PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Porażenie pszenicy jarej chorobami przy różnych technologiach uprawy

Autor: Katarzyna Szulc

Dodano: 18-02-2018 06:22

Tagi:

Presja chorób fuzaryjnych zależy m.in. od systemu uprawy gleby i przedplonu. Masowy ich rozwój zazwyczaj doprowadza do skażenia ziarna mikotoksynami, co dyskwalifikuje wykorzystanie go zarówno spożywcze, jak i paszowe.



Grzyby fuzaryjne wpływają na obniżenie ilości oraz jakości uzyskiwanego plonu poprzez skażenie go wtórnymi metabolitami przemiany materii. Są one niebezpieczne dla zdrowia ludzi i zwierząt. Do najczęściej spotykanych w naszym rejonie należą: deoksyniwalenol (DON) i zearalenon (ZEA) - wytwarzane przez grzyby powodujące fuzariozę kłosów.

Grzyby z rodzaju Fusarium bytują w glebie i rozwijają się na resztkach pożniwnych. Ich kumulacji sprzyja tzw. płodozmian ekonomiczny (zboża, rzepak, zboża) oraz uproszczenia w uprawie gleby. Przy takim (uproszczonym) systemie słabsze jest przykrycie glebą resztek pożniwnych, dłuższa ich mineralizacja, przez co powstają korzystne warunki bytowe dla patogenu. Łatwo może przezimować w resztkach i rozprzestrzeniać się wiosną z kroplami deszczu.

Wpływ sposobu uprawy oraz przedplonu na zasiedlenie ziarna pszenicy przez grzyby rodzaju Fusarium oraz określenie zawartości mikotoksyn w zebranym ziarnie zbadał zespół naukowców: dr Joanna Horoszkiewicz-Janka, dr Ewa Jajor, dr Katarzyna Pieczul z Instytutu Ochrony Roślin w Poznaniu Państwowego Instytutu Badawczego. Wyniki prac zostały opublikowane w "Progress in Plant Protection" 56 (1) 2016. W badaniach wykorzystano pszenicę jarą uprawianą po czterech różnych przedplonach: rzepaku ozimym, buraku cukrowym, kukurydzy i pszenicy ozimej. Zabiegi uprawowe były prowadzone w dwóch systemach uprawy:

  • tradycyjnym - podorywka, bronowanie, później orka, bronowanie i tradycyjny siew;
  • uproszczonym - brona, brona talerzowa z wałem i siew.

W trakcie wegetacji pszenicę chroniono chemicznie w kilku różnych terminach:

  • kombinacja kontrolna - tylko zaprawianie ziarna;
  • kombinacja II - ziarno zaprawione, zabieg z użyciem fungicydu w terminie T1 (BBCH 30-31), z wykorzystaniem mieszaniny fabrycznej: tiofanat metylowy i epoksykonazol 0,6 l/ha;
  • kombinacja III - ziarno zaprawione, zabiegi z użyciem fungicydów w terminach: T1 (BBCH 30-31) - tiofanat metylowy i epoksykonazol 0,6 l/ha, T2 (BBCH 49) -tebukonazol 1 l/ha i T3 (BBCH 56) - mieszanina fabryczna: fenpropimorf i epoksykonazol 1 l/ha.

 

PRZEDPLON I SYSTEM UPRAWY MAJĄ ZNACZENIE

W pierwszym roku badań największe występowanie grzybów rodzaju Fusarium stwierdzono w kombinacji z zastosowaniem uproszczonej uprawy gleby po buraku cukrowym.

Naukowcy stwierdzili 24-proc. porażenie roślin w kombinacji kontrolnej. Wysokie, bo także na poziomie 24 proc., występowanie grzybów rodzaju Fusarium stwierdzono na stanowisku po buraku cukrowym i przy tradycyjnej uprawie gleby, gdy ograniczono się tylko do zaprawiania nasion, jak i wówczas, gdy rozszerzono ochronę o oprysk w terminie T1. Większe porażenie przez grzyby rodzaju Fusarium na stanowisku po buraku cukrowym mogło być związane ze zwiększonym porażeniem przedplonu przez te grzyby. Sprzyjały temu obfite opady deszczu w okresie prowadzenia doświadczenia.

W kolejnym roku badań także odnotowano wysokie opady (ponad 80 mm), ale wystąpiły one wcześniej, tj. w maju i czerwcu. W tych warunkach zasiedlenie ziarna pszenicy jarej przez grzyby patogeniczne było mniejsze niż w poprzednim sezonie. Analogicznie do roku poprzedniego najwięcej grzybów rodzaju Fusarium wyizolowano z ziarna pszenicy uprawianej po buraku cukrowym. Najsilniejsze porażenie - 16 proc. roślin - stwierdzono w warunkach korzystania z systemu uproszczonej uprawy gleby i, co zaskakujące, przy pełnej, tj. 3-zabiegowej ochronie chemicznej.

Ziarno uzyskane w warunkach uproszczonej uprawy gleby charakteryzowało się większym zasiedleniem przez grzyby rodzaju Fusarium (średnio 10,5 proc.) w porównaniu do ziarna pochodzącego z tradycyjnego systemu uprawy (7,9 proc.). W większości kombinacji, w których stosowano trzy zabiegi z użyciem fungicydów, zaobserwowano tendencję do zmniejszenia zasiedlenia ziarna pszenicy przez grzyby patogeniczne. Istotne ich ograniczenie zanotowano w drugim roku badań, co miało związek z przebiegiem pogody. Natomiast jednokrotne zastosowanie fungicydu w terminie T1 nie wpłynęło na zmniejszenie występowania grzybów zasiedlających ziarniaki.

WIĘCEJ FUSARIUM, WIĘCEJ MIKOTOKSYN

Ziarno analizowano także pod kątem obecności mikotoksyn, które występowały liczniej przy silniejszym porażeniu przez Fusarium (w pierwszym roku uprawy). W pierwszym roku badań w wariancie 3-krotnego stosowania fungicydów zawartość DON w ziarnie ulegała redukcji w porównaniu z kombinacją kontrolną. Wyjątek stanowił wariant - burak cukrowy jako przedplon i uproszczona uprawa gleby pod zasiew pszenicy jarej.

W drugim roku badań wykonanie trzech zabiegów chemicznych wpłynęło na obniżenie zawartości DON tylko w wariantach:

  • pszenica jara po ozimej niezależnie od sposobu uprawy gleby;
  • pszenica jara po rzepaku, przy konwencjonalnym systemie uprawy.

Najwyższą zawartość ZEA w ziarnie odnotowano w wariancie kontrolnym, gdy przedplonem był burak cukrowy, a glebę uprawiano w systemie tradycyjnym. Obecność ZEA stwierdzono także w próbach pochodzących z roślin uprawianych po pszenicy ozimej, uproszczonej uprawie gleby i 3-krotnym traktowaniu fungicydami.

Generalnie naukowcy stwierdzili niewielką zawartość mikotoksyn DON i ZEA w zebranym ziarnie, w ilości nieprzekraczającej dopuszczalnych przez Unię Europejską norm. Nie wykazali także jednoznacznych zależności pomiędzy zawartością DON w ziarnie pszenicy jarej a przedplonem, systemem uprawy i stosowaną ochroną chemiczną.

 

Artykuł ukazał się w styczniowym numerze miesięcznika "Farmer"



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (5)

  • Starszy jegomosc 2018-02-19 09:32:54
    Klemens na grzyba ktorego opisujesz nie ma opryskow. Jezeli jest zarazone ziarno tym patogenem mozna pryskac do woli nic to nie da.
  • klemens 2018-02-18 21:23:40
    znajdują się tacy starsi gospodarze co od grzyba nie pryskają zboża ,
    widziałem jak wygląda kombajn po koszeniu zboża zagrzybionego ,z zielonego zrobił się czarny
  • Spokojny 2018-02-18 12:58:19
    Ja wcale nie pryskam i plony gorsze nie mam Nie daje się naciągać na siłę że trzeba jechać bo termin idzie. Trzeba pilnować zmianowania a Ci co sieją zboże po zbożu niech pryskają i się trują bo sprzedawca kazał jechać.
  • Cezio 2018-02-18 12:09:30
    ja proponuje zamienić T2 z T3
  • thug 2018-02-18 10:36:44
    ale ta druga kombinacja wg mnie źle dobrane substancje do zabiegu morfolina na t3????
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.94.202.88
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.