Możliwości i efekty łącznego stosowania wybranych herbicydów i regulatorów wzrostu w uprawie jęczmienia jarego zbadały dr Renata Kieloch i dr Katarzyna Marczewska-Kolasa z Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowego Instytutu Badawczego we Wrocławiu, a wyniki swoich doświadczeń opublikowały na łamach „Progress in Plant Protection”. Badania z odmianą Conchita przeprowadzono w latach 2015-2016 na polu doświadczalnym jęczmienia jarego zlokalizowanym właśnie w okolicach wspomnianego Wrocławia.

W badaniach oceniono łączne działanie następujących mieszanin herbicydów z bioregulatorami:

Dragon 450 WG (aminopyralid  300 g/kg
+ florasulam 150 g/kg) + Moddus 250 EC (trineksapak etylu 250 g/l) w dawkach 33,3 g/ha + 0,4 l/ha,

Dragon 450 WG + Manipulator SL (chlorek chlormekwatu 620 g/l) w dawkach 33,3 g/ha + 1,25 l/ha,

Starane 250 EC (fluroksypyr 250 g/l) + Moddus 250 EC w dawkach 0,8 l/ha + 0,4 l/ha,

Starane 250 EC + Manipulator SL w dawkach 0,8 l/ha + 1,25 l/ha.

Każdą z ocenianych mieszanin zastosowano w fazie pełni krzewienia jęczmienia jarego (BBCH 25-26) oraz w fazie 1. kolanka (BBCH 31). W doświadczeniu uwzględniono również obiekty z rozdzielną aplikacją tych środków. W tych przypadkach w pierwszej kolejności aplikowano herbicydy (BBCH 25-26), a następnie poletka opryskano bioregulatorami (w fazie BBCH 31).

Szukasz środków ochrony roślin? Sprawdź oferty na portalu Giełda Rolna! 

Po upływie tygodnia od oprysku wykonano ocenę fitotoksyczności badanych mieszanin, trzy tygodnie po opryskaniu roślin wykonano szacunkową analizę zachwaszczenia, oceniając zniszczenie każdego gatunku chwastu w porównaniu do nieopryskanej kontroli. Po wykłoszeniu jęczmienia jarego wykonano pomiary wysokości roślin, mierząc rośliny od powierzchni gruntu do końca kłosa, a krótko przed zbiorem przeprowadzono ocenę wylegania łanu. W fazie dojrzałości pełnej przeprowadzono zbiór i określono plon w przeliczeniu na 14 proc. wilgotności.

Pogoda sprzyjała i uprawie, i chwastom

Przebieg pogody w sezonach wegetacyjnych nie różnił się znacząco w latach badań. Zapas wilgoci w glebie i temperatury powietrza w pierwszej połowie kwietnia sprzyjały kiełkowaniu i wschodom roślin jęczmienia jarego; sytuacja w kolejnych miesiącach też nie powodowała strat plonu i nie ograniczała działania badanych środków.

Doświadczenia różniły się natomiast w latach badań pod względem składu gatunkowego oraz liczebności chwastów występujących na poletkach. W pierwszym roku badań zachwaszczenie było bardzo ubogie pod względem liczby gatunków i ograniczało się do dominujących: komosy białej i rdestu plamistego oraz występujących w mniejszym nasileniu samosiewów rzepaku i przytulii czepnej. W kolejnym sezonie wegetacyjnym najbardziej licznym chwastem był fiołek polny, ale widoczne były też dość obficie tasznik pospolity i komosa. Do tego notowano m.in. chabra bławatka, iglicę pospolitą, bodziszka.

Wysoka wrażliwość na użyte herbicydy trzech gatunków chwastów (samosiewy rzepaku, rdestu i przytulii), które występowały na poletkach doświadczalnych w sezonie 2015, przyczyniła się do uzyskania wysokiej skuteczności chwastobójczej (91-98 proc.) na badanych obiektach, niezależnie od sposobu aplikacji herbicydów i regulatorów wzrostu. Gatunkiem średnio wrażliwym na herbicyd Starane 250 EC była komosa, a jej zniszczenie było nieco słabsze, gdy mieszaniny tego środka z regulatorami wzrostu zastosowano w późniejszym terminie. W kolejnym sezonie badawczym skuteczność chwastobójcza wykonanych zabiegów była dużo niższa niż w roku poprzednim, co było spowodowane większą tolerancją większości występujących na polu gatunków chwastów na działanie badanych herbicydów. Na poletkach opryskiwanych w późniejszym terminie mieszaniną herbicydu Dragon 450 WG z badanymi regulatorami wzrostu zniszczenie takich gatunków, jak fiołek, chaber, iglica i przetacznik było dużo słabsze w porównaniu z tym, jakie osiągnięto na poletkach opryskanych w fazie krzewienia. W przypadku mieszanin środka Starane 250 EC podobną zależność stwierdzono ponadto dla tasznika, bodziszka, maruny oraz komosy (tylko mieszanina z regulatorem wzrostu Manipulator SL).

Liczy się termin zabiegu

Zaobserwowane w przeprowadzonym doświadczeniu słabsze zniszczenie chwastów na niektórych obiektach wynikało z zaawansowanej fazy rozwojowej chwastów w momencie wykonywania oprysków. Najlepsze rezultaty chwastobójcze uzyskuje się, gdy chwasty zostaną wyeliminowane z upraw jak najwcześniej, gdy są na tyle młode, że wykazują wysoką podatność na herbicydy. Wraz z upływem czasu wrażliwość chwastów na herbicydy maleje, przy czym zależy to od indywidualnej reakcji zwalczanego gatunku na zastosowany herbicyd, co też zostało wykazane w przeprowadzonych doświadczeniach. Obserwowany spadek skuteczności zwalczania chwastów wynikający z późniejszego przeprowadzenia zabiegu był bardziej wyraźny dla mieszanin herbicydu Starane 250 EC z regulatorami wzrostu. Za taki stan rzeczy może odpowiadać zarówno reakcja niektórych gatunków chwastów na późniejszy oprysk, jak również fakt, że wiele gatunków było średnio wrażliwych lub odpornych nawet na wcześniej wykonany zabieg. W takim przypadku opóźnienie aplikacji mieszanin skutkowało słabym działaniem herbicydu.

Wyleganie nie stanowiło problemu

W trakcie dwuletniego badania nie zaobserwowano wylegania roślin, w związku z czym trudno było wykazać badaczkom z IUNG wpływ ocenianych mieszanin na ograniczenie wylegania. W obu sezonach wegetacyjnych wszystkie badane mieszaniny herbicydów i regulatorów wzrostu istotnie redukowały wysokość roślin jęczmienia jarego, niezależnie od terminu i sposobu aplikacji. Najbardziej efektywna w skracaniu źdźbeł okazała się mieszanina Dragon 450 WG + Manipulator SL stosowana w fazie krzewienia, a ograniczenie wysokości roślin wynosiło odpowiednio 12 i 10 proc. w roku 2015 i 2016. Najsłabsze rezultaty osiągnięto po aplikacji mieszaniny Starane 250 EC + Moddus 250 EC w późniejszym terminie, tj. w fazie 1. kolanka. Redukcja wzrostu roślin na tym obiekcie wynosiła odpowiednio 5 i 4 proc. w sezonach wegetacyjnych 2015 i 2016 (więcej danych na ten temat w tabeli).

Plony zadowoliły

Doświadczenie wykazało również korzystny wpływ zastosowanych środków na plon ziarna jęczmienia jarego, niezależnie od sposobu aplikacji oraz terminu wykonania zabiegu. Na wszystkich opryskiwanych obiektach uzyskano istotną w porównaniu do kontroli zwyżkę plonowania. Najwyższe przyrosty plonu (12-18 proc.) zanotowano dla mieszanin każdego z badanych herbicydów z regulatorem wzrostu Moddus 250 EC aplikowanych w fazie krzewienia. Najsłabiej plonował jęczmień w przypadku późniejszego (faza 1. kolanka) oprysku mieszaniną herbicydu Starane 250 EC z regulatorami wzrostu, zwłaszcza w roku 2016, co było powiązane ze słabym działaniem chwastobójczym herbicydów. Zniszczenie chwastów na obiektach opryskiwanych w fazie 1. kolanka kształtowało się na niskim poziomie, w związku z czym konkurencja niezwalczonych roślin ograniczyła nieco przyrost plonowania jęczmienia jarego (więcej danych na ten temat w tabeli).