PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Ochrona roślin w obliczu zmian klimatu

Ochrona roślin w obliczu zmian klimatu Zmiany klimatyczne są już faktem. W ich obliczu coraz częściej rolnicy stawiają przed sobą pytania: Jak wpłynie to na ochronę roślin?, fot. Anna Kobus

Autor: Wojciech Konieczny

Dodano: 03-04-2020 11:06

Tagi:

Rolnictwo należy do tych obszarów gospodarki, które są i prawdopodobnie będą znacząco dotknięte negatywnymi skutkami zmiany klimatu. Wzrośnie ryzyko niskich plonów i pogorszenia ich jakości.



Zmiany klimatyczne są już faktem. W ich obliczu coraz częściej rolnicy stawiają przed sobą pytania: Jak wpłynie to na ochronę roślin? Czy zagrożą nowe gatunki szkodników? Co z pasożytniczy-mi grzybami? Czy chwasty nadal będą stanowiły poważny problem? Tym też zagadnieniom poświęcamy aktualny temat numeru.

SZKODNIKI

Nasilające się ocieplenie będzie korzystne dla wielu fitofagów i należy oczekiwać wzrostu ich szkodliwości. Na przykład nasilenie i gospodarcze znaczenie omacnicy prosowianki będzie bardzo duże z uwagi na warunki dla występowania 2-3 pokoleń w sezonie oraz przewidywany wzrost areału uprawy kukurydzy. Wzrośnie znaczenie gospodarcze stonki ziemniaczanej, która obecnie w Polsce ma tylko 1 pokolenie, a powstaną warunki dla rozwoju 2-3. Cieplejszy klimat oraz dłuższy okres wegetacji będą sprzyjać rozwojowi wielu pokoleń mszyc, przez co ich znaczenie wzrośnie, zarówno z uwagi na bezpośrednią szkodliwość, jak również jako wektorów chorób wirusowych. Dłuższy okres wegetacyjny i cieplejsze zimy będą sprzyjać wzrostowi nasilenia występowania szkodliwych nicieni. Ocieplenie klimatu powoduje nie tylko zmianę biologii szkodników, ale również ich wrogów naturalnych. W konsekwencji przyczynia się to do rozminięcia się ich faz rozwojowych oraz braku znanej nam synchronizacji, co narusza równo-wagę biologiczną ekosystemów. W efekcie na naszych uprawach brak naturalnych wrogów szkodników, w momencie gdy są najbardziej potrzebni.

Stonka, fot. Anna Kobus
Stonka, fot. Anna Kobus

Należy się też spodziewać, że na teren Polski przeniknie wiele gatunków szkodników z południa Europy, gdyż znajdą tu odpowiednie dla siebie warunki życia. Dobrym przykładem takiego owada jest zachodnia kukurydziana stonka korzeniowa, która w okresie ostatnich kilku lat rozszerzyła swoje rozprzestrzenienie na wiele krajów europejskich, w tym także występuje w Polsce. Zjawiska temu podobne będą się nasilać, sprzyja im bowiem rosnący międzynarodowy obrót materiałem roślinnym, zarówno w ramach działalności gospodarczej, jak i hobbystycznej, przy jednocześnie obserwowanej coraz większej mobilności ludzi, tak w celach turystycznych, jak i zarobkowych.

CHOROBY

Ocieplenie klimatu będzie sprzyjać gwałtowniejszym i o większym nasileniu po-jawom m.in. takich chorób jak: mączniak właściwy, rdza jęczmienia, rdza żółta, rynchosporiozy i septoriozy, chwościk buraka, rizomania, zgnilizna twardzikowa. Przewidywany jest także znaczny wzrost nasilenia chorób wirusowych, z uwagi na wzrost liczebności mszyc. Pojawi się także szereg nowych chorób, bowiem jak zauważyli naukowcy, wzrost temperatury powietrza o 1°C powoduje przesunięcie zasięgu występowania grzybów (owadów także) o 200-300 km na północ.

CHWASTY

Szczególnie negatywnych następstw ocieplenia klimatu z punktu widzenia ochrony roślin można spodziewać się w odniesieniu do chwastów. Zyskają one bowiem poprawę warunków wzrostu i konkurowania z roślinami uprawnymi w wyniku intensywniejszej fotosyntezy wynikającej ze zwiększonej zawartości dwutlenku węgla w atmosferze oraz wyższej temperatury otoczenia. Jednakże podobne warunki uzyskają także rośliny uprawne, których zdolności konkurencyjne zwiększą się w odniesieniu do chwastów. Ocieplenie, czyli wzrost średniej temperatury o 2-4°C, w istotny sposób będzie sprzyjać poszerzeniu zasięgu wielu śródziemnomorskich i ciepłolubnych chwastów. Można więc spodziewać się przeniknięcia do Polski i rozprzestrzenienia takich chwastów jak ambrozje.

Wyższe temperatury zmienią fenologię roślin uprawnych i chwastów, które z rolniczego punktu widzenia mogą być pozytywne lub negatywne. Wiadomo np., że trwałość owsa głuchego na po-lach uprawnych wynika z tego, że zrzuca on nasiona przed skoszeniem zbóż. Jeśli więc fenologia zmieni się na korzyść ro-ślin uprawnych (przyspieszenie ich wejścia w fazę dojrzałości zbiorczej), będzie to sprzyjać eliminowaniu owsa głuchego.

Obserwowane ocieplenie przypuszczalnie będzie też miało wpływ na chemiczne zwalczanie chwastów. Temperatura otoczenia oddziałuje bowiem na pobieranie i translokację herbicydów w roślinach. Zawartość skrobi, która zwykle występuje w większych ilościach w roślinach C3, które rosną przy dużej zawartości CO₂ (obserwowany jest wzrost jego zawartości w atmosferze), może zakłócać działanie herbicydów. Dwutlenek węgla działa bowiem stymulująco na wzrost rozłogów i bulw roślin C3, co może obniżać skuteczność chemicznego zwalczania wieloletnich chwastów C3 z głęboko rosnącymi korzeniami. Z odwrotną sytuacją możemy się spotkać w przypadku owadów.

Wyższa zawartość CO₂ w powietrzu to wzrost ilości węgla, a tym samym szerszy stosunek węgla do azotu (C:N) w roślinach. Owady szkodliwe kompensują sobie mniejszą zawartość azotu w liściach, zjadając większe ilości tkanki roślinnej. Oznacza to, że skuteczność insektycydów o działaniu żołądkowym powinna znacz-nie wzrosnąć.


ZDANIEM EKSPERTA
Radosław Wilk
z firmy Intermag

Poradzenie sobie z problemem spadku rentowności produkcji roślinnej wywołanym zmianami klimatycznymi to wyzwanie całej branży rolno-spożywczej. Potrzebujemy nowych wysokoplennych odmian, które będą tolerancyjne na coraz dłuższe okresowe niedobory wody, wysokie temperatury, pojawiające się nowe choroby grzybowe, jak i nieznane dotąd agresywne rasy grzybów patogenicznych. Z drugiej stron, potrzebne będą nawozy umożliwiające szybkie i efektywne odżywienie roślin w tak niekorzystnych warunkach pogodowych. Coraz większą rolę będą odgrywały produkty specjalistyczne, w tym biostymulatory indukujące naturalną odporność roślin na stresy. Dodatkowo coraz większą rolę będą odgrywały również cyfrowe systemy, które pomogą lepiej i szybciej identyfikować zagrożenia występujące podczas sezonu wegetacyjnego, aby rolnicy mogli reagować we właściwym momencie. Oczywiście, rozwój inteligentnych systemów nawadniania to również bardzo ważny aspekt, szczególnie dla rozwoju i wzrostu konkurencyjności segmentu warzyw wysokiej jakości. W dobie coraz bardziej ograniczonych zasobów wody i coraz trudniejszych warunków uprawy potrzebujemy technologii, które będą wspierać rośliny na każdym etapie ich produkcji.

CZEKAJĄ NAS DUŻE ZMIANY

Podsumowując, postępujące ocieplenie klimatu w Polsce spowoduje wiele zmian w strukturze upraw roślin rolniczych, stworzy dla nich szereg nowych zagrożeń, wpłynie na dotychczasową strukturę upraw (szansa na wprowadzenie nowych gatunków), jak również przyspieszy opracowanie i wdrażanie do praktyki nowych technologii rolniczych. Przed specjalistami ochrony roślin w Polsce stoi pilne zadanie opracowania scenariuszy i analiz wzrostu zagrożenia ze strony obecnych agrofagów, jak również dokonania analiz ryzyka przeniknięcia nowych, w tym także gatunków kwarantannowych i inwazyjnych.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (1)

  • Marian 2020-04-03 17:35:49
    Jednym słowem czeka nas armagedon w produkcji roślinnej ?? !! Na pewno coś się zmieni, ale czy aż w takim stopniu ? Też sie czasem zastanawiam jaki będzie dalszy cią ochrony roślin? Czy kiedy jak większość środków ochrony rośłin zawiedzie, agrofagi się na nie uodpornią, czy nie trzeba się będzie zwrócić o pomoc do przyrody, żeby ona coś w tej kwestii zrobiła? Zaprzestać stosowania pestycydów na kilka lat i potem dopiero na nowo zacząć je stosować. Efektywność na pewno będzie dużo wyższa niż teraz. Czy nam są teraz potrzebne plony niektórych zbóż blisko 10 ton ? CZy troszkę nie odpuścić, zmniejszając nakłady, intensywność ochrony? Czy ta pogoń za co raz niższymi kosztami produkcji, za niższymi cenami żywności nas nie zgubi. Żywność to podstawa naszej egzystencji - musi troszkę kosztować. Bo takie "drenowanie" gleby może się zemścić. Mamy przykład co się dzieje z nami. Może czas wyhamować trochę z intensywnym rolnictwem?

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 34.200.252.156
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.