PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Nowe przepisy odnośnie zdrowia roślin – czy zmieni się coś dla rolników?

Nowe przepisy odnośnie zdrowia roślin – czy zmieni się coś dla rolników? fot. Shutterstock

Na temat nowych przepisów w sprawie zdrowia roślin rozmawiamy z Andrzejem Chodkowskim – Głównym Inspektorem Ochrony Roślin i Nasiennictwa.



Przedstawiamy pierwszą część rozmowy na temat zmian, które będą obowiązywać już od połowy grudnia.

Farmer: 14 grudnia 2019 r. w Unii Europejskiej wchodzi w życie nowe prawo zdrowia roślin. Jakie ono będzie miało wpływ na produkcję roślinną i obrót?

Andrzej Chodkowski: Obszar nadzoru fitosanitarnego został objęty przeprowadzoną na poziomie Unii Europejskiej reformą przepisów, dotyczącą kontroli urzędowych w łańcuchu żywnościowym. Od 14 grudnia 2019 r. stosowane będą nowe przepisy Rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2016/2031 oraz nr 2017/625.

Największe zmiany dotyczą zasad importu z państw trzecich. Przepisy Rozporządzenia 2016/2031 wychodzą naprzeciw nowym wyzwaniom dla zdrowia roślin, wynikającym m.in. z intensyfikacji handlu międzynarodowego oraz rozwoju turystyki, co zwiększa ryzyko przedostania się na teren Unii nowych agrofagów. Komisja Europejska określiła wykaz towarów, których import jest zabroniony oraz wykaz towarów, które muszą być zaopatrzone w świadectwo fitosanitarne oraz podlegają granicznej kontroli fitosanitarnej. Jedną z nowości jest to, że wszystkie towary podlegające pod definicję rośliny (np.: wszystkie nasiona, cięte kwiaty i zieleń, owoce i warzywa) importowane na terytorium Unii Europejskiej będą musiały posiadać świadectwo fitosanitarne i będą kontrolowane. Wyłączone będą tylko owoce tzw. „niskiego ryzyka”, na chwilę obecną: ananasy, banany, kokosy, durian i daktyle. Jako novum określono także wykaz towarów, których import do UE będzie tymczasowo zabroniony, tj. do czasu przeprowadzenia analizy zagrożenia fitosanitarnego. Przede wszystkim wykaz ten zawiera szereg rodzajów drzew liściastych, przeznaczonych do sadzenia (innych niż nasiona i kultury in vitro), m.in.: klony, buki, głogi, jesiony, topole, wierzby, lipy, jabłonie i inne. Wyszczególnione są także rośliny Ullucus tuberosus, których jadalne bulwy są bardzo kolorowe i łudząco przypominają bulwy ziemniaków oraz drewno wiązu i owoce przepękli, jeżeli towary te pochodzą z obszarów występowania określonych agrofagów.

Ponadto od 14 grudnia ujednolicone zostaną zasady kontroli granicznej w obszarach: weterynaryjnym, sanitarnym i fitosanitarnym. Obowiązkowe będzie stosowanie w ramach granicznej kontroli unijnego systemu TRACES. Importer będzie wypełniał elektronicznie zgłoszenie przesyłki do kontroli. W tym celu powinien założyć bezpłatne konto TRACES. Graniczna kontrola fitosanitarna będzie dokumentowana poprzez wygenerowanie dokumentu w tym systemie.

Można więc powiedzieć, że import roślin będzie pod znacznie szerszym nadzorem, niż umożliwiały to dotychczasowe przepisy.

Rozporządzenie 2016/2031 modyfikuje także zasady urzędowej rejestracji podmiotów gospodarczych, oceny zdrowotności oraz wydawania paszportów roślin w celu większej harmonizacji tych działań w obrębie państw członkowskich UE. Jednym z założeń przeprowadzonej reformy było również zapewnienie lepszej relacji przepisów fitosanitarnych z przepisami z zakresu kwalifikacji materiału siewnego. Nadzór ukierunkowany będzie na obrót materiałami do sadzenia i siewu pomiędzy podmiotami profesjonalnymi. Istotnie zwiększy się zakres podmiotów podlegających wpisowi do rejestru podmiotów profesjonalnych prowadzonego przez Państwową Inspekcję Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN) oraz asortyment objęty obowiązkiem zaopatrzenia w paszport roślin. Co do zasady warunki te będą dotyczyć podmiotów profesjonalnie zaangażowanych w produkcję i obrót roślinami przeznaczonymi do sadzenia, w tym określonymi nasionami. Paszport roślin będzie wymagany przy przemieszczaniu w UE pomiędzy podmiotami profesjonalnymi.
Nowości w mniejszym stopniu dotyczą kwestii eksportu poza Unię, ale i tu eksporterzy będą objęci obowiązkiem wpisu do rejestru podmiotów profesjonalnych.

Farmer: Co oznacza wprowadzenie tych nowych przepisów dla samych rolników?

Andrzej Chodkowski: Dla rolników prowadzących typową, towarową produkcję roślinną zmiany będą raczej niewielkie. Warunki dotyczące rejestracji i zaopatrywania roślin w paszport od 14 grudnia dotyczą bowiem podmiotów (producentów, przedsiębiorców nasiennych, handlowców) profesjonalnie zaangażowanych w produkcję i obrót roślinami do sadzenia, w tym określonymi nasionami. Rośliny do sadzenia to m.in. sadzonki, drzewka i krzewy, bulwy i cebulki, sadzeniaki ziemniaka, a także rośliny doniczkowe. Paszport roślin będzie wymagany przy przemieszczaniu w UE takich materiałów roślinnych, pomiędzy podmiotami profesjonalnymi (np. przy sprzedaży sadzeniaków ziemniaka czy nasion rzepaku przez ich producenta lub dystrybutora do producenta rolnego czy też roślin doniczkowych od producenta do hurtowni lub centrum ogrodniczego). Skala zmian będzie przede wszystkim wynikała z zakresu materiałów roślinnych objętych wymogiem paszportowania, a w ślad za tym producentów i przedsiębiorców którzy muszą się zarejestrować i dopełnić ustalonych warunków. Dla wielu producentów i dystrybutorów roślin będzie to nowy system, gdyż dotychczas unijne wymogi odnosiły się tylko do konkretnych rodzajów lub gatunków materiałów przeznaczonych do siewu i sadzenia. Zarejestrowane profesjonalne podmioty będą musiały zapewnić identyfikowalność nabywanych i zbywanych roślin (czyli ewidencjonować określone informacje) oraz, w zależności od przyjętego modelu funkcjonowania, prowadzić ocenę ich zdrowotności i samodzielnie wystawiać paszporty lub zlecać jej przeprowadzenie PIORiN, a wtedy również paszporty roślin zostaną wydane przez PIORiN.

Natomiast zmodyfikowane zostaną obowiązki podmiotów profesjonalnych, którymi są w świetle Rozporządzenia 2016/2031 rolnicy, nabywających rośliny do sadzenia (np. sadzeniaki ziemniaka) i określone nasiona. Przepisy nakładają obowiązek rejestrowania danych dotyczących pochodzenia zakupionych materiałów - dane z paszportu roślin oraz ewentualnie dane podmiotu profesjonalnego, który go sprzedał – które to informacje trzeba przechowywać przez okres 3 lat. Dotychczas funkcjonował wymóg przechowywania paszportów roślin przez 1 rok.

Farmer: Czy nowe przepisy utrudnią obrót materiałem siewnym?

Andrzej Chodkowski: Zmiana zasad obrotu na rynku zawsze na etapie wprowadzania wiąże się z koniecznością zaznajomienia się z nowymi wymaganiami. Pierwszy etap wdrażania nowego prawa może wywoływać pewne zaniepokojenie, wynikające z braku wiedzy lub niezrozumienia nowych zasad obrotu. Inspekcja dokłada wszelkich starań, aby zmiana odbyła się z możliwie najmniejszymi obciążeniami dla plantatorów i przedsiębiorców. Pierwszy rok będzie ukierunkowany na zaznajamianie podmiotów z nowymi zasadami oraz przekazywanie wiedzy, jak mogą stosować system tak, aby obrót materiałem siewnym odbywał się bez utrudnień.

Przede wszystkim nowy system wprowadza możliwość samodzielnego wykonywania oceny zdrowotności materiału siewnego oraz wydawania urzędowych etykiet – paszportów roślin. Skorzystanie przez podmioty z tej możliwości pozwoli na uniezależnienie od Inspekcji oraz wyeliminowanie kosztów opłat za te czynności i dokumenty. Dla podmiotów, które już obecnie zaopatrują materiał siewny w urzędowe etykiety oraz paszporty roślin i w związku z tym realizują już dziś większość obowiązków wskazanych w nowym prawie, wprowadzana zmiana może stanowić ułatwienie i oszczędność.

Wkrótce druga część wywiadu.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 18.207.102.38
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.