Rzepak narażony jest na uszkodzenia przez szkodniki już w chwili kiełkowania nasion, a straty spowodowane na tym etapie w dużym stopniu wpływają na wielkość przyszłych plonów. Nawet niewielkie uszkodzenie młodej rośliny może prowadzić do jej zamierania.

Pędraki, drutowce, rolnice i lenie

Sporym zagrożeniem dla siewek rzepaku są szkodniki glebowe – pędraki, drutowce, rolnice i lenie (zwłaszcza na plantacjach, na których ograniczono zabiegi uprawowe). Ich żarłoczne larwy żerują głównie na młodych kiełkach, uszkadzają system korzeniowy i podstawę pędu, a starsze gąsienice rolnic mogą również zjadać młode siewki, żerując na powierzchni. Podziemne części rzepaku uszkadzają także larwy śmietki kapuścianej, która uważana jest za najgroźniejszego szkodnika rzepaku ozimego. Larwy śmietki żerują na korzeniach i szyjce korzeniowej, drążąc w nich chodniki. Wewnątrz korzenia lub szyjki korzeniowej rzepaku żerują także larwy chowacza galasówka (czasami po kilka), powodując powstawanie wyrośli, tzw. galasów. Uszkodzenia podziemnych części rzepaku powodowane przez tę grupę szkodników często są wtórnie porażane przez sprawców chorób, co obniża kondycję roślin przed zimą.

Pchełki, mszyce i miniarki

Dalsze fazy rozwoju rzepaku to okres zagrożenia ze strony kolejnych szkodników. Liścienie i liście rzepaku uszkadzają pchełki – rzepakowa i ziemne. Chrząszcze wygryzają w nich niewielkie otwory, które z czasem mogą objąć znaczną powierzchnię blaszki liściowej. Natomiast larwy pchełki rzepakowej żerują w pędach, ogonkach liściowych i nerwach głównych, smużkowanej – minują liście, a larwy pozostałych gatunków pchełek ziemnych żerują na korzeniach rzepaku. Lokalnie mogą pojawiać się masowo larwy gnatarza rzepakowca, które w ciągu kilkunastu dni potrafią całkowicie zniszczyć niewłaściwie chronioną plantację. Wrzesień i październik to okres pojawu gąsienic ostatniego pokolenia tantnisia krzyżowiaczka. Larwy zeskrobują z liści dolną skórkę i tkankę miękiszową, tworząc przezroczyste „okienka”, które pękają wraz ze wzrostem liści. Miękisz liści pomiędzy górną i dolną skórką wyjadają larwy coraz liczniejszej w ostatnich latach miniarki kapuścianki. Ostatnie lata to problem masowego występowania mszyc – kapuścianej i przede wszystkim brzoskwiniowej. Mszyce nie tylko powodują bezpośrednie straty polegające na wysysaniu soków z tkanek, lecz także są wektorami wirusów żółtaczki rzepy (TuYV). Kolonizują głównie spodnią stronę liści rzepaku i m.in. z tego względu utrudnione jest ich zwalczanie. Dodatkowy problem to obserwowana wyjątkowo wysoka odporność mszyc na niektóre substancje czynne insektycydów. Wyższe temperatury w okresie jesieni sprzyjają także masowym pojawom mączlika warzywnego i szklarniowego, których szkodliwość jest podobna jak w przypadku mszyc. Lokalnie straty w czasie jesiennej wegetacji rzepaku mogą również powodować gąsienice bielinków, nicienie, ślimaki, zwierzyna łowna i ptaki.

Agrotechniczne zmniejszanie presji

W integrowanej ochronie rzepaku podstawą skutecznych programów ochrony przed szkodnikami jest przestrzeganie podstawowych zaleceń agrotechnicznych. Odpowiedni płodozmian (z minimum 4-letnią przerwą w uprawie rzepaku na tym samym stanowisku), w miarę możliwości dostateczna izolacja przestrzenna od innych upraw kapustowatych (również ubiegłorocznych) czy usuwanie chwastów, resztek pożniwnych i samosiewów rzepaku istotnie ograniczają presję ze strony szkodników. Ochrona integrowana to również postęp hodowlany – stopniowo pojawiają się nowe odmiany odporne i tolerancyjne na szkodniki i wirusy, jak również dostosowane do warunków klimatyczno-glebowych panujących w danym rejonie uprawy. W okresie jesieni uszkodzenia powodowane przez szkodniki w lepszym stopniu regenerują odmiany mieszańcowe, które w porównaniu do odmian populacyjnych wykazują większy wigor przejawiający się szybszym wzrostem.

Zwalczanie chemiczne

Prewencyjne działania niechemiczne zwykle nie są wystarczające, jednak pozwalają na ograniczenie poziomu późniejszej chemizacji, co jest głównym założeniem ochrony integrowanej. Przed podjęciem decyzji o zastosowaniu chemicznego zabiegu zwalczania szkodników należy dokładnie ocenić zagrożenie przez systematyczną lustrację plantacji. Warto w tym celu zastosować żółte naczynia, które precyzyjnie pozwolą określić terminy pojawu niektórych szkodników. Dla większości z nich są opracowane progi szkodliwości, które stanowią podstawę przy podejmowaniu decyzji o zabiegu zwalczania. Insektycydy należy stosować zgodnie z etykietą i z uwzględnieniem optymalnej dla ich skutecznego działania temperatury powietrza na plantacji. Ze względu na możliwość wystąpienia odporności (szczególnie mszyc), insektycydy z różnych grup chemicznych należy w miarę możliwości stosować przemiennie. Skuteczną metodą ochrony rzepaku w początkowych fazach wzrostu jest stosowanie zaprawionego materiału siewnego. Zaprawy w roślinie działają układowo i niezależnie od temperatury do 3-5 liści właściwych, ograniczając pośrednio także inne szkodniki niż te, na które są zarejestrowane (np. glebowe). Aktualnie do stosowania w rzepaku ozimym dopuszczone są trzy zaprawy nasienne (w tym biopreparat fungicydowy ograniczający pchełki), a także granulat do stosowania w trakcie siewu.