PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Jak opracować plan nawozowy?

Jak opracować plan nawozowy? fot. shutterstock

Autor: Hanna Jarosławska

Dodano: 19-12-2018 13:17

Tagi:

W związku z wejściem w życie dyrektywy azotanowej wielu rolników zobowiązanych jest do sporządzenia planu nawożenia azotem. O tym, jak to zrobić i jakie wiążą się z tym trudności mówiła dr Magdalena Szymańska z SGGW w Warszawie.



14 grudnia br. odbyła się konferencja pt. ,,Żyzność gleby warunkiem zwiększania opłacalności produkcji roślinnej’’ zorganizowana przez firmę NaturalCrop. Jednym z tematów poruszonych przez organizatorów było nawożenie azotem w świetle przepisów dyrektywy azotanowej.

 Plan nawozowy – kto musi mieć?

Przed wdrożeniem ,,Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu” obowiązek sporządzania planu nawożenia azotem mieli jedynie ci rolnicy, których gospodarstwa były położone na terenach OSN. Dziś jednak, w świetle prawa, cały obszar Polski jest OSN-em i niemal każdy rolnik ma obowiązek monitorowania zużycia nawozów azotowych. Dotyczy on w szczególności:

- producentów drobiu o stanowiskach powyżej 40 tys. stanowisk, producentów trzody chlewnej powyżej 2 tys. stanowisk o wadze większej niż 30 kg lub 750 stanowisk dla macior

- rolników prowadzących produkcję roślinną na powierzchni powyżej 100 ha lub uprawiających uprawy intensywne (określone w rozporządzeniu) na powierzchni powyżej 50 ha, lub rolników utrzymujących obsadę większą niż 60 DJP według stanu średniorocznego

- rolników nabywających nawóz naturalny lub pofermentacyjny do bezpośredniego rolniczego wykorzystania.

Plan nawozowy - bez baz danych ani rusz

- Opracowanie planu nawozowego jest trudne. Wymaga wcześniejszego zbadania gleby, zweryfikowania płodozmianu, szczegółowych obliczeń, a także dostępu do specjalistycznych baz danych. W zasadzie opracowywanie planu nawożenia, w oparciu jedynie o azot, nie ma większego sensu, ponieważ nie wiadomo dokładnie, ile zastosować pozostałych składników, które będą decydowały o efektywności wykorzystania azotu – twierdzi dr Magdalena Szymańska. – Dlatego jeśli rolnik musi zrobić plan nawozowy, to niech go zrobi także dla pozostałych składników: fosforu i potasu – dodaje.

Jak zabrać się do sporządzenia planu nawozowego? Proces ten jest dość skomplikowany i trzeba go sporządzić dla każdej rośliny osobno. Przedstawiamy w wersji skróconej krok po kroku, jak to zrobić. 

Przede wszystkim konieczne jest wykonanie bilansu azotu w zmianowaniu z uwzględnieniem ilości i jakości użytych nawozów naturalnych i resztek pożniwnych.  Niezbędna jest także wiedza, jakie plony są osiągane w gospodarstwie w ciągu ostatnich lat – te informacje przydadzą się podczas określania wymagań pokarmowych uprawianych roślin. I tu pojawia się pierwszy trudny element - by dokładnie obliczyć wymagania pokarmowe należy wykorzystać bazy danych, które dostępne są jedynie w fachowej literaturze.

Po dokładnym obliczeniu wymagań pokarmowych, czyli minimalnej ilości danego składnika pokarmowego niezbędnego do uzyskania plonu odpowiedniej wysokości, trzeba wyznaczyć źródła pokrycia danego pierwiastka w glebie. Najprościej rzecz ujmując – skąd w glebie może znaleźć się dany składnik? W przypadku wszystkich pierwiastków są to:

- gleba, która stanowi podstawowe źródło składników pokarmowych dla wszelkich roślin i dlatego sporządzenie planu nawozowego zaczyna się właśnie od zbadania zasobności;

- nawozy naturalne, organiczne albo odpady - ich przybliżony skład określony jest w odpowiednich tabelach, jednak by wiedzieć, ile azotu, potasu i fosforu dokładnie się w nich znajduje można zrobić badania w Okręgowej Stacji Chemiczno – Rolniczej;

- resztki roślinne pozostawione przez roślinę przedplonową, resztki pożniwne, oraz uprawiane wcześniej rośliny motylkowe;

- nawożenie mineralne pod przedplon, które nie zostało wykorzystane podczas poprzedniego sezonu wegetacyjnego.

 O sumę wartości wyżej wymienionych elementów pomniejszamy finalną dawkę azotu, którą dostarczamy wraz z nawozem mineralnym. Analogicznie postępujemy obliczając dawkę nawozu mineralnego dla pozostałych składników pokarmowych.

Jeszcze więcej biurokracji…

Czy mając sporządzony plan nawozowy można przystąpić do pracy w polu? Wcale nie.

- Po przygotowaniu planu nawozowego, przed wysianiem nawozów, trzeba uzyskać opinię Okręgowej Stacji Chemiczno – Rolniczej. Pozytywnie zaopiniowany plan należy dostarczyć wójtowi lub burmistrzowi gminy oraz Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska, którzy również muszą go zaakceptować. Dokumenty należy przechowywać przez okres 3 lat – tłumaczy dr Szymańska z warszawskiej SGGW. 

dr Magdalena Szymańska podczas wykładu dotyczącego poprawnego sporządzania planów nawozowych na konferencji firmy NaturalCrop fot. Hanna Jarosławska
dr Magdalena Szymańska podczas wykładu dotyczącego poprawnego sporządzania planów nawozowych na konferencji firmy NaturalCrop fot. Hanna Jarosławska

Środowisko najważniejsze

- Komisja Europejska wprowadziła dyrektywę azotanową z obawy o jakość wód. Jednak pierwiastkiem, który ma większy wpływ na eutrofizację jest fosfor. Rolnicy będą musieli pilnować dawek azotu i wypełniać mnóstwo dokumentów, a tak naprawdę nie będzie większej poprawy jeśli chodzi o ich jakość – zauważa dr Magdalena Szymańska. Ekspertka podejrzewa również, że kwestią czasu jest wprowadzenie dyrektywy fosforanowej, która w krajach zachodniej Europy już jest opracowywana.

- Nowe przepisy mogą w wielu przypadkach zmniejszyć zastosowanie azotu, a co się z tym wiąże – możemy mieć mniejsze plony w skali kraju. Trzeba więc zmienić podejście do nawożenia bilansując składniki pokarmowe, stosując nawozy organiczne, i przede wszystkim wapnować glebę tak, by zwiększyć aktywność mniejszych dawek azotu. Tylko w ten sposób rolnik ma szansę na utrzymanie dotychczasowego plonowania – podsumowuje dr Magdalena Szymańska.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (25)

  • Paweł 2019-02-12 18:18:58
    Max Calc nawóz wapniowo-organiczny z aktywnym hydratem wapnia www.wapnoorganiczne.pl Max Calc skutecznie i bezpiecznie reguluje odczyn gleby. Ma on właściwości bardzo korzystne dla wzrostu i rozwoju wszystkich grup roślin rolniczych. Dzięki zawartości wapnia w formie aktywnego hydratu (Ca(OH)2) szybko i trwale podnosi odczyn pH gleby (nawet o 1-1,5 jednostki w ciągu 2-3 miesięcy). Max Calc to skuteczne rozwiązanie dla zakwaszonych, lekkich i średnich gleb, nabytych gruntów i dzierżaw, których wartość pH dość często oscyluje w granicach 4,0-4,5, jak i również dla gleb lekko kwaśnych aby bezpiecznie i szybko wyregulować ich odczyn. Ogromną zaletą pH REGULATORA Max Calc jest również zawartość substancji organicznej. Waśnie to dzięki niej Max Calc użyźnia glebę, zwiększa potencjał bardzo cennej próchnicy co w konsekwencji poprawia właściwości sorpcyjne gleby.
  • Ferdynand Barbasiewicz 2018-12-20 22:47:16
    Szanowni Przyjaciele Rolnicy, proszę wysiać około 10 kwietnia facelię błekitną w naszej szerokości geograficznej na kilku hektarach i kupić stosowną pasiekę rodzin pszczelich. Już 20 maja zaczyna się duży zbiór cudownego miodu. Proces ten trwa do 20 lipca, gdzie z 1 ha zbiera się średnio 500 kg miodu w hurcie p 25 zł za 1 kg. Dodatkowo facelia ma bardzo dużą azotową masę zieloną, która tłumi wzrost perzu, miotły i innych dwulistnych i nie trzeba herbicydów. Około 20 lipca proszę po pracy kultywatera wysiać grykę, której miód pszczoły zbiorą w końcu sierpnia. około 10-15 września zbiera się wyższe plony nasiona gryki. Proszę oddać próbki gleby do Stacji Badania Struktury chemicznej gleby zborze. Proszę spełnić wymagania mineralne. Proszę słomę gryki zaorać i zwapnować. Następnie między 20 września a 1 października posiać zborze ozime, które dzięki bogatej florze bateryjnej i azotowi dadzą plony w końcu lipca przyszlego roku średnio o 1/6 wyższe niż przy starannym nawożeniu chemicznym. Proszę dokonać bilansu finansowego w/w propozycji. Doświadczenia wykonywane w latach 80 - tych XX wieku. Czytaj publikację na ten temat " Laboratorium chemicznej analizy gleby w każdej gminie, autor Ferdynand Barbasiewicz w tygodniku Chłopska Droga z dnia 2.09.1984 roku. Łączę najlepsze oczekiwania i gorąco zachęcam Rolników w 2019 roku, - Ferdynand Barbasiewicz, autor metody klawiterapii i e-książki: EDEN XXI WIEKU (ekologia i klimat).
    • Janek 2019-01-25 08:32:34
      Niestety sytuacja nie jest tak różowa jak mogłoby się przypuszczać. Facelia oczywiściej jest rośliną wysoce miododajną ale tylko w sprzyjających warunkach. Na suchych stanowiskach jej wydajność drastycznie spada - na mocnych buduje ogromną masę zieloną i wylega. Problematyczny jest również jej zbiór - duża część nasion ulega osypaniu i wzbogaca "glebowy bank nasion". Nie jest tak różowo również z wymarzaniem tej rośliny bo potrafi odbić na wiosnę (czyli kolejny chwast). Można temu zapobiec przyorując ją na zielonkę ale co będą miały z tego pszczoły? Zresztą siew facelii oraz kupno specjalnie pod to pszczół pozostawiam bez komentarza. Gryka też nie jest tak super, bo siana w terminie lipcowym bardzo słabo nektaruje. Aby miało to sens musiałaby być siana w plonie głównym, tj. około połowy maja - wówczas zakwitnie na początku lipca. Tekst fajny, ale brakuje mu podstaw praktycznych!
    • Leszek 2019-03-14 07:31:39
      Proszę mi podać podmiot skupowy który kupuje miód w cenie hurtowej po 25 zł/kg. Facelia w korzystnych warunkach może dać nawet tonę miodu z ha.
  • Żuławy 2018-12-19 22:22:40
    To jeśli gospodaruje na 111ha muszę robić badania gleb i w tej stacji chemicznej oraz do wójta latać? Ja słyszałem że tylko wyliczenia dawek azotu w oparciu o tabelki które są podane np na stronie ARiMR
    • Jak. 2018-12-20 08:49:13
      Gospodarstwa powyżej 100 ha mają obowiązek prowadzić ewidencję zbiegów oraz posiadać plan nawożenia azotem. Taki plan może Pan sporządzić sam obliczając dawkę N nawozów mineralnych po uwzględnieniu wszystkich czynników, o których jest mowa w artykule uwzględniając współczynniki z tabelek, o których Pan pisał. Nie musi posiadać Pan opinii. Opinia do planu obowiązuje tylko gospodarstwa, które posiadają powyżej 210 DJP.
      • Bartek 2018-12-20 13:15:49
        Plan nawożenia azotem opiniują tylko gospodarstwa które prowadzą chów lub hodowlę drobiu powyżej 40 000 stanowisk lub chów lub hodowlę świń powyżej 2000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg lub 750 stanowisk dla macior. Również tylko te gospodarstwa wykonują badania glebowe na azot mineralny. Pozostałe gospodarstwa wykonują plan nawożenia azotem na podstawie uproszczonego bilansu azotu lub wyliczają maksymalne dawki azotu dla każdego roślinopola.
    • Bartek 2018-12-20 13:12:48
      Gospodarstwa posiadające powyżej 100 ha użytków rolnych, lub 50 ha upraw intensywnych lub utrzymujące zwierzęta w liczbie większej niż 60 DJP wykonują plan nawożenia azotem na podstawie uproszczonego bilansu azotu. Schemat obliczeń takiego planu został zawarty w załączniku nr 8 do Programu.
  • W realu :-) 2018-12-19 20:10:01
    Nadwyżkę azotu w oborniku to na Wiejską proponuję
    • Rol 2018-12-20 07:00:27
      Nadwyżkę azotu w gnojowicy na Wiejską i zaraz przyjrzą się gnojowicy. Będzie odrazu widać gdzie woda od gnojowicy jest pełna fosforanów i azotanow. To jest nie uczciwe że normalni chodowcy mają te same stawki co Ci trujący nas, naszą wodę fermowcy. Za jakość zboża są różne stawki za jakość bydła i trzody już nie... przypadek nie sądzę 😁
    • wom 2019-01-06 20:23:51
      Chyba do Brukseli
  • Bauer 2018-12-19 17:47:38
    W grupie azoty pani sekretarka robi rózne wykresy obecnie ciagnące spólke na dno
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 18.212.90.230
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.