PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Kiłoodporne odmiany rzepaku ozimego

Kiłoodporne odmiany rzepaku ozimego
Kiły kapusty nie da się zwalczać chemicznie, a strategie agronomiczne mają dość ograniczone działanie. fot. Farmer

Rzepak ozimy uprawiany jest w Polsce na ponad 800 tys. ha. Duży udział tej rośliny w strukturze zasiewów znacznie nasilił porażenie roślin kiłą kapusty.



Do terenów najbardziej zagrożonych występowaniem kiły kapusty należą województwa: zachodniopomorskie, pomorskie, warmińsko-mazurskie oraz część kujawsko-pomorskiego, dolnośląskiego, opolskiego, podkarpackiego, lubelskiego oraz lubuskiego, a ogólny areał rzepaku zagrożony jej występowaniem w kraju szacowany jest na dziesiątki tysięcy hektarów. Lokalnie (w skali województwa) porażenie dochodzi do 60 proc. areału zajętego przez rzepak.

Sprawcą kiły kapusty jest organizm grzybopodobny Plasmodiophora brassicae. W Polsce, ze względu na rodzaj gleb i klimat, występuje 14 patotypów sprawcy choroby, z czego 4 są najczęstsze i najbardziej inwazyjne. Objawami kiły kapusty są charakterystyczne narośla na korzeniach, czasami zrośnięte w jedną nieregularną bryłę. Początkowo pojawiają się drobne, białawe lub żółtawe guzki, które stopniowo rozrastają się w nieregularne wyrośla, wewnątrz jasnożółte. Porażone korzenie kapusty mają ograniczoną zdolność przewodzenia wody i składników pokarmowych. Wskutek tego rośliny rozwijają się powoli, często więdną i wreszcie zamierają.

Do czynników sprzyjających infekcji i rozprzestrzenianiu należą:

  • odczyn gleby – optimum do infekcji to pH 5,3-5,7. Natomiast pH powyżej 6,5 spowalnia jej tempo;
  • temperatura gleby – minimum termiczne to 14°C, a optimum 18-24°C;
  • wilgotność gleby – nadmiar wywołany intensywnymi opadami po siewie rzepaku sprzyja infekcji;
  • nieuregulowane stosunki wodne
    – ułatwiają zarodnikom wiciowym przemieszczanie się na nowe obszary;
  • przenoszenie zarodników kiły  z cząstkami gleby, przez zwierzęta i sprzęt uprawowy;
  • przenoszenie choroby może być z nawożeniem organicznym, np. obornikiem, gdyż zarodniki przetrwalnikowe nie giną w przewodzie pokarmowym zwierząt;
  • zbyt wczesny siew – im wcześniej, tym bardziej sprzyjające temperatury;
  • chwasty z rodziny kapustnych – duże ich nasilenie w uprawie roślin następczych, nieskuteczne zwalczanie, uprawa w poplonach gorczycy, rzodkwi oleistej;
  • pozostawanie samosiewów po zbiorze rzepaku. Tempo infekcji roślin przez chorobę jest bardzo szybkie, po pierwszym roku infekcja pola na poziomie 1  proc. roślin, w sprzyjających warunkach, w 3. roku następuje 100-proc. porażenie roślin.

Istnieje kilka sposobów ograniczania rozwoju choroby. Do najbardziej efektywnych należy siew odmian odpornych z jednoczesnym pełnym przestrzeganiem zaleceń agrotechnicznych, wśród których są:

  • przerwa w uprawie rzepaku i innych roślin z tej rodziny przez 7-10 lat;
  • zwalczanie chwastów z rodziny kapustnych;
  • regulacja odczynu gleby z wykorzystaniem nawozów wapniowych szybko działających, np. wapniowo-tlenkowych i wapniowo-azotowych – np. cyjanamidu wapnia (19,8 proc. N, 50 proc. CaO), azotniaku, który hamuje rozwój przetrwalników;
  • jesienne nawożenia dodatkowe mikroelementami poprawiające kondycję i wigor jesienny roślin (azot, bor, magnez, mangan, cynk);
  • poprawa struktury gleby i regulacja stosunków wodnych poprzez głęboką uprawę i likwidację podeszwy płużnej;
  • systematyczne czyszczenie oraz dezynfekcja maszyn i narzędzi uprawowo-siewnych;
  • badanie wód ze zbiorników otwartych na obecność przetrwalników kiły kapusty (nieużywanie wody do oprysku w przypadku ich stwierdzenia).

Kiły kapusty nie da się zwalczać chemicznie, a strategie agronomiczne mają dość ograniczone działanie. W tych warunkach najlepszym sposobem walki jest skorzystanie z metody hodowlanej. Wśród rolników panuje przekonanie, że odmiany kiłoodporne znacznie gorzej plonują. Czy jest ono słuszne? Tak i nie. Oczywiście, odmiany z genem odporności na specyficzne patotypy tej choroby plonują nieco niżej w porównaniu do odmian nieposiadających odporności. Różnice te nie są jednak aż tak duże i ze względu na duży postęp hodowlany stale się zacierają.

Do Krajowego Rejestru wpisanych jest 12 odmian tego typu (tab.). Ofertę rynkową uzupełnia szereg odmian ze Wspólnotowego Katalogu Odmian Roślin Rolniczych, jak np. SY Alix, ES Cramberio, Croquet. Zaskakujący jest nikły udział tego typu odmian na wojewódzkich Listach Odmian Zalecanych. Figurują na nich tylko dwie – Augusta zalecana w woj. śląskim od 2020 r. i Alasco – polecana do uprawy w woj. podkarpackim od 2021 r.  



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.80.3.192
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.