PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Fungicydy w ochronie ziemniaka – czy to się opłaca?

Fungicydy w ochronie ziemniaka  – czy to się opłaca?
Fungicydy w ochronie ziemniaka – czy to się opłaca?

Czy opłaca się stosować fungicydy w uprawie ziemniaków? Jakie wskaźniki uzasadniają poniesienie takiego kosztu przez rolnika? Odpowiedź na te pytania przynoszą wyniki badań Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin w Jadwisinie, opublikowane we wrześniu br.



Ziemniak porażany jest przez liczne patogeny, które nie tylko zmniejszają wielkość plonu, lecz także pogarszają jego jakość. Jednym z najgroźniejszych jest organizm grzybopodobny Phytophthora infestans, sprawca zarazy ziemniaka. Straty plonu powodowane przez tę chorobę na niechronionych plantacjach mogą dochodzić do 70 proc. Drugą istotną chorobą jest alternarioza wywoływana przez grzyby rodzaju Alternaria spp. Jej szkodliwość jako czynnika obniżającego plon jest mniejsza niż zarazy ziemniaka, ale nabiera ona coraz większego znaczenia. Może powodować straty plonu od 5 do nawet 78 proc.

Strategia ochrony roślin przed wymienionymi chorobami opiera się w pierwszej kolejności na zastosowaniu prawidłowej agrotechniki i wykorzystaniu odporności odmian, a w dalszej – na aplikacji fungicydów (szczególnie w warunkach intensywnej produkcji oraz silnej presji patogenu).

Wielu rolników zapewne przekonało się już, że stosowanie fungicydów stanowi często kluczowy element pielęgnacji plantacji ziemniaka. Chociaż ochrona chemiczna nie jest czynnikiem plonotwórczym, to zabezpiecza plon i zapewnia efektywność pozostałych nakładów. Ale – jak wiadomo – w produkcji rolniczej bierze się pod uwagę nie tylko wysokość uzyskanych plonów, lecz także opłacalność produkcji, a to wiąże się wprost z kosztami poniesionymi na ochronę roślin.

Jakie były koszty?

Celem badań IHAR w Jadwisinie była właśnie ocena efektywności ekonomicznej stosowania fungicydów w zwalczaniu sprawców zarazy ziemniaka oraz alternariozy. Jak informuje Milena Pietraszko, pracownik Instytutu i autorka omawianego opracowania opublikowanego w Progress in Plant Protection 61 (3), doświadczenia polowe przeprowadzono w latach 2014-2016 na glebie lekkiej. Badano, jak zachowują się rośliny bez ochrony oraz z ochroną fungicydową, a także jakie wyniki osiągają w tej sytuacji cztery jadalne odmiany ziemniaka z grupy średnio wczesnych. Odmiany (Oberon, Malaga, Jurata i Ametyst) różniły się też stopniem odporności na zarazę.

Po zbiorze obliczono wielkość plonu bulw z poszczególnych doświadczeń oraz efektywność ekonomiczną zastosowanych zabiegów wg cen ziemniaka i zastosowanych ś.o.r. z poszczególnych lat badań. Koszt wykonania jednego zabiegu przyjęto na średnim poziomie 60 zł/ha. W sumie łączne koszty zastosowania fungicydów wyniosły w 2014 roku 877 zł/ha, w 2015 r. – 776 zł/ha, a w roku 2016 – 1124 zł/ha.

Warto też dodać, że okres wegetacji w 2014 r. charakteryzował się podwyższoną temperaturą powietrza oraz suszą panującą od maja do lipca. Podobnie było rok później, tylko deszczu spadło jeszcze mniej. Rok 2016 był natomiast wilgotny i ciepły. Od maja do końca sierpnia odnotowano ponadprzeciętne opady deszczu.

Pogoda hamowała rozwój chorób

Pogoda, odmiana oraz warianty ochrony roślin miały oczywiście istotny wpływ na występowanie analizowanych chorób ziemniaka. Brak opadów w roku 2015 spowodował, że w ogóle nie odnotowano objawów zarazy. Warunki pogodowe 2014 r. sprzyjały występowaniu alternariozy oraz umiarkowanie rozwojowi zarazy na plantacji ziemniaków. Z kolei rok 2016, o ponadprzeciętnych opadach, był najbardziej korzystny dla zarazy i najmniej korzystny dla rozwoju alternariozy.

Zastosowane w 2014 r. fungicydy ograniczyły porażenie roślin alternariozą od 30 proc. u odmiany Malaga do 55,6 proc. u odmiany Jurata i Ametyst. Zaraza ziemniaka wystąpiła na niechronionych roślinach dwóch odmian o najniższej odporności na patogena (Malaga, Oberon). Zastosowane środki ochrony całkowicie zabezpieczyły rośliny przed objawami P. infestans.

W 2015 r. zakres porażenia alternariozą wynosił 4,5-8 (wg skali, w której 9 oznacza brak objawów choroby, a 1
– całkowite zniszczenie naci). Najmniejsze porażenie liści wystąpiło u odmiany Ametyst. Zastosowanie fungicydów pozwoliło ograniczyć uszkodzenie liści od 8,3 proc. u odmiany Malaga do 50 proc. u odmiany Oberon.

Rok później zakres porażenia roślin alternariozą wynosił 5-7,5. Ochrona chemiczna ograniczyła tu chorobę od 16,7  proc. u odmiany Oberon do 36,4 proc. u odmiany Ametyst. Na roślinach odmiany Malaga nie stwierdzono różnic w nasileniu alternariozy między poletkami kontrolnymi i chronionymi. Najszybsze tempo szerzenia zarazy ziemniaka wystąpiło na niechronionych roślinach trzech odmian o niskiej odporności na patogen. Najlepiej poradził sobie z zarazą Ametyst o wysokiej odporności na patogen. W wariancie chronionym zastosowane fungicydy całkowicie zabezpieczyły przed zarazą odmiany Malaga i Ametyst.

Jakie były zyski?

Największe plony – w ramach badania – zebrano w 2016 r. (średnia 59,7 t/ha), zaś najmniejsze w 2015 r. (średnia 23,1 t/ha). Wielkość plonu zależała tu oczywiście od sumy opadów, ale nie tylko. Badanie pokazało, że w latach 2014 i 2016 istotny wpływ miała też zastosowana ochrona. W 2014 r. wzrost plonów w stosunku do kontroli wahał się od 7,6 do 14,2 t/ha. Efektywność produkcyjna zabiegów uzyskana dla poszczególnych odmian wyrażona wartością plonu uratowanego wynosiła średnio 6745,8 zł/ha. Wartość produkcji uratowanej rekompensowała koszty ochrony każdej z badanych odmian, przy czym najkorzystniejsze wartości uzyskano dla odmian Oberon i Malaga, a najniższe stwierdzono u odmiany Ametyst. Średnio koszty poniesione na ochronę zwróciły się ponad 7-krotnie. Najmniej opłacalna okazała się ochrona odmiany Ametyst. Najwyższy zwrot uzyskano natomiast dla odmiany Jurata – koszty zastosowania fungicydów stanowiły u tej odmiany 4,9 proc. wartości uzyskanego plonu bulw z 1 ha.

W roku 2015 przyrost plonu uzyskany w efekcie zastosowanych zabiegów wykazały dwie odmiany – Oberon i Malaga. Uzyskana wartość zwyżki plonu u tych odmian wynosiła od 957 do 2610 zł/ha. Koszty poniesione na ochronę odmiany Malaga zwróciły się blisko 3,5-krotnie. W przypadku odmian Jurata i Ametyst zastosowanie fungicydów było nieopłacalne.

W 2016 r. zwyżka plonów w wariancie chronionym w porównaniu z kontrolą wahała się od 4,8 do 10,4 t/ha. Efektywność produkcyjna zabiegów wyrażona wartością plonu uratowanego wynosiła średnio 5299,3 zł/ha. Wartość produkcji uratowanej rekompensowała koszty ochrony każdej z badanych odmian. Średnio dla wszystkich odmian koszty poniesione na ochronę zwróciły się 4,7 razy. Przeciętny koszt zastosowania fungicydów stanowił 2,5 proc. wartości uzyskanego plonu bulw z 1 ha, a najlepiej wypadł Oberon.

Pogoda rozdaje karty

Na podstawie przeprowadzonych badań udowodniono więc, że stosowanie fungicydów było najbardziej korzystne w latach, w których występowała presja ze strony analizowanych patogenów. W roku o małej presji infekcyjnej ochrona chemiczna roślin była nieopłacalna. Większym nasileniem zarazy ziemniaka charakteryzowały się rośliny odmian o niższej odporności na sprawcę choroby. Mimo bardzo pozytywnej reakcji tych odmian na zastosowaną ochronę wyliczone dla nich wskaźniki opłacalności zabiegów nie zawsze były jednak najbardziej korzystne w porównaniu z odmianami o wyższej odporności na P. infestans.            



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (5)

  • Rolnik sam w dolinie 2022-01-02 15:38:44
    Jest wybór bez Boga ani do proga, albo 6 kolorowa tęcza i świat oszalał.
  • Marek 2022-01-01 15:05:44
    Koszty z 2014, 2015, 2016? jakaś kpina chyba;)
  • ekolog 2022-01-01 11:13:03
    Ja w tym roku to bede ugorować swe pola by nie niszczyc klimatu a ludzie cóż ludzie mnie obchodza niech głodują
    • Rolnik 2022-01-01 12:33:25
      Oby więcej było takich jak ty. Mam nadzieję, że nie spoczniesz tylko na gadaniu.
      • Paweł 2022-01-01 13:32:20
        I ty też zamierzasz ugorowac bo sie podnieciłeś

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.174.225.82
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.