PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Fuzarioza kłosów

Fuzarioza kłosów

Autor: Urszula Wachowska

Dodano: 22-06-2013 09:56

Tagi:

W czasie dynamicznego rozprzestrzeniania się epidemii fuzariozy kłosów, skuteczność tebukonazolu oszacowano na ok. 60 proc., a tiofanatu metylu na 30 proc.



Fuzarioza kłosów uznawana jest za jedną z najgroźniejszych chorób pszenicy. Spośród kilkunastu gatunków nekrotroficznych patogenów rodzaju Fusarium najczęściej opisywane są F. graminearum, F. culmorum, F. poae, F. avenaceum i F. sporotrichioides.

Porażone kłosy bieleją, często pokryte są strzępkami patogenów. Ziarno uzyskane z takich kłosów jest drobniejsze, pomarszczone, pokryte białą lub różową grzybnią. Fuzarioza kłosów przyczynia się do ograniczenia plonu ziarna oraz obniżenia jego jakości, przede wszystkim ze względu na wytwarzanie przez grzyby rodzaju Fusarium licznych groźnych dla zdrowia człowieka mikotoksyn.

Szkodliwe działanie mikotoksyn ujawnia się w niewielkich stężeniach, często na poziomie niższym niż jeden miligram w kilogramie. Ich spożycie przez zwierzęta gospodarskie, skarmiane spleśniałą paszą, może prowadzić do ogólnego pogorszenia stanu zdrowia zwierząt oraz gorszego wykorzystania przez nie paszy. Mikotoksyny powodują także wiele groźnych chorób, zwanych mikotoksykozami o specyficznych objawach w zależności od spożytej substancji toksycznej wytwarzanej przez grzyby rodzaju Fusarium. Dlatego minimalna dopuszczalna zawartość mikotoksyn w ziarnie zbóż jest ściśle prawnie unormowana. Produkty skażone tymi toksynami nie powinny być spożywane przez człowieka i zwierzęta hodowlane.

Grzyby rodzaju Fusarium atakują kłosy pszenicy ozimej w okresie wegetacji, w czasie jej kwitnienia oraz tworzenia i dojrzewania ziarna. Okres infekcji kłosów przez te patogeny jest więc długi i ściśle uzależniony od przebiegu warunków pogodowych. W niektórych latach dynamika rozwoju fuzariozy kłosów jest szczególnie duża.

W czasie epidemii tej choroby w uprawie pszenicy ozimej jej zwalczanie fungicydami sprawia wiele problemów i czasami zastosowane fungicydy są mało skuteczne.

Nasilenie fuzariozy kłosów uzależnione jest od warunków temperaturowych i wilgotnościowych panujących w okresie kwitnienia zbóż oraz dojrzewania ziarna. Rozwojowi patogenów rodzaju Fusarium sprzyja długa, wysoka wilgotność oraz temperatura 12-24oC w dzień i 5-12oC w nocy. W badaniach polowych prowadzonych w roku 2010 przebieg warunków pogodowych nie sprzyjał rozwojowi grzybów rodzaju Fusarium na kłosach pszenicy ozimej (tab. 1, rys. 1). Na poletkach kontrolnych objawy fuzariozy kłosów obejmowały przeciętnie mniej niż jeden procent powierzchni kłosów.

W roku 2011 dynamika rozwoju epidemii tej choroby była duża i w rezultacie pod koniec okresu wegetacji pszenicy ozimej na poletkach kontrolnych przeciętnie 23 proc. powierzchni kłosów było zniszczonych przez grzyby rodzaju Fusarium.

Układ warunków pogodowych pośrednio wpływał na skuteczność stosowanych fungicydów. W badaniach poletkowych do ochrony kłosów, w terminie T3, zastosowano fungicydy Tarcza Łan 250 EW (substancja aktywna tebukonazol) albo Topsin M 500 SC (substancja aktywna tiofanat metylu).

Tiofanat metylu zaliczany jest do grupy fungicydów benzimidazolowych.

Fungicydy te zakłócają podziały mitotyczne komórek grzybów, zaburzając proces tworzenia B-tubuliny. Triazole, w tym tebukonazol, powodują inhibicję syntezy ergosteroli przez grzyby poprzez łączenie się w specyficznym miejscu na ścieżce biosyntezy tego związku, z enzymem 14 demetylazą.

W eksperymencie oceniono skuteczność fungicydów na podstawie poziomu porażenia kłosów na poletkach chronionych w stosunku do porażenia kłosów na poletkach niechronionych (kontrola). W roku 2010, przy małej presji infekcyjnej patogenów, tebukonazol nie ograniczał objawów fuzariozy kłosów, a skuteczność tiofanatu metylu wynosiła 33 proc. W roku 2011, w czasie dynamicznego rozprzestrzeniania się epidemii fuzariozy kłosów, skuteczność tebukonazolu oszacowano na 59 proc., a tiofanatu metylu na 30 proc. (rys. 2).

W laboratorium, bezpośrednio po zbiorze, analizowano liczebność populacji gatunków F. poae i F. culmorum na powierzchni ziarna pszenicy ozimej. Ogólna liczebność zbiorowisk grzybów rodzaju Fusarium zasiedlających ziarniaki pszenicy ozimej chronionych fungicydami była mniejsza niż w kontroli (rys. 3). Jednak inhibicyjne działanie zastosowanych preparatów na badane gatunki było odmienne.

Z ziarniaków roślin chronionych tebukonazolem uzyskano nieliczne kolonie gatunku F. culmorum. Ich liczebność była o połowę mniejsza niż liczeb ność tego gatunku na ziarniakach uzyskanych z roślin niechronionych. Tebukonazol tylko w niewielkim stopniu ograniczał liczebność gatunku F. poae.

W warunkach polowych inhibicyjne oddziaływanie tiofanatu metylu skierowane było przede wszystkim w stosunku do F. poae. Liczebność zbiorowiska tego gatunku była ponadpięciokrotnie mniejsza niż w kontroli. W eksperymencie poletkowym związek ten nie ograniczał rozwoju patogenu F. culmorum.

W laboratorium oceniono wrażliwość pięciu izolatów F. culmorum na tiofanat metylu i tebukonazol. Potwierdzono brak inhibicyjnego działania tiofanatu metylu na liniowy wzrost kilku izolatów tego patogenu. Na podłożu agarowym z dodatkiem tiofanatu metylu kolonie gatunku F. culmorum rozwijały się w podobnym tempie jak na podłożu kontrolnym, bez dodatku tego związku.

Skuteczność stosowanych fungicydów w ograniczeniu fuzariozy kłosów zależała od właściwości grzybobójczych substancji aktywnych oraz od przebiegu warunków pogodowych w okresie wegetacji pszenicy ozimej.

W badaniach wykazano również zróżnicowaną wrażliwość gatunków patogenów rodzaju Fusarium na stosowane preparaty. Struktura gatunkowa tych patogenów jest więc dodatkowym czynnikiem, który może ograniczać lub modyfikować skuteczność stosowanych zabiegów ochronnych.

Trudności w ograniczeniu fuzariozy kłosów przy pomocy fungicydów powinny skłonić producentów do podejmowania innych działań ograniczających chorobę. Metody agrotechniczne ograniczają występowanie choroby, przede wszystkim odpowiedni płodozmian i staranne przyoranie ścierni.

Grzyby rodzaju Fusarium rozwijają się w glebie na resztkach roślin, stąd ich przyoranie może znacznie ograniczyć pierwotne infekcje roślin. Celowa jest również uprawa odmian o większej odporności na fuzariozy. Odmiany szybko kwitnące są znacząco krócej narażone na infekcje przez grzyby rodzaju Fusarium.

Metody agrotechnicze i hodowlane są ważnym elementem integrowanej ochrony roślin dobrze uzupełniającym metody chemiczne.



Podobał się artykuł? Podziel się!

MULTIMEDIA

×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (4)

  • chłop 2013-06-27 22:02:34
    mieciuch to chłop jarki:)
  • jarki 2013-06-27 12:58:18
    ma kobieta rację ''przede wszystkim odpowiedni płodozmian''
  • Marek 2013-06-27 08:49:07
    Trzeba wybierac odporne na fuzarioze odmiany, takie jak Toras (nota 2 w BSA - najlepiej). Niemcy wiedza o co chodzi i nie rejestruja juz pszenicy z podantnoscia >6. Najlepsza note ma Toras. Praktyka to potwierdza.`
  • mieciuch 2013-06-26 13:30:25
    To jest choroba pseudonowoczesnych rolników. Pakuje taki nawozu i oprysków nawet więcej niż książka pisze, a ignoruje zupełnie płodozmian.

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.160.19.155
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.