PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Odporne szkodniki rzepaku

Odporne szkodniki rzepaku
Odporność szkodników na dostępne substancje czynne narasta

Coraz większego znaczenia nabiera odporność szkodników rzepaku. Jaką strategię ochrony należy przyjąć przy kurczącym się asortymencie insektycydów?



Odporność szkodników na dostępne substancje czynne narasta. To jedna z głównych przyczyn słabnącej skuteczności wykonywanych zabiegów ochrony roślin. Wśród najgroźniejszych gatunków szkodników rzepaku, które uodporniły się na wiele różnych substancji czynnych insektycydów używanych w Polsce do ich zwalczania, znajdują się: słodyszek rzepakowy, chowacz podobnik oraz mszyca brzoskwiniowa. Podczas tegorocznej 61. Sesji Naukowej Instytutu Ochrony Roślin – PIB zaprezentowano najnowsze wyniki poziomu wrażliwości wybranych gatunków szkodników na insektycydy oraz podano podstawowe zasady mające na celu zapobieganie rozprzestrzenianiu się tego zjawiska. Podano także propozycje ochrony rzepaku przy udziale tych substancji, które jeszcze na rynku zostały (tab. 1). Referat na ten temat zaprezentowała podczas sesji IOR Daria Dworzańska. Wyniki natomiast zostały opracowane przez pracowników Instytutu w składzie: prof. Paweł Węgorek, dr hab. Joanna Zamojska, dr Przemysław Strażyński.

Słodyszek rzepakowy

W przypadku słodyszka rzepakowego martwi fakt, że szkodnik ten w wielu przypadkach wykazuje bardzo wysoką odporność na związki z grupy pyretroidów. Natomiast na wycofany już chloropiryfos przez lata szkodnik ten wykazywał wysoką wrażliwość. To rodzi obawę, że przy masowych pojawach chrząszczy na plantacjach pojawią się trudności ze skutecznym i szybkim ich zwalczeniem. Sytuacja taka może doprowadzić do tego, że szybko powróci duże znaczenie słodyszka, które od kilku lat raczej traciło na sile. Do ochrony pozostał fosmet, jedyny związek z grupy fosfoorganicznej, na którą słodyszek nie wykształcił póki co jeszcze odporności. Substancję tę należy zastosować w sytuacji, gdy liczba chrząszczy znacznie przekroczy próg ekonomicznej szkodliwości. Niestety, producenci rzepaku są zdania, że to dość droga i czasem trudno dostępna substancja czynna. Łatwo dostępną, ale też i tańszą alternatywą jest deltametryna, która wchodzi w skład kilkudziesięciu preparatów i wielu firmowych programów ochrony rzepaku. Niestety, słodyszek wykazuje wysoką odporność na tę substancję i przy licznych pojawach populacji odpornej możemy nie być zadowoleni ze skuteczności takich zabiegów.

Z tabeli 2. wynika, że szkodnik ten jest także dość wrażliwy na acetamipryd. Jednak ze względu na niską toksyczność dla owadów zapylających tę substancję czynną powinniśmy wykorzystywać w okresie kwitnienia rzepaku, kiedy przystępujemy do zwalczania szkodników łuszczynowych.

Chowacz podobnik

W ostatnich latach wzrasta szkodliwość szkodników łuszczynowych, w tym chowacza podobnika oraz pryszczarka kapustnika. Te szkodniki coraz trudniej zwalczać, a przy redukcjach substancji czynnych problemy będą tylko narastać.

Jak wynika z tabeli 3., w przypadku podobnika działają jeszcze pyretroidy, ale ze względu na wysoką toksyczność dla odwiedzających kwitnący rzepak zapylaczy należy uważać na tę grupę związków i szczególnie przestrzegać zaleceń zawartych w etykiecie. W dobie wycofania tiachloprydu alternatywą pozostaje acetamipryd, który według badań jest najbezpieczniejszą substancją czynną dla pszczoły miodnej. W tabeli 3. uwzględniono także inne substancje czynne (takie jak wycofany chloropiryfos czy fosmet), które ze względu na ochronę zapylaczy nie będą zarejestrowane do zwalczania chowacza podobnika. Na rynku mamy jeszcze do wyboru takie substancje jak: tau-fluwalinat, etofenproks, esfenwalerat. Te substancje czynne z kolei nie zostały uwzględnione w tych badaniach.

Mszyca brzoskwiniowa

Szczególnie trudna sytuacja ma miejsce w przypadku jesiennych szkodników rzepaku ozimego, co jest między innymi efektem wprowadzonego wieloletniego zakazu stosowania zapraw neonikotynoidowych. W konsekwencji pojawił się m.in. problem ze zwalczaniem mszyc, które, jak pamiętamy, przed kilkoma sezonami wstecz wyrządzały ogromne szkody w zasiewach młodego rzepaku. Jeśli chodzi o odporność mszycy brzoskwiniowej na dostępne substancje czynne, to jak widać w tabeli 4., ze względu na wysoką odporność z zastosowania pyretroidów możemy być niezadowoleni. Z drugiej strony mszyce bytują na spodniej części liści i substancje czynne z tej grupy związków, które działają wyłącznie kontaktowo, nie są w stanie tam dotrzeć. Szanse na przemieszczenie się ma acetamipryd, który działa także systemicznie i szkodniki te nie wykształciły na niego jeszcze odporności. Wysoką wrażliwość szkodnik wykazuje póki co także na sulfoksaflor.

Jak zapobiegać zjawisku odporności?

Przy tak kurczącym się asortymencie związków chemicznych insektycydów w najbliższym czasie szczególnie mocno musimy zwracać uwagę na zjawisko odporności i wdrażać do praktyki rolniczej działania mające na celu przeciwdziałanie temu zjawisku. W uprawie rzepaku po każdym zabiegu należy dokładnie monitorować jego skuteczność i oceniać wrażliwość agrofagów na zastosowane środki ochrony roślin. Należy pamiętać, by wybraną substancję czynną stosować tylko raz w sezonie, co w przypadku uprawy rzepaku może być niestety trudne. Uważać należy także na obniżone dawki insektycydów (subletalne), gdyż selekcjonują one szybko populację o średnim stopniu odporności, natomiast zbyt wysokie powodują wykształcenie odporności o stopniu bardzo silnym. Do praktyki rolniczej należy także wdrażać jak najwięcej metod agrotechnicznych, które w sytuacji kurczących się zasobów insektycydów odgrywać będą kluczową rolę.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (2)

  • Adam 2021-05-10 13:25:09
    Artykuł totalnie bezsensowny, dywagacja o strategii ochrony gdy do ogólnego użytku mamy dwie substancje. Fosmet na upartego i na bogato można by użyć ale pomimo tego, że jest fosforoorganiczny to nie ma działania gazowego. A pozostałe substancje czynne ? Ktoś zna produkty z zarejestrowaną etykietą na nie w rzepaku ??
  • Didik 2021-05-10 07:37:51
    Tu hejter Pani redaktor > genialny artykuł, pozdrawiam :)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 34.239.179.228
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.