PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Choroby grochu i łubinów

Choroby grochu i łubinów Groch i łubiny są porażane przez chorobotwórcze grzyby we wszystkich fazach rozwoju. Ochrona przed nimi rozpoczyna się od zaprawiania materiału siewnego z wykorzystaniem fungicydów

Autor: Katarzyna Szulc

Dodano: 21-06-2020 07:34

Tagi:

W uprawie roślin strączkowych wielkość strat spowodowanych występowaniem chorób szacuje się średnio na 15 proc. Newralgicznym momentem, w którym rośliny są szczególnie narażone na porażenie przez grzyby chorobotwórcze, jest okres ich kwitnienia.



Groch i łubiny są porażane przez chorobotwórcze grzyby we wszystkich fazach rozwoju. Ochrona przed nimi rozpoczyna się od zaprawiania materiału siewnego z wykorzystaniem fungicydów. Dzięki temu od początku wschodów rośliny chronione są przed niebezpieczną zgorzelą siewek. W trakcie wegetacji uprawy narażone są na występowanie innych chorób – ich opis przedstawiamy poniżej. Na wielkość porażenia wpływają przede wszystkim warunki pogodowe w roku uprawy. Jeśli sprzyjają rozwojowi chorób i stwierdzi się zagrożenie ze strony patogenów chorobotwórczych, wówczas niezbędna jest interwencja preparatem fungicydowym (tab. 1 i 2).

W grochu i łubinie

Fuzaryjna zgorzel powodowana jest przez grzyby z rodzaju Fusarium. Źródłem patogenów mogą być resztki pożniwne, gleba lub nasiona. Zła głębokość siewu, umieszczenie nasion zbyt głęboko i za gęsto sprzyjają rozwojowi choroby. Sprzymierzeńcem patogenów z rodzaju Fusarium są niskie temperatury i wysoka wilgotność powietrza (chłodna, mokra wiosna), opady deszczu i zaskorupienie wierzchniej warstwy gleby. W takich warunkach uwidocznia się zgorzel siewek i zamieranie podstawy pędów. W pierwszym etapie w wyniku porażenia na kiełkach, później na szyjce korzeniowej i korzonkach obserwuje się zgorzelowe, brązowe plamy. Zaatakowane przez patogen siewki przestają rosnąć, pokryte są zgorzelowymi plamami, brunatnieją i zazwyczaj zamierają przed wschodami, a te, które wzejdą, słabiej się rozwijają.

Fuzaryjne więdnięcie jest kolejnym objawem infekcji powodowanej przez grzyby z rodzaju Fusarium, który uwidacznia się w fazie kwitnienia. Obserwujemy placowo występujące więdnięcie i zasychanie roślin na polu. Najpierw zaczynają zasychać dolne liście, potem górne, które żółkną, brunatnieją, skręcają się i w końcu zamierają. Grzyb zatyka i niszczy wiązki przewodzące naczyń (po przekrojeniu dolnej części łodygi widoczne jest ich zbrunatnienie), przez co dopływ asymilatów i wody jest zablokowany. Czasem łodyga na zewnątrz pozostaje zielona. W efekcie rośliny więdną i charakterystycznie zagina się ich wierzchołek. Zamierają też poszczególne pędy, czasem całe rośliny – szczególnie przy niedoborze wody i silnym porażeniu. Plantacje żółkną. Na ogół rośliny nie zawiązują strąków, ale gdy choroba przebiega w sposób bardziej łagodny, rośliny mogą je wykształcić. Nasiona są niewielkie, plon niski ilościowo i jakościowo. Zebrane nasiona nie mają plam i przebarwień, są mniejsze, cechuje je słabszy wigor, wyrosłe z nich siewki łatwo ulegają zgorzelowym porażeniom.

Z fuzariozami walczy się, wybierając odmiany bardziej odporne, co, niestety, nie eliminuje całkowicie problemu. Ponadto zaprawianie nasion zaprawą Maxim 025 FS chroni rośliny głównie w początkowych fazach przed zgorzelą siewek i zmniejsza wrażliwość na atak patogenów w późniejszych fazach. Zaprawa oparta jest na substancji czynnej o nazwie fludioksonil. Później, od fazy początku rozwoju kwiatostanu rośliny opryskuje się preparatem zawierającym tiofanat metylowy.

Szara pleśń pojawia się najczęściej przy wysokiej wilgotności gleby, powietrza oraz gdy jest mało słońca. Wówczas dobrze czują się sprawcy z rodzaju Botrytis, którzy atakują szyjkę korzeniową, liście, pędy, kwiaty i strąki. Na porażonych częściach obserwuje się szary nalot. Źródłem choroby są resztki pożniwne i zainfekowane nasiona. Do walki z chorobą w uprawie grochu stosuje się preparaty zawierające fludioksonil jako substancję czynną, w łubinie zarejestrowane do walki z chorobą są mieszaniny fabryczne takich substancji, jak boskalid i piraklostrobiny.

Mączniak prawdziwy to choroba nie tylko roślin należących do rodziny traw. Atakuje także rośliny strączkowe i przy wczesnym porażeniu może powodować znaczną obniżkę plonu nasion. Chorobie sprzyja ciepła i sucha pogoda (powyżej 15°C), sprawca (Erysiphe trifolii) rozprzestrzenia się przez wiatr. Objawy porażenia obserwuje się na górnej stronie liści oraz na pędach i strąkach w postaci białego, delikatnego, mączystego nalotu. Grzyb jest pasożytem, który czerpie składniki pokarmowe za pomocą ssawek wnikających do komórek epidermy porażonych organów. Zaatakowane liście żółkną i zasychają, często obumierają całe rośliny. Strąki są zniekształcone, brunatnieją i pękają. Przeciwko mączniakowi prawdziwemu w uprawie grochu zadziałać możemy gotową mieszaniną cyprodynilu i fludioksonilu, a w łubinie tiofanatem metylowym. W walce z mączniakiem pomogą też preparaty siarkowe.

Typowe choroby grochu

Askochytoza poraża wszystkie nadziemne części roślin, w tym strąki oraz nasiona. Choroba rozwija się szybko w temperaturze ok. 20°C i przy wysokiej wilgotności powietrza, zwłaszcza jeśli występują opady deszczu. Źródłem zakażenia są resztki pożniwne roślin lub porażone nasiona, na których występuje grzybnia. W okresie wegetacji roślin grzyb rozprzestrzenia się w kroplach wody, w których przenoszone są zarodniki. Także przez cały okres wegetacji obserwuje się objawy porażenia chorobą. Szczególnie dobrze widoczne są na liściach starszych roślin, na których pojawiają się owalne lub mniej regularne brunatne plamy z ciemnobrunatną obwódką, w środku są nieco jaśniejsze, często z czarnymi punktami – owocnikami grzyba. Na łodygach plamy zlewają się ze sobą, są ciemne, nieco zagłębione. Objawy w postaci plam widoczne są także na strąkach i nasionach. Silnie porażone części roślin zamierają, prowadząc do obumierania całych roślin. Przeciwko askochytozie zarejestrowanych jest najwięcej preparatów i większość bazuje na azoksystrobinie. Do walki stosuje się także preparaty zawierające s.cz. chlorotalonil, który nie uzyskał ponownego zatwierdzenia (rozporządzenie wykonawcze Komisji UE 2019/677). Jeśli dysponujemy preparatami: Gwarant 500 S.C., Amistar Opti 480 S.C. lub Ascom Optimum, to trzeba je zużyć w pierwszej kolejności, do 20.05. br.

Zgnilizna twardzikowa może powodować przedwschodową lub powschodową zgorzel siewek bądź zahamowanie rozwoju starszych roślin. Zmiany chorobowe uwidaczniają się też na częściach nadziemnych (liściach, łodygach, pąkach i strąkach) w postaci wodnistych plam, na których tworzy się biała, puszysta grzybnia. W nich tworzą się czarne punkty – sklerocja). Sprawcą choroby jest grzyb Sclerotinia sclerotiorum – gdy zaatakuje, tkanki roślin obumierają, a w skrajnych przypadkach zamiera cała roślina. Do walki z chorobą zarejestrowane są preparaty zawierające w składzie s.cz. fludioksonil oraz mieszaninaę fabryczną s.cz. fluksapyroksadu i difenokonazolu.

Mączniak rzekomy występuje najczęściej w grochu i pojawia się w okresach długo utrzymującej się wilgoci (np. powtarzające się mgły), przy chłodnej wiośnie. Sprawcą jest grzyb Peronospora vicia. Objawy chorobowe w postaci grubych, szarofioletowych nalotów obserwuje się na spodniej stronie blaszki liściowej. Natomiast na górnej stronie porażonych liści widoczne są rozmyte, oliwkowożółte później brązowe plamy, które ograniczone są nerwami. Liście z dużą ilością plam zamierają. Choroba na strąkach objawia się w postaci białawych plam. Nasiona są zdrobniałe, z widocznymi brunatnymi plamami. Preparat Wakil XL 325 WG, zarejestrowany do walki z chorobą, jest trójskładnikową mieszaniną fabryczną.

Rdza, której sprawcą są grzyby z rodzaju Uromyces i inne, może atakować bobik, groch, soję, rzadziej łubin. Pierwotne źródło infekcji stanowią porażone rośliny wilczomlecza. Objawy choroby występują najczęściej przy opóźnionych zasiewach i początkowo obserwuje się charakterystyczne, żółtopomarańczowe plamy na spodniej stronie liści w dolnych partiach roślin. Tu zaobserwować można jasnobrunatne, wypukłe, pylące poduszeczki, otoczone pękniętą skórką liścia. Są to zarodniki letnie – urediniospory. W późniejszym okresie obok jasnobrunatnych poduszeczek tworzą się czarne skupienia teliospor. Objawy uwidaczniają się na pozostałych częściach, również na strąkach. Przy silnym porażeniu rośliny przedwcześnie zasychają i zamierają. Do walki z rdzą stosować można preparaty zawierające s.cz. boskalid z piraklostrobiną.

Choroby występujące wyłącznie w łubinach

Antraknoza – zaobserwować ją można na początku kwitnienia łubinu, kiedy rozpoczyna się okres wzrostu temperatur (powyżej 20°C) i występują opady deszczu. Sprawcą choroby jest grzyb z rodzaju Colletotrichum, którego porażeniu sprzyjają właśnie wysoka wilgotność powietrza przekraczająca 90 proc. oraz temperatura powietrza powyżej 25°C. Choroba pojawia się placowo na plantacji. Zaatakowane rośliny wyglądają na zwiędnięte i zwisają do połowy kwiatostanu. Łodygi są jaśniejsze i skrócone, pojawiają się na nich plamy różowo-łososiowe, z brunatnymi brzegami, które są wydłużone, epileptycznego kształtu. W tych miejscach tkanki łodyg zasychają, a rośliny łamią się. Choroba uszkadza łodygi, liście, strąki i nasiona. W miejscu plam tkanki zasychają i twardnieją, powodując załamywanie się łodyg, dochodzi do zamierania tworzących się strąków. Zarodniki grzyba przenoszą się przez wiatr i przez to mogą porażać inne, oddalone plantacje łubinów.

W tej chwili przeciwko antraknozie dla łubinu zarejestrowanych jest kilka fungicydów. W pierwszej kolejności (do 20.05. br.) należy zużyć preparat Gwarant 500 SC, ponieważ zawiera chlorotalonil, któremu KE nie wydała ponownego zatwierdzenia. Preparat wykazuje średni poziom zwalczania choroby. Zalecany jest do stosowania jednorazowo w dawce (maksymalna) 2 l/ha. Według zaleceń zabieg opryskiwania wykonuje się zapobiegawczo lub natychmiast po wystąpieniu pierwszych objawów choroby od początku fazy, gdy są widoczne pierwsze pojedyncze, ale nadal zamknięte pąki kwiatowe nad liśćmi do końca fazy, gdy 50 proc. strąków osiąga typową długość (BBCH 55-75). Do dyspozycji pozostaną dwie s.cz. – tiofanat metylowy, na którym bazuje kilka preparatów, oraz prochloraz w preparacie Prokarb 450 EC.

Opadzina liści (szara, brunatna plamistość) atakuje łubin, najczęściej wąskolistny. Jeśli obserwuje się masowe opadanie liści i na roślinie pozostają same ogonki liściowe, oznacza to, że plantację łubinu zaatakował sprawca tej choroby – Pleospora herbarum. Objawy pojawiają się w lipcu. Na dolnych liściach pojawiają się okrągłe, najpierw jasne i wodniste 2-6 milimetrowe plamy. Z czasem stają się szaroniebieskie lub szarobrunatne, z ciemniejszym obrzeżeniem. Takie zainfekowane liście odpadają. W miarę postępu choroby plamy występują też na łodygach i strąkach, a część zainfekowanych roślin na skutek osłabienia przedwcześnie zamiera. Te, które przeżyją, wydają nasiona drobne i pomarszczone. Przeciwko chorobie stosuje się preparaty zawierające s.cz. boskalid i piraklostrobinę.▪



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (3)

  • Jan 2020-06-24 08:47:09
    po tych deszczach to już po łubinie , za to chwasty to już mają z 1,5 metra
  • ROLNIK 2020-06-23 16:48:50
    Panie redaktorze miesiąc za późno z tym artykułem
    • Maniek 2020-07-01 21:04:27
      co najmniej miesiąc, albo i 1,5miesiąca

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.233.229.90
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.