Zadaniem Rady jest przede wszystkim przedstawianie opinii i stanowisk w zakresie realizowanych przez Inspekcję zadań, zgłaszania propozycji zmian oraz nowych rozwiązań systemowych. Powołaniu Rady przyświecała idea otwarcia się Inspekcji na głosy z zewnątrz oraz poprawę współpracy pomiędzy PIRiN a rolnikami, przedsiębiorcami rolnymi oraz organizacjami gospodarczymi.

Podczas pierwszego spotkania członkowie Rady Konsultacyjnej wybrali spośród swego grona prezydium oraz omówili najważniejsze zagadnienia i kierunki prac.

Przewodniczącą Rady została prof. Bożena Łozowicka – dyrektor Instytutu Ochrony Roślin. Do prezydium wybrano także dwóch zastępców przewodniczącego: Piotra Doligalskiego z Federacji Branżowych Związków Producentów Rolnych oraz Aleksandrę Mrowiec – przedstawiciela Polskiego Stowarzyszenia Ochrony Roślin. Sekretarzem Rady została Katarzyna Łazucka-Cegłowska ze Związku Szkółkarzy Polskich.

W skład Rady wchodzą przede wszystkim branżowe organizacje sektora rolno-spożywczego, organizacje zrzeszające rolników oraz instytuty naukowo-badawcze.