PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Planowanie ochrony ziemniaka przed zarazą ziemniaka – część I

Autor:

Dodano:

Tagi:

Choroba ta to jeden z głównych czynników sprawiających, że w skali kraju średni plon bulw sięga jedynie 20 t/ha. W latach sprzyjających jej rozwojowi bywa on jeszcze niższy.



Zaraza ziemniaka, choroba, której sprawcą jest organizm grzybopodobny Phytophthora infestans, jest od lat czterdziestych XIX w. najgroźniejszą z licznych (ponad 160) chorób atakujących rośliny i bulwy ziemniaka. Znaczenie gospodarcze tej choroby wynika z wielu czynników:

Liczne źródła materiału infekcyjnego – strzępki, plechy zimujące na resztkach roślinnych, sterty odpadowe, samosiewy, porażone bulwy, oospory. Coraz większego znaczenia nabierają także oospory jako forma przetrwalnikowa sprawcy choroby, która może przetrwać w glebie na kolejne sezony.

Możliwość przenoszenia z wiatrem materiału infekcyjnego na duże odległości (nawet do 160 kilometrów).

Ogromny potencjał infekcyjny. Na powierzchni cm2 nalotu powstającego dookoła każdej plamy nekrotycznej może dziennie powstać 20 tys. zarodni, w których może być od 6 do 16 zarodników pływkowych stanowiących źródło samodzielnej infekcji.

Straty plonu sięgające nawet 100 proc. oraz ogromne koszty ponoszone na ochronę. Anglicy oceniają, że w związku z pojawianiem się nowych, coraz bardziej agresywnych ras sprawcy koszty ponoszone na ochronę wzrosły z 200 funtów/ha do 350 funtów.

Warunki sprzyjające masowej infekcji

W sezonie choroba pojawia się najczęściej w II połowie czerwca lub na początku lipca, chociaż przy sprzyjających warunkach jej objawy mogą wystąpić już w maju (uprawa pod okrywami) lub ulec opóźnieniu i pojawić się w sierpniu. Rozwojowi choroby sprzyjają dłużej trwające okresy podwyższonej wilgotności powietrza (powyżej 90 proc.), wynikające z długotrwałych opadów deszczu, porannych mgieł czy rosy, a także temperatury powietrza wynoszące 12-15oC. Jeśli takie warunki będą się utrzymywały przez dłuższy czas (kilka dni), to zarodniki sporangialne lub ich większa część przekształcają się w zarodnie pływkowe, w których powstaje do 16 zarodników pływkowych, które mogą być źródłem infekcji. W temperaturach wyższych (powyżej 18oC) zarodniki sporangialne kiełkują bezpośrednio, zakażając sąsiednie rośliny. Dalszy rozwój choroby najkorzystniej przebiega w temperaturze ok. 20oC, czemu także musi towarzyszyć podwyższona wilgotność. W takich warunkach niechroniona plantacja może zostać całkowicie zniszczona w ciągu kilku dni, zwłaszcza że dziennie może być zniszczone 10 proc. powierzchni asymilacyjnej roślin, a zniszczenie powierzchni powyżej 60 proc. zatrzymuje możliwość plonowania roślin.

Objawy choroby mogą występować na liściach, łodygach i bulwach. Kolejność ich występowania jest zależna od źródła materiału infekcyjnego oraz aktualnych warunków meteorologicznych. Jeśli materiał infekcyjny został przeniesiony z wiatrem, to infekcja najczęściej jest widoczna na liściach górnych pięter i są to pojedyncze, nieregularne plamy barwy początkowo jasnozielonej, które potem zmieniają zabarwienie na brunatno-brązowe. W warunkach wysokiej wilgotności na dolnej stronie liścia na granicy tkanki zdrowej i porażonej tworzy się biały nalot. Przy długo utrzymującej się wilgotności nalot taki może także pojawiać się na górnej stronie liścia na granicy tkanki zdrowej i porażonej.

Inny przebieg objawów występuje, kiedy źródłem infekcji są porażone bulwy. Objawy pojawiają się wtedy najczęściej na łodydze na styku z redliną. Mogą one przypominać porażenie roślin czarną nóżką. Przy infekcji, której źródłem są oospory, objawy choroby są najczęściej spotykane na liściach dolnego piętra, które często też mają styczność z glebą, co ułatwia ich zakażanie. Objawy to liczne, drobne plamki, które szybko powiększają swoją objętość.

W sezonie wegetacyjnym objawy choroby często pojawiają się na różnej wysokości łodyg. Początkowo są to brązowe plamy, które później brunatnieją. Jeśli rozwijająca się nekroza obejmie cały obwód łodygi, może dojść do jej przełamania. W warunkach wysokiej wilgotności na całej powierzchni nekrozy w odróżnieniu od liści tworzy się biały nalot grzybni złożony z trzonków konidialnych z zarodnikami.

Sposoby ograniczania szkodliwości

Ze względu na możliwości sprawcy ograniczanie występowania choroby wymaga wykorzystania wszystkich dostępnych metod. Spośród zabiegów agrotechnicznych duże znaczenie dla ograniczenia rozwoju choroby mają:

Termin sadzenia. Czynnikiem decydującym jest temperatura gleby (6-8oC) na głębokości 10 cm.

Pobudzanie i podkiełkowywanie roślin. Zabiegi te skracają wschody i sprzyjają rozwojowi roślin w sezonie.

Zmianowanie. Wymagana jest co najmniej 4-letnia przerwa, co pozwala na eliminację źródła materiału infekcyjnego w glebie.

Kwalifikowany materiał sadzeniakowy. Wystarczy 1 porażona bulwa na km2 do rozwoju infekcji.

Zabezpieczenie stert odpadowych, tak aby nie mogły się na nich rozwijać rośliny.

Staranne wykonanie obsypywania i formowania redlin. Niedokładne wykonanie tych zabiegów spowoduje przesunięcia w redlinach i wschody nie będą następowały na środku redliny, tylko z boku, co przy późniejszym rozwoju bulw potomnych spowoduje pękanie redlin i ułatwi zakażanie bulw.

Uprawa odmian o podwyższonej odporności lub odpornych (tabela).

Usuwanie z sąsiednich pól samosiewów.

Nawożenie mineralne dostosowane do potrzeb odmiany i kierunku uprawy.

Zbiór bulw po osiągnięciu dojrzałości technologicznej (skórka bulw nie schodzi pod naciskiem kciuka).

Zabiegi agrotechniczne oraz uprawa odmian odpornych tylko stwarzają korzystną sytuację do zastosowania fungicydów. Opryski chemiczne są głównym elementem ochrony.

W strategii zwalczania istotnym elementem jest termin wykonania pierwszego zabiegu. Producenci uprawiający ziemniaka na małych powierzchniach wykonują go, kiedy wystąpią objawy choroby na plantacji lub w najbliższej okolicy. Trudno jest wtedy opanować rozwój choroby i wymaga to przeprowadzenia większej liczby zabiegów, ale nie zawsze daje pozytywne efekty.

Skuteczna ochrona plantacji przed zarazą powinna być poprzedzona wykonaniem 1-2 zabiegów profilaktycznych. Zabiegi profilaktyczne zwykle wykonywano od momentu zakończenia wschodów (faza BBCH 20-25).

Obecnie wskazane byłoby wykonać go, kiedy rośliny będą znajdować się w fazie rozety (BBCH 15-20). Zabieg wykonany w tym momencie, kiedy ok. 85 proc. pola jest odkryte, pozwoli na dokładniejsze pokrycie roślin, a także dodatkowo zdezynfekuje powierzchnię gleby. Zabieg taki można wykonać wtedy przy użyciu fungicydów powierzchniowych. Odstępy pomiędzy kolejnymi zabiegami nie powinny być dłuższe niż 7 dni. Należy jednak pamiętać, że kiedy istnieje większe ryzyko (korzystne warunki do rozwoju choroby, podejrzenie, że wysadzony materiał był porażony), to zabieg taki należy wykonać fungicydami o działaniu leczniczym mającym właściwości niszczenia zarodników.

Kolejne zabiegi wskazane jest wykonywać z uwzględnieniem warunków meteorologicznych, presji patogenu oraz fazy rozwoju roślin. Od zakończenia wschodów do końca kwitnienia rośliny ziemniaka intensywnie rozbudowują część nadziemną i zadaniem ochrony jest zabezpieczenie rozwijających się roślin. Można to osiągnąć, stosując fungicydy o działaniu systemicznym i translaminarnym.

Ostatnim etapem ochrony plantacji przed zarazą jest zabezpieczenie rozwijających się bulw. Do tego można stosować fungicydy o różnej mobilności, pamiętając jednak, aby należały one do różnych grup (strategia antyodpornościowa). Do ostatnich zabiegów wskazane jest stosowanie fungicydów, których substancje czynne mają właściwości niszczenia zarodników (np. cyjazofamid, fluopikolid, amisulbrom).          



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 35.170.64.36
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.