Jak wynika z danych opublikowanych za Krajowym Zrzeszeniem Producentów Rzepaku i Roślin Białkowych Europejski Urząd Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) jest obecnie w trakcie przeglądu fipronilu (do publikacji w kwietniu 2013) i opublikuje swoje nowe wytyczne w tej sprawie w maju 2013 roku.

Poniżej przedstawiamy za KZPRiRB dane ECPA w sprawie ścieżki decyzji na temat neonikotynoidów.

20 lutego Komisja Rolnictwa Parlamentu Europejskiego w obecności komisarza Tonio Borga odbyła debatę z EFSA (Herman Fontier). Dyskusja przedstawiła ponownie zróżnicowane poglądy posłów Parlamentu Europejskiego, ale 75 proc. interwencji posłów odnosiło się do bardziej proporcjonalnego podejście (do problemu neonikotynoidów) i potrzebę większej jasności danych naukowych, podkreślając liczne luki w przedstawionych do tej pory danych. Komisarz Borg stwierdził jednak, że jego propozycja jest odpowiednia i zaprzeczył że działa pod naciskiem mediów. Rada Ministrów Rolnictwa spotkała się ponownie dnia 25 lutego. Choć neonikotynoidy nie były w porządku obrad, komisarz Borg miał dwustronne rozmowy z niektórymi ministrami przed (zebraniem) Stałego Komitetu.

Propozycją KE był fakt, ze każda dyrektywa, która zostanie przyjęta przez UE musi przejść przez międzyresortowe konsultacje i poprzez procedury komisyjne w ramach Stałego Komitetu Łańcucha Pokarmowego i Zdrowia Zwierząt (Standing Committee of the Food Chain and Animal Health =SCFCAH). Międzyresortowe konsultacje (pomiędzy różnymi dyrekcjami Komisji Europejskiej, rolnictwa, środowiska, przedsiębiorczości, sekretarza generalnego i handlu) odbyła się między 10 a 15 lutego, gdzie różne zgłoszone uwagi nie przyniosły znacznej zmiany treści, ale opóźniły proces dyskusji i głosowanie wniosku (o wycofanie neonikotynoidów) odłożono z 25 lutego do 14/15 marca.

Obecny wniosek Komisji wprowadzi: zawieszenie na wszystkich zastosowań (zaprawianie nasion, środki doglebowe i opryski nalistne) wszystkich substancji (imidacloprid, klotianidyna i tiametoksam) dla wszystkich upraw - atrakcyjnych dla pszczół- z wyjątkiem szklarni, buraków cukrowych, ziemniaków i zbóż ozimych. Dozwolone zastosowania będą podlegać ścisłej kontroli.
Zawieszenie zostanie poddane przeglądowi po dwóch latach, biorąc pod uwagę najnowsze badania naukowe i monitorowanie danych. Komisja Europejska ma również powiadomić WTO o wniosku a także otrzymała wniosek od rządu USA o przedłużenie terminu składania komentarzy (obecnie 11 marca), który jest zwykle okresem 60-dniowym. Rząd USA podkreśla niemożność ustalenia zakresu potencjalnych zakłóceń w handlu mogących wyniknąć z niniejszego wniosku, w tak ograniczonym czasie na komentarz. Proszą także o potwierdzenie, czy podjęte środki odnoszą się jedynie do ochrony środowiska czy tez związane są z ochroną zdrowia, które by wpływało na ustalenie nowych wartości NDP (najwyższe dopuszczalne pozostałości).

Wniosek zostanie omówiony w czwartek 14.03 i będzie głosowany w piątek 15.03 w ramach Stałego Komitetu, gdzie możliwe skutki może mieć miejsce: zatwierdzenia (tj. pozytywna opinia), jeśli zaistnieje kwalifikowana większość wspierająca (255 głosów) odrzucenia (czyli negatywną opinię), jeśli zaistnieje kwalifikowana większość odrzucająca (255 głosów). W tym przypadku Komisja może przygotować nowy wniosek do SCFCAH na przyszłe posiedzenia.

Brak opinii, jeśli nie zaistnieje kwalifikowana większość głosów, za lub przeciw. Wniosek (o wycofanie neonikotynoidów) będzie przedmiotem dalszych dyskusji i negocjacji w tzw „Komitecie odwoławczym", gdzie wniosek może ulec dalszym zmianom dopóki Komisja uzyska kwalifikowaną większość głosów wspierających.

W związku z tym Komisja przedstawi wniosek do głosowania, nawet, jeśli nie otrzymają kwalifikowanej większości głosów za, jako że głosowanie będzie urzędowym zapisem „Państw Członkowskich odmawiających poparcia wniosku Komisji" i tym samym zabezpieczeniem politycznym dla Komisji. Wg Bieżącej oceny pozycji Państw Członkowskich pokazuje, że nie ma obecnie kwalifikowanej większości głosów, ani za, ani przeciw (wycofaniu neonikotynoidów):

- Belgia, Szwecja, Dania, Francja, Holandia, Polska (98 głosów) za propozycją Komisji,
- Austria, Niemcy, Anglia, Hiszpania, Portugalia, Estonia, Łotwa, Litwa, Grecja, Węgry, Finlandia, Irlandia, Rumunia, Czechy, Słowacja, Malta, Cypr (200 głosów) przeciwko propozycji Komisji,
- Bułgaria, Luksemburg, Słowenia , Włochy - pozycja niejasna (47 głosów).

Jednak ta prognoza nie jest wskazaniem ostatecznego zamiaru głosowania Państw Członkowskich, ze względu na naciski polityczne, które mogły je skłonić do wstrzymania się zamiast głosowania przeciwko wnioskowi. Podobnie, niektóre kraje są przeciwko niektórym elementom wniosku Komisji (Francja przeciwko dodaniu nalistnych środków i Dania przeciwko umieszczeniu rzepaku), ale jeśli są one zmuszone do głosowania, prawdopodobnie wesprą Komisję. Należy również podkreślić, że grupa Państw Członkowskich (Niemcy, Węgry, Litwa, Austria, Hiszpania i Czechy) przygotowała i przekazała kontrpropozycję zmieniającej projekt Komisji przez możliwość odstąpienia od zakazu, na poziomie krajowym dla upraw, gdzie ryzyko może być ograniczane w taki sposób, aby uniknąć niedopuszczalnego zagrożenia dla pszczół. Zezwolenia w tych krajach obejmowałyby specyficzne warunki stosowania i monitorowania środków w celu ograniczania ryzyka.

Podsumowując, można oczekiwać, że obecny wniosek nie zostanie od razu przyjęty, ale objęty procesem kolejnych negocjacji w przyszłym miesiącu. W tym procesie kontrpropozycja, przygotowana przez 6 państw będzie prawdopodobnie brana pod uwagę.