PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Gąsienice ćmy bukszpanowej niszczą bukszpany – konieczny zabieg zwalczania

Gąsienice ćmy bukszpanowej niszczą bukszpany – konieczny zabieg zwalczania
Gąsienica ćmy bukszpanowej; Fot. Shutterstoc

Trwa intensywne żerowanie gąsienic ćmy bukszpanowej. W celu ochrony bukszpanów jak najszybciej należy wykonać zabiegi zwalczania biologicznego lub chemicznego. Ważne, by wykonać to zanim gąsienice przepoczwarczą się w motyle, które z łatwością przemieszczą się na kolejne rośliny.



  • Ćma bukszpanowa intensywnie żeruje– jak ją zwalczać?
  • W Polsce prowadzi się badania i obserwacje na tym gatunku. Co wiemy nowego na temat ćmy bukszpanowej?
  • Jak szkodnik zachowuje się w tym sezonie? Czy chłodny kwiecień wpłynie na jego rozwój?


Ćma bukszpanowa to wyjątkowo "zjadliwy gatunek" i ciężki przeciwnik. Jeśli występuję na danym terenie, to zazwyczaj bardzo licznie i sprawia to ogromne trudności w jej zwalczaniu. Dlatego będziemy się starać dostarczam wam aktualności od osób prowadzących monitoring szkodnika, by pomóc w wyborze najlepszego terminu zwalczania oraz metody. Na temat ćmy bukszpanowej rozmawialiśmy z prof. Pawłem Beresiem z IOR PIB, TSD Rzeszów.

Nawet 4 zabiegi w sezonie

- Osoby prowadzą swoje ogrody hobbystycznie, w tym często bez ochrony roślin, niewyobrażalną sprawa jest, że jeden zabieg nie wystarcza zwykle i w niektóre lata nawet trzeba wykonać ich 4. To często szok i wolą wyciąć bukszpany niż cały czas walczyć z owadem. Niektórzy się całkowicie poddali, w tym część szkółek choćby na Podkarpaciu wycofuje się z rozmnażania tych roślin, co staje się wysoce kosztochłonne, wszak nie mogą sprzedawać sadzonek z uszkodzeniami przez ćmę. Wolą zaniechać uprawy niż ponosić straty – relacjonuje prof. Bereś.

Dobrze poznać wroga

Portal ogrodniczy Działka i Ogród Naszą Pasją (DIONP) wspólnie z Instytutem Ochrony Roślin - PIB oraz Uniwersytetem Śląskim prowadzą wspólne obserwacje i badania nad ćmą bukszpanową w Polsce. W izolatorach entomologicznych, w których DIONP przetrzymuje ćmę bukszpanową w warunkach naturalnych od 4 lat obserwuje się zachowanie szkodnika w zmiennych warunkach pogodowych dla celów poznania biologii tego gatunku. Dotychczasowe dane o biologii szkodnika pochodzą bowiem głównie z literatury. Już na podstawie krajowych badań wiadomo, że w zależności od temperatury i długości trwania sezonu wegetacyjnego ten groźny szkodnik rozwija 2-3 pokolenia w roku, a w bardzo suchym i upalnym 2019 roku na Podkarpaciu obserwowano najprawdopodobniej wylot motyli 4 pokolenia późną jesienią. To pokazuje jak to groźny szkodnik i zarazem potwierdza, że monitoring nalotów szkodnika powinien być prowadzony w skali całego kraju, a nie jest. Dane obserwacyjne praktycznie pochodzą tylko z wyżej wymienionych trzech jednostek. Na szczęście, dzięki mediom społecznościowym ogrodnicy wzajemnie się ostrzegają i chyba dzięki tylko temu udaje się ratować kolejne rośliny, co jednak nie jest łatwe.

Co nowego wiemy o ćmie bukszpanowej?

Ćma bukszpanowa zimuje w postaci gąsienic. Niekiedy literatura podaje, że są to wyrośnięte gąsienice, które tylko rzekomo mogą udanie zimować. Jak pokazują jednak obserwacje DIONP jest to nieprawda. Na bukszpanach w okresie marca znajdowano młodziutkie gąsienice w 2-3 stadium rozwojowym, co oznacza, że też potrafią przetrwać zimę. To już samo przez się pokazuje, że nie można w pełni opierać się na literaturze naukowej pochodzącej z innych regionów świata, gdzie klimat jest zupełnie inny niż w Polsce. Potrzeba nam rodzimych danych i takie są właśnie na etapie przygotowania do opublikowania.

Niektórzy wierzyli, że śnieżna i mroźna zima osłabi populację szkodnika. Być może lokalnie tak było, ale na Podkarpaciu zarówno w izolatorach jak i na naturalnych bukszpanach tego nie zaobserwowano. To szkodnik doskonale zaadaptowany do takich warunków. Co jednak warte zaznaczenia - w 2021 roku widać jak na dłoni, jak bardzo jest uzależniony od temperatur. Wskutek chłodnego kwietnia rozwój szkodnika spowolnił i to znacząco.

Ważny jest pierwszy zabieg wykonany tuż po przezimowaniu szkodnika

Zdaniem naukowca, potrzeba jeszcze wielu działań, aby zwalczanie gatunku było powszechne. nadal trzeba przekonywać ogrodników, żeby zwalczali gąsienice po zimowaniu, zanim te wejdą w stadium poczwarki i potem motyla. nad motylami nie da się zapanować, a one rozlecą się i zasiedlą kolejne rośliny. Apele już przynoszą efekty, ale wiedza musi dotrzeć w każdy zakątek kraju. Nie można też naiwnie czekać aż ptaki zjedzą ćmę. Gdyby tak się działo nie byłoby problemu. Poza tym powstaje pytanie - skoro bukszpan zawiera w sobie toksyczne alkaloidy np. buksyny, to czy gąsienice zjadające bukszpan ich w sobie nie kumulują? Czy dla ptaków to bezpieczne? Osobiście nie widać masowo pojawiających się ptaków na bukszpanach, co jest pewnym sygnałem, że wolą chyba inny pokarm.

Jak monitorować ćmę bukszpanową?

Kolejnym problemem do rozwinięcia jest monitoring. Nadal tylko garstka ogrodników kupuje pułapki feromonowe do obserwacji szkodnika, ale tu znowu kamienie są rzucane pod koła, bo pojawiają się głosy, że ćmy nie należy monitorować w pułapki, bo te przyciągają choćby owady zapylające. Takie sytuacje owszem miały miejsce, gdy polecano do monitorowania ćmy niebieskie pułapki feromonowe, których kolor przyciągał trzmiele, ale w świat w różnych mediach poszły komunikaty DIONP, żeby takich pułapek nie stosować. Od dawna wiadomo, że niebieski kolor zwabia trzmiele, więc. po to bazuje się na białych lub zielonych obudowach pułapek feromonowych. Kilka przypadków wyłapania trzmieli, opublikowanych w Internecie stało się wiralem i zniechęciło ludzi do monitoringu. To bardzo szkodliwe działanie, bo bez monitoringu zabiegi są robione w ciemno - ludzie tracą pieniądze na zabiegi słabo celowane, a gdy używają chemię to zabiegi niepotrzebnie obciążają środowisko.

W celu zracjonalizowania ochrony bukszpanów i ograniczenia zabiegów wykonywanych w ciemno, portal DIONP, wspólnie z IOR-PIB upubliczniają dane z izolatorów entomologicznych na swoich stronach. To jest tylko namiastka monitoringu, ale lepsze to niż nic, tym bardziej, że ćmę trzeba obserwować praktycznie od marca do listopada, bo w tym czasie żerują gąsienice poszczególnych pokoleń.

Kiedy wylecą  pierwsze motyle ćmy bukszpanowej?

Skoro w 2021 roku 20 maja pojawiły się już pierwsze poczwarki szkodnika i większa część gąsienic jest w ostatnim stadium rozwojowym, to jest to już sygnał, że koniec maja i pierwsza połowa czerwca to czas lotu motyli i składania jaj. Kto ma bukszpany musi być gotowy na późniejsze zwalczanie gąsienic pokolenia wiosennego. A po nim znów sytuacja zatoczy koło i pojawią się gąsienice pokolenia letniego, choć prognozujemy, że w 2021 roku owad rozwinie tylko 2 pokolenia w roku z uwagi na opóźnienie w rozwoju. Pogoda jednak zweryfikuje to, dlatego monitoring DIONP jest prowadzony cały czas, nawet w okresie zimowym.

Czym zwalczać ćmę bukszpanową?

Dobra informacja jest taka, że każdy może szkodnika zwalczać - są biopreparaty na bazie Bacillus thuringiensis,preparaty chemiczne (na bazie acetamiprydu, a dla profesjonalistów dodatkowo na bazie benzoesanu ememektyny), w tym są różne metody zapobiegawcze np. ręczny zbiór jaj i gąsienic, grabienie liści spod roślin, strącanie myjką ciśnieniową gąsienic, stosowanie osłon z włókniny w czasie lotu motyli, wyłapywanie samców do pułapek feromonowych, wyłapywanie samców i samic do pułapek świetlnych i inne.

 



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.233.219.62
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.