PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Jesienne zwalczanie śmietki kapuścianej

Jesienne zwalczanie śmietki kapuścianej Zmiany klimatyczne spowodowały, że jesienna wegetacja trwa nawet o 2 miesiące dłużej niż 50 lat temu. Spowodowało to wytworzenie nawet 4 pokoleń śmietki, co zwiększa straty gospodarcze.

Autor: Marek Mrówczyński, Henryk Wachowiak

Dodano: 11-10-2015 08:26

Tagi:

Od kilku lat śmietka kapuściana jest najgroźniejszym jesiennym szkodnikiem rzepaku ozimego. Zagrożenie z jej strony będzie wzrastało, gdyż od 2 lat w Unii Europejskiej obowiązuje zakaz stosowania insektycydowych zapraw nasiennych zawierających neonikotynoidy.



Śmietka kapuściana to muchówka o długości 5-6 mm, szara, z ciemnymi szczecinkami, z czerwoną plamką na srebrzystobiałym czole. Samice mają żółty odcień ciała i skrzydeł, a u samca występuje kępka szczecinek na udach trzeciej pary nóg. Jajo - białe, podłużne, o długości ok. 1,2 mm. Larwa - robakowata, beznoga, o długości 7-8 mm, barwy żółtobiałej, bez wyraźnie wyodrębnionej głowy, z ciałem zwężającym się ku przodowi. Bobówka - o długości około 7 mm, początkowo żółtobrązowa, później brunatna.

Larwy zimują w bobówce, w ziemi, na głębokości kilku do kilkudziesięciu cm. Pod koniec kwietnia lub na początku maja pojawiają się dorosłe osobniki. Po około tygodniu samica składa jaja przy szyjce korzeniowej rośliny żywicielskiej lub w sąsiadujących z nią szczelinach w glebie. Larwy wylęgają się po upływie 4-8 dni od złożenia jaj i rozpoczynają żer od korzeni bocznych, a następnie przenoszą się na korzenie główne oraz szyjkę korzeniową rośliny żywicielskiej. Rozwój larw trwa około 3-4 tygodni, po czym następuje przepoczwarczenie w glebie i na przełomie lipca i sierpnia pojawia się drugie pokolenie. Muchówki trzeciej generacji występują we wrześniu i październiku. Zmiany klimatyczne spowodowały, że jesienna wegetacja trwa nawet o 2 miesiące dłużej niż 50 lat temu. Spowodowało to wytworzenie nawet 4 pokoleń śmietki, co zwiększa straty gospodarcze.

Śmietka kapuściana żeruje nie tylko na rzepaku, lecz także na roślinach kapustowatych (kapusta, brokuł, brukiew, rzepa ścierniskowa) oraz kapustowatych dziko rosnących (rzodkiew świrzepa, tobołki polne, gorczyca polna). Poplony z gorczycy sprzyjają rozwojowi śmietki kapuścianej i dlatego w rejonach uprawy rzepaku najlepiej nie wysiewać takich poplonów.

USZKODZENIE KORZENI RZEPAKU

Na jednym korzeniu rzepaku może żerować od 1 do 10 larw śmietki kapuścianej.

W wyniku żerowania na szyjce korzeniowej oraz na korzeniach pojawiają się brązowe przebarwienia i nadgniłe miejsca, a korzenie boczne częściowo lub całkowicie zamierają. W zewnętrznej warstwie korzenia, jak również we wnętrzu szyjki korzeniowej widoczne są chodniki z obumarłą tkanką, w których żerują larwy śmietki kapuścianej. Na skutek silnego uszkodzenia przez szkodnika rośliny rzepaku mają zahamowany wzrost i często obumierają. W dni słoneczne, a szczególnie w okresie suszy, uszkadzane przez śmietki rośliny więdną, następnie żółkną i stopniowo zasychają. W przypadku żeru jesiennego, gdy więcej niż połowa korzeni rzepaku ulega zniszczeniu, można zaobserwować ubytki roślin na plantacji. Rzepak ozimy uszkodzony jesienią przez śmietkę kapuścianą słabo zimuje, często wylega oraz wcześniej dojrzewa. Rośliny, które zostały uszkodzone przez śmietkę kapuścianą, są następnie porażane przez suchą zgniliznę kapustnych.

Uszkodzenia spowodowane przez śmietkę kapuścianą często są mylone z objawami żerowania drążyn.

INTEGROWANA OCHRONA ROŚLIN

Czynnikami ograniczającymi liczebność śmietek jest silne przesuszenie gleby lub odwrotnie - nadmierna jej wilgotność, a także niskie temperatury w okresie lotu muchówek i składania jaj.

Bardzo ważnym elementem prawidłowo prowadzonej ochrony upraw rzepaku jest agrotechnika. Postępujące uproszczenia agrotechniczne prowadzą do wzrostu nasilenia występowania szkodników. Brak podorywek, stosowanie upraw bezorkowych oraz uproszczenia płodozmianowe są czynnikami zwiększającymi prawdopodobieństwo masowego wystąpienia szkodników, w tym śmietki kapuścianej.

Przestrzeganie podstawowych zaleceń agrotechnicznych ma duże znaczenie i jest podstawą skutecznych programów ochrony rzepaku przed szkodnikami. Unikanie uprawy rzepaku po rzepaku lub innych roślinach kapustowatych (krzyżowych) i przestrzeganie dostatecznie dużej izolacji przestrzennej między tegoroczną i ubiegłoroczną plantacją rzepaku znacznie ułatwia i zmniejsza koszty zwalczania szkodników. Usuwanie z pól chwastów oraz resztek pożniwnych ogranicza występowanie śmietki kapuścianej. Należy pamiętać o prawidłowej orce i podorywce. Z punktu widzenia ochrony roślin za najlepsze przedplony dla rzepaku można uznać wieloletnie rośliny motylkowe (bobowate), np. lucernę. Praktyka wykazuje, że ze względów fitosanitarnych rzepaku nie można uprawiać na tym samym polu częściej niż co 4 lata.

W ramach prowadzenia integrowanej ochrony rzepaku stosuje się różne metody i sposoby, które służą ograniczeniu populacji i szkodliwości śmietek, jak m.in.:

wysiew odmian mieszańcowych, które cechują się szybszym wzrostem roślin niż odmiany populacyjne oraz mają najlepsze zdolności regeneracji uszkodzeń;

zwiększenie normy wysiewu nasion oraz przyspieszenie terminu zakładania plantacji;

zrównoważone nawożenie oraz prawidłowa agrotechnika, która powoduje dobry wzrost.

TERMINY ZWALCZANIA I PROGI EKONOMICZNEJ SZKODLIWOŚCI

Zaprawianie nasion rzepaku ozimego częściowo chroni przed żerowaniem jesienią larw trzeciego pokolenia.

UE wstrzymała stosowanie zapraw nasiennych przeciwko szkodnikom rzepaku do końca listopada 2015 r.

W przypadku dużego nasilenia szkodników na rzepaku ozimym zabieg chemiczny opryskiwania roślin wykonuje się w okresie jesieni po wschodach (BBCH 15-19).

Aktualnie w Polsce oficjalnie nie są zarejestrowane insektycydy do zwalczania śmietki kapuścianej. Insektycydy zarejestrowane do zwalczania szkodników jesiennych rzepaku, jak: pchełki ziemne, pchełka rzepakowa, gnatarz rzepakowiec i mszyca kapuściana, zastosowane jesienią również ograniczają liczebność dorosłych muchówek śmietki kapuścianej, które występują na plantacji. Pisaliśmy o tym w sierpniowym numerze "Farmera".

Pyretroidy najlepiej działają na szkodniki w temperaturze do 200C, natomiast związki fosforoorganiczne należy stosować na plantacji w temperaturze poniżej 150C.

Stwierdzenie wystąpienia w ciągu trzech kolejnych dni jednej muchówki w żółtym naczyniu stanowi wartość progową i jest sygnałem do wykonania zabiegu przeciwko śmietce kapuścianej.

SPOSOBY USTALANIA TERMINÓW ZABIEGÓW CHEMICZNYCH

Do kontroli nalotu muchówek na plantacje rzepaku należy wykorzystać metodę żółtych naczyń. Jest to najlepszy sposób monitorowania pierwszych nalotów i aktywności muchówek.

W celu stwierdzenia obecności muchówek śmietki kapuścianej na plantacji rzepaku ozimego w okresie wrzesień-listopad należy prowadzić obserwację przy pomocy żółtych naczyń, które należy ustawić bezpośrednio po wschodach roślin w odległości przynajmniej 20 m od brzegu pola. Naczynia należy kontrolować systematycznie (dwa razy w tygodniu).

Jesienią na plantacji rzepaku ozimego analizuje się w różnych punktach po 10 roślin w fazie rozwojowej BBCH 19. W zależności od wielkości plantacji analizuje się od 100 do 150 roślin. Na plantacjach wielohektarowych należy zwiększyć ilość punktów o 1 na każdy następny hektar. Następnie oblicza się liczbę i procent roślin rzepaku ozimego uszkodzonych w wyniku żerowania śmietki kapuścianej.

Artykuł pochodzi z numeru 10/2015 miesięcznika Farmer

Zamów prenumeratę



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (5)

  • swiadomy_rolnik 2015-10-15 19:01:17
    woda na młyn koncernów chemicznych, drugie dno artykułu pokazuje etykieta zaprawy cruiser osr, cytuję "przeciwko szkodnikom wystepujacym we wczesnym okresie rozwoju roslin". Czli, ze co 10 lisci rzepak tez chronil przed smietka ? Jakas 3 lata temu nie chronil, wiec nie piszcie, ze to wina zapraw, zerowanie smietki na rzepaku, ktory mogl byc wysiany nawet ok 2 miesiace temu, po 2 miesiacach to nie jest wczesny okres, wczesny okres to jest stadum liscieni!
  • LA 2015-10-12 00:45:37
    Z tego co kojarzę, to związki fosforoorganiczne stosuje się w temp. powyżej 15°C
  • RolnikMati 2015-10-11 11:58:24
    Jeżeli pod spodem liśćcia to raczej nie śmietka, śmietka tuż przy szyjce się wylęga, a później do samego korzenia wchodzi, tak jak piszą powyżej.
  • elo 2015-10-11 11:15:19
    Tez jestem z północy Mazowsza i chociaż są przymrozki spore to pod liśćmi siedzi dużo białych małych robaków i muszka i robią dziury w liściach
  • RolnikMati 2015-10-11 09:54:33
    Okolice Drobina, płn. część województwa mazowieckiego. Jestem zaskoczony, ale śmietki w ogóle nie widać - w porównaniu do tamtego roku, jest bardzo dobrze (pomijając suszę). U Was podobnie?
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.226.251.81
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.