PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Choroby liści kukurydzy i ich zwalczanie

Autor: prof. Paweł Bereś, Łukasz Siekaniec, Ewelina Mazur

Dodano: 05-07-2020 06:39

Tagi:

Właściwie nie ma w Polsce upraw tej rośliny całkowicie wolnych od grzybów chorobotwórczych. Szacuje się, że bezpośrednie straty w plonach ziarna powodowane przez choroby wynoszą w skali kraju średnio 10-15 proc., lecz w niektóre lata mogą być znacznie wyższe.



Kukurydza jest rośliną tropikalną, która różni się od sąsiadujących z nią upraw tym, że potrafi efektywniej wiązać z atmosfery dwutlenek węgla. To rezultat faktu, że w odpowiednio wysokich temperaturach uruchamia się u niej proces fotosyntezy torem C4, podczas gdy rodzime gatunki korzystają z mniej efektywnego (ale dostosowanego do warunków klimatycznych) toru C3. Ten typ fotosyntezy cechuje dodatkowy mechanizm wiązania CO2 z atmosfery. To bardzo dobrze widać w okresie wysokich temperatur, przy dobrym zaopatrzeniu w wodę, gdy rośliny niemal z dnia na dzień zwiększają swoje rozmiary, a w ciągu tygodnia przeskakują przez 1-2 fazy rozwojowe, co spektakularnie wygląda zwłaszcza na początku wegetacji.

Jak wiadomo, fotosynteza jest przeprowadzana w zielonych częściach roślin, dlatego też tak ważne staje się, aby liście kukurydzy były w dobrej kondycji. Niczym się to nie różni od innych zbóż. Dzięki zdrowemu ulistnieniu roślina jest w stanie wytworzyć wysoki plon biomasy, a także ziarna. Zieloność liści, a tym samym efektywność w procesie fotosyntezy jest na tyle ważna, że hodowcy wprowadzili do uprawy odmiany z cechą stay green (dłużej zielone), stąd też jest to kolejny dowód pokazujący, jak te organy są ważne pod kątem produkcyjnym i należy o nie dbać.

W Polsce obserwuje się występowanie trzech chorób liści kukurydzy: drobnej plamistości liści, żółtej plamistości liści oraz rdzy kukurydzy.

DROBNA PLAMISTOŚĆ LIŚCI

Najsilniej rozwija się w lata stosunkowo chłodne, z dużą ilością opadów. Pierwsze objawy porażenia roślin można zaobserwować w czerwcu lub lipcu. Początkowo są to drobne (średnica ok. 1-4 mm), chlorotyczne i dobrze widoczne pod światło plamki na liściach, pochwach liściowych i liściach okrywowych kolb. Później środek plam ulega nekrotyzacji, otoczony jest czerwonobrunatnym pierścieniem i prześwitującą jasną obwódką. Plamy stopniowo powiększają się i łączą ze sobą, pokrywając znaczną część zainfekowanych organów. Objawy chorobowe występują początkowo na liściach położonych najniżej, sukcesywnie przenosząc się na wyższe partie roślin.

ŻÓŁTA PLAMISTOŚĆ LIŚCI

Zwana jest też często helmintosporiozą. Preferuje lata suche i ciepłe. Pierwsze zmiany chorobowe widoczne są od lipca na dolnych liściach, później stopniowo przesuwają się coraz wyżej aż do liści okrywowych kolb. Mają one postać szarobrunatnych plam otoczonych czerwonobrunatną obwódką. Przebarwienia są owalne, wydłużone, o nieregularnych kształtach, najczęściej układające się wzdłuż nerwów. Wraz z postępującą infekcją plamy łączą się ze sobą, pokrywając znaczną część nadziemnych organów roślin.

RDZA KUKURYDZY

Dobrze rozwija się w lata ciepłe i umiarkowanie wilgotne. Pierwsze objawy porażenia występują najczęściej w sierpniu, w okresie wypełniania ziarna, ale w niektóre lata pojawiają się już w czerwcu lub lipcu. Na liściach tworzą się rdzawe, wydłużone, poduszeczkowate brodawki wielkości od 0,2 do 2 mm. Są one rozproszone po całej powierzchni blaszek liściowych po obu stronach. Przy silnej infekcji objawy chorobowe widoczne są także na łodygach i liściach okrywowych kolb. Pod koniec sezonu wegetacyjnego na liściach pojawiają się brunatnoczarne poduszeczki z zarodnikami przetrwalnikowymi.

Bez względu na chorobę, jaką wywołują wymienione patogeny, trzeba wiedzieć, że ich zarodniki przetrwalnikowe zimują głównie w resztkach pożniwnych z ubiegłego roku bądź w glebie. W przypadku rdzy dodatkowo może ona posiadać żywiciela wiosennego, jakim są chwasty z rodziny szczawikowatych, m.in. szczawik żółty. Materiał infekcyjny może być nawiewany na rośliny z dużych odległości przez wiatr lub zabierany wraz z wodą opadową. Niektóre szkodniki, zwłaszcza o kłująco-ssącym aparacie gębowym, są istotnym czynnikiem zwiększającym podatność roślin na porażenie przez patogeny.

ZWALCZANIE

Choroby liści mogą spowodować wymierny spadek plonu wówczas, gdy doprowadzą do przedwczesnego zaschnięcia liści już od sierpnia. Trzeba jednak wiedzieć, że choroba nie musi pojawiać się epidemicznie, aby upośledzić proces fotosyntezy. Kukurydza rozwijająca dużą liczbę i masę liści jest i tak w dużo lepszej sytuacji niż choćby inne zboża, u których organami plononośnymi są głównie dwa liście – flagowy i podflagowy.

W okresie pełni wegetacji kukurydzy paleta metod pozwalających ograniczyć porażenie roślin chorobami liści jest już mocno zawężona. Ogranicza się praktycznie do stosowania fungicydów, ale także i insektycydów w celu ograniczenia zranień tkanek powodowanych przez szkodniki.

W chemicznej ochronie kukurydzy przed chorobami liści z zastosowaniem fungicydów kluczowe znaczenie ma monitoring. Ważne jest jak najwcześniejsze wykrycie pierwszych objawów chorobowych oraz śledzenie komunikatów pogodowych, dzięki czemu można przewidzieć, czy dana choroba znajdzie dobre warunki do dalszego rozwoju. Zabiegi wykonywane z chwilą wykrycia pierwszych objawów chorobowych są o tyle ważne, że pozwalają ograniczyć patogeny na wczesnym etapie ich rozwoju, zanim te spowodują silniejsze uszkodzenia tkanek, w tym zaczną się rozprzestrzeniać na pozostałe lub kolejne rośliny. W zależności od zastosowanego preparatu zaleca się wykonywać od 1 do 2 zabiegów opryskiwania roślin przeciwko drobnej i żółtej plamistości liści. Jeżeli konieczne są dwa zabiegi, wówczas do jednego z nich należy użyć fungicydu z innej grupy chemicznej. Bardzo dobrym rozwiązaniem jest wdrożenie mieszaniny fungicydowo-insektycydowej. Z uwagi na to, że choroby liści zwykle uwidaczniają się i zaczynają opanowywać rośliny od czerwca lub lipca, stąd też połączenie zabiegu chemicznego zwalczania omacnicy prosowianki i/lub chrząszczy stonki kukurydzianej pozwala skutecznie redukować choroby i szkodniki za pomocą jak najmniejszej liczby wjazdów w łan, co również jest ważne, aby jak najmniej roślin było uszkodzonych mechanicznie sprzętem rolniczym.

W tabeli 1 podano wykaz substancji czynnych fungicydów kukurydzy wraz z charakterystyką ich działania, natomiast w tabeli 2 – wykaz aktualnie zarejestrowanych preparatów do ograniczania chorób liści w tej uprawie.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 35.172.233.215
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.