyjny, jednak szczyt wschodów przypada głównie na wiosnę (kwiecień-maj), a w mniejszym stopniu także na jesień (wrzesień- październik). Kwitnienie odbywa się od maja do października. Na pojedynczym egzemplarzu powstaje na ogół od kilkudziesięciu do kilkuset nasion, a gdy warunki siedliskowe są optymalne – nawet do kilku tysięcy. Gatunek ten wykształcił mechanizm pozwalający na samorzutne rozprzestrzenianie się – dojrzewające owoce, gwałtownie pękając, są w stanie wyrzucić rozłupki na niewielką odległość od rośliny macierzystej.

Bodziszek drobny występuje na niemal każdym rodzaju gleb. Najlepiej rozwija się jednak na stanowiskach żyznych, próchnicznych, zasobnych w wapń oraz azot (roślina azotolubna). Jest dość tolerancyjny względem odczynu podłoża, rośnie dobrze zarówno na glebach kwaśnych, jak i obojętnych (najczęściej zasiedla stanowiska z pH od 5,0 do 7,0).

Herbicydem w bodziszka

Zwalczanie bodziszka może niekiedy sprawić sporo problemów. Gatunek ten jest w dużym stopniu tolerancyjny na działanie wielu substancji chwastobójczych. Może nawet nie zostać efektywnie wyeliminowany przez glifosat stosowany w niskich dawkach. Poza tym, ze względu na rozciągnięte w czasie wschody, część późno wschodzących siewek nie zostanie zniszczona przez wcześnie zastosowane herbicydy, a w szczególności te o działaniu nalistnym. Z kolei dobrą informacją dla rolników jest to, że jak dotąd nie odnotowano przypadków uodpornienia się bodziszka na substancje czynne wchodzące w skład środków chwastobójczych (wg informacji zawartych w bazie weedscience.org).

W celu ograniczenia wzrostu lub zniszczenia tego gatunku w uprawie kukurydzy zalecane są m.in. niektóre środki zawierające rimsulfuron, nikosulfuron, petoksamid, foramsulfuron + jodosulfuron metylosodowy + tienkarbazon metylu, bromoksynil + terbutylazynę czy też terbutylazynę + S-metolachlor. Skuteczność chwastobójcza zależy w dużym stopniu m.in. od tego, czy zabieg wykonany zostanie w odpowiednim terminie oraz od wykorzystanej dawki herbicydu. Dlatego przed opryskiem należy dokładnie przestudiować etykietę preparatu i stosować się do podanych w niej wytycznych.

Nie tylko bodziszek drobny

W Polsce występuje kilkanaście gatunków bodziszka. Najczęstszym intruzem na polach uprawnych jest omawiany bodziszek drobny, jednak nie tylko on wchodzi w paradę rolnikom. W opracowaniu „Krajowe chwasty polne i ogrodowe” prof. Jakub Mowszowicz obok tego gatunku wymienia także kilka innych bodziszków: gołębiego, kosmatego, okrągłolistnego oraz porozcinanego. Są to chwasty rzadko występujące na polach uprawnych, które jedynie lokalnie mogą sprawiać problemy. Z tego względu niewiele jest dostępnych danych odnośnie ich wrażliwości na działanie substancji czynnych. Co prawda w etykietach niektórych herbicydów można natknąć się na informacje o skutecznym zwalczaniu np. bodziszka porozcinanego, kosmatego czy też okrągłolistnego, jednak są to na ogół herbicydy nieselektywne (glifosat) lub zarejestrowane do stosowania w rzepaku lub zbożach. Zdarza się, że w etykiecie jednego preparatu poszczególne gatunki bodziszka zaliczane są do różnych klas wrażliwości na działanie substancji czynnej. Zatem nie można z góry zakładać, że herbicyd bardzo dobrze niszczący bodziszka drobnego będzie działał z identyczną skutecznością na pozostałe rośliny należące do tego rodzaju. Dlatego w przypadku braku oczekiwanej efektywności zabiegu warto zweryfikować, jaki dokładnie gatunek zadomowił się na naszej plantacji. Identyfikację najłatwiej przeprowadzić, gdy rośliny będą w bardziej zaawansowanych stadiach rozwojowych.          



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 34.239.179.228
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.