PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Chwościk buraka to coraz trudniejszy przeciwnik

Chwościk buraka to coraz trudniejszy przeciwnik

Zmiany klimatu, ubytki substancji czynnych, dynamiczny wzrost zjawiska odporności to prosta droga do poważnych trudności w ochronie plantacji buraka przed chwościkiem. O tym, jak groźny bywa ten patogen w skutkach, można było się przekonać chociażby w ubiegłym sezonie.



Ostatni rok produkcyjny należał niewątpliwie do chwościka buraka. Presja tego patogenu była wysoka, co widoczne było na wielu polach w postaci silnie zainfekowanych liści buraka. Skutek był opłakany, ponieważ rośliny przy dobrej dostępności wody i składników pokarmowych nagminnie odtwarzały utracone ulistnienie kosztem zgromadzonego w korzeniach cukru, przyhamowując jednocześnie przyrost masy korzeni. W efekcie nie było ani satysfakcjonującego plonu, ani jakości, bo wiele dostaw surowca miało rekordowo niską polaryzację, często nieprzekraczającą nawet 14 proc. 

Niestety, z roku na rok notuje się coraz większe trudności ze zwalczaniem chwościka. Wynika to z wielu przyczyn. Najwięcej błędów plantatorzy popełniają w zakresie wyznaczenia terminów zabiegów, następnie doboru preparatu. Rozpędzoną infekcję trudno zatrzymać, dlatego ochrona buraka przed tym groźnym patogenem wymaga od plantatora precyzji i stałego monitoringu plantacji. 

Chwościk coraz groźniejszy

Chwościk buraka (Cercospora beticola) to grzyb, który na przestrzeni dekad nabrał na znaczeniu. Mówił między innymi o tym prof. Jacek Piszczek podczas tegorocznego webinarium zorganizowanego w maju przez firmę Agromix. W trakcie tego wydarzenia naukowiec poprowadził wykład na temat skutecznego zwalczania chwościka. Jak opowiadał, w latach 80. ubiegłego stulecia infekcje chwościkiem notowane były zazwyczaj dopiero we wrześniu i w celu ochrony plantacji potrzebny był co najwyżej 1 zabieg fungicydowy. Obecnie chwościk może się już pojawiać w połowie czerwca lub na początku lipca (rejon południowo-wschodni), a program ochrony zamykany jest tam nawet na 3-5 zabiegach. Natomiast w północnych regionach pojawia się później, pod koniec lipca lub na początku sierpnia i w zależności od roku potrzebne są w tym regionie zazwyczaj 1-2 aplikacje. 

Najważniejszy jest pierwszy zabieg

Chwościk zaczyna się rozwijać, gdy pojawią się optymalne warunki do jego rozwoju. Są to temperatury za dnia 25-30°C, w nocy zaś powyżej 15°C. Najczęściej pierwsze plamki chorobowe uwidaczniają się ok. 6 dni po wystąpieniu kilkudniowych opadów deszczu, które powodują znaczące podwyższenie wilgotności w łanie (optimum to 95-100 proc.). Po kolejnych 3-6 dniach na plamach pojawiają się konidia, a wraz z nimi chmura zarodników zdolnych do dalszych infekcji. Chwościk w sprzyjających warunkach dynamicznie się rozwija. Natomiast gdy któryś z wyżej wymienionych parametrów odbiega znacząco od optimum – infekcje przyhamowują. Gdy temperatury spadają poniżej 10°C, następuje całkowite wstrzymanie procesu infekcji i rozwoju choroby.

Dlatego najważniejszy jest pierwszy zabieg, który należy wykonać najlepiej w momencie początku rozwoju choroby. Wielu praktyków, a nawet naukowców jest zdania, że nadal obowiązujący w teorii próg ekonomicznej szkodliwości wyznaczony na 5 proc. porażonych roślin (jeśli infekcja pojawi się do 5 sierpnia) to już zabieg nieco spóźniony. Coraz częściej się mówi o 1 proc. porażonych liści, a niektórzy już reagują, gdy tylko zauważą w łanie pierwsze plamki chorobowe. Po uwzględnieniu warunków pogodowych, jakie pojawią się po pierwszej aplikacji fungicydem, ustala się termin i potrzebę kolejnych zabiegów. Im warunki są bardziej optymalne do rozwoju chwościka, tym czas pomiędzy zabiegami należy skrócić. W praktyce jest to co 2 tygodnie. 

Czym zwalczać chwościka?

Jak tłumaczył podczas webinarium prof. Piszczek, w Polsce do ochrony buraka cukrowego przed chwościkiem zarejestrowanych jest kilkadziesiąt preparatów zawierających substancje czynne pochodzące tylko z 4 grup chemicznych. Są to: benzimidazole, triazole, strobiluryny oraz morfoliny. Część substancji czynnych w najbliższych latach będzie wycofywana, co znacząco jeszcze pogorszy dostępność fungicydów w tej grupie upraw. Szczególnie martwi wycofanie epoksykonazolu, którego zapasy należy wykorzystać do 1 marca 2022 r. Oznacza, to, że tylko z tego tytułu w przyszłym sezonie nie będziemy mogli zastosować 9 fungicydów jednoskładnikowych i aż 14 wieloskładnikowych. Karierę kończy także tiofanat metylowy. Wraz z decyzją o wycofaniu znika ponad 20 preparatów. Ze względu na silną odporność chwościka na tę substancję czynną ta strata dla buraka nie jest znacząca. 

Rosnąca odporność

Jak już wspomniano wyżej, poważnym problemem w skutecznej ochronie plantacji jest wzrastająca odporność C. beticola na substancje czynne. Naukowcy wielokrotnie potwierdzili prawie całkowitą odporność wielu izolatów chwościka na tiofanat metylowy. Oprócz tego rośnie znaczenie odporności na substancje czynne z grup triazoli oraz strobiluryn (przykład z badań tab. 1). Spadek liczby preparatów dopuszczonych do użytku utrudnia rolnikom spełnienie ważnego warunku prawidłowej rotacji substancjami czynnymi. Najwięcej przypadków występowania szczepów odpornych notuje się w południowo-wschodniej Polsce, gdzie z jednej strony presja chwościka jest większa, z drugiej walka z tym patogenem wymaga większej liczby zabiegów ochronnych niż w pozostałej części Polski. To stymuluje powstawanie odporności. 

Poszukiwanie nowych rozwiązań

Pula fungicydów dramatycznie się kurczy, nowych rejestracji brakuje. W tej sytuacji szuka się także nowych rozwiązań. Nadzieje pokłada się m.in. w adiuwantach oraz działającej kontaktowo miedzi. O tym pisaliśmy w czerwcowym numerze „Farmera” (link poniżej).

Próbuje się także wytypować, które substancje czynne, póki co niezarejestrowane w buraku, dobrze radzą sobie z chwościkiem. Tematem zajęli się między innymi naukowcy z IOR-PIB w składzie Agnieszka Kiniec, Katarzyna Pieczul, Ilona Świerczyńska, Dariusz Górski. W tym też celu laboratoryjnie sprawdzali, jak 14 izolatów grzyba C. beticola (pozyskanych w latach 2013-2018 na terenie Polski) reaguje na następujące substancje czynne: spiroksamina, boskalid, fluopyram, biksafen, fluksapyroksad, krezoksym metylu, prochloraz, cyprodinil, pentiopyrad, izopyrazam. Badanie wykonano w warunkach laboratoryjnych. Spośród badanych substancji czynnych w stężeniach 1, 5 i 25 ppm wzrost kolonii C. beticola skutecznie hamowały jedynie prochloraz i krezoksym metylu. Cyprodinil skutecznie ograniczał wzrost izolatów jedynie w najwyższym testowanym stężeniu – 25 ppm. 



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (8)

  • Lemiesz 2021-07-03 21:55:53
    Buraki cukrowe , a za miedzą pastewne, z moich cukrowych nic nie zostało mimo 4 zabiegów, a pastewne nie ruszone pomimo braku ochrony, i o czym to świadczy
    • piotr 2021-07-04 13:21:00
      Powiem więcej, na mojej plantacji zostały nietknięte tylko buraczki czerwone, to znaczy ze firmy nasienne wcisnęły nam kit w tamtym sezonie
  • Zadowolony ten Zadowolony 2021-07-03 19:00:47
    Na moje to 2500 zł za ha dzierżawy by wystarczyło. Ale jeśli Krowiarz chce płacić więcej a właściwie jest po części zmuszony przez to że jest taki popyt to dlaczego nie brać? Trzeba korzystać nim kryzys jaki przyjdzie.
  • Zadowolony ten Zadowolony 2021-07-03 12:41:25
    Ja osobiście narzekać nie mogę. U nas biją się o dzierżawę i na tych polach także buraki sieją. Na co męczyć się z opryskami i jeszcze być oszukiwanym przez cukrownie. Krowiarz zapłaci.
    • Benon 2021-07-03 13:01:33
      Łukasz zaś nie perd...l
    • Hehe 2021-07-03 15:06:50
      U mnie to krowiarze i warzywiarze przebijają się byle tylko dostać kawałek ziemi. 2500zl co roku z ha bez roboty.
      • Weg 2021-07-03 16:19:52
        Słabo w centrum 3000 do 3500 i jeszcze podbijają jeden drugiego
  • Scrapi 2021-07-03 12:05:08
    Coraz gorszy przeciwnik bo środki jakie mamy do walki z chwoscikiem są coraz gorszej jakości. Wystarczy zorganizować sobie podobny środek z Niemiec i porównać.

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.229.142.91
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.