PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

UE pisze czarny scenariusz dla ochrony rzepaku

UE pisze czarny scenariusz dla ochrony rzepaku Fot. AK

Jak będzie wyglądała ochrona rzepaku ozimego przed agrofagami w dekadzie Strategii Komisji Europejskiej „Od pola do stołu”? O stanie aktualnym i prognozach na przyszłość rozmawiamy z prof. Markiem Mrówczyńskim, dyrektorem IOR–PIB w Poznaniu.



W Polsce powierzchnia zasiewów rzepaku ozimego wzrosła do ok. miliona hektarów. Roślina ta coraz częściej uprawiana jest w krótkim zmianowaniu oraz w uproszczeniach agrotechnicznych. Z kolei między innymi w wyniku prac hodowlanych obniżono na przestrzeni kilkudziesięciu lat nawet 10-krotnie zawartość glukozynolanów w rzepaku, co spowodowało pozbawienie roślin naturalnej bariery ochronnej przed patogenami i szkodnikami. Wynik tego jest taki, że w warunkach agroklimatycznych Polski rzepak atakowany jest przez ponad 100 agrofagów, w  większość o znaczeniu gospodarczym. Postępujące zmiany klimatu oraz wycofywanie przez Komisję Europejską kolejnych substancji czynnych pogarszają znacząco tę sytuację. Niestety, przyszłość ochrony tej uprawy nie rysuje się w różowych barwach. Strategia KE „Od pola do stołu” zaleca obniżenie stosowania ś.o.r. o 50 proc. w ciągu 10 lat. To wszystko już się dzieje na naszych oczach, bo co rusz dochodzi do nas informacja o wycofaniu kolejnych substancji czynnych z zużycia, a wraz tymi zmianami wypadają z rynku dziesiątki pestycydów (tabela). W rzepaku powstały już luki w ochronie, które trudno będzie zastąpić.

„Farmer”: Wygląda na to, że w najbliższych sezonach najtrudniejszą sytuację będziemy mieć w zakresie ochrony insektycydowej rzepaku. Których substancji czynnych konkretnie nam zabraknie?

Prof. Marek Mrówczyński: Do 16 kwietnia można było stosować chloropiryfosy, natomiast termin używania tiachloprydu mija 3 lutego 2021 r. Pyretroid beta-cyflutrynę można będzie stosować tylko do 20 lipca 2021 r. W najbliższym czasie zostaną wycofane kolejne pyretroidy: alfa-cypermatryna, zarejestrowana w 14 insektycydach, esfenwalerat występujący w 2 preparatach i lambda-cyhalotryna (19 środków). W ciągu kilku lat przewiduje się wycofanie wszystkich pyretroidów, które stanowią grupę aż 100 insektycydów. Po wycofaniu pyretroidów do zwalczania szkodników pozostanie tylko 13 insektycydów, co uniemożliwi skuteczną ochronę rzepaku ozimego.

Z którymi szkodnikami rzepaku ozimego szczególnie będziemy mieli problem?

Pojawią się trudności w zwalczaniu chowaczy łodygowych, następnie rolnicy mogą mieć problemy w przypadku zwalczania masowych i intensywnych nalotów słodyszka rzepakowego. Ograniczona w wielu przypadkach do acetamiprydu ochrona przed szkodnikami może spowodować gwałtowny wzrost zjawiska odporności na tę substancję. Kolejną sprawą jest ochrona jesienna rzepaku. Bez zapraw neonikotynoidowych i insektycydów nalistnych niewiele zostanie narzędzi do walki ze szkodnikami jesiennymi, które potrafią spowodować bardzo dotkliwe straty. Osobną kwestią są szkodniki, które zyskują na zmianach klimatu, takie jak np. mszyce czy mączlik warzywny. Taka sytuacja będzie wymagała szybkiego wprowadzenia nowoczesnych grup chemicznych zoocydów, które zapewnią skuteczne zwalczanie szkodników rzepaku.

Jak wygląda sytuacja z fungicydami?

Aktualnie do zwalczania czerni krzyżowych zarejestrowane są 172 fungicydy, przeciwko zgniliźnie twardzikowej – 141, suchej zgniliźnie kapustnych – 132, natomiast do ochrony przed szarą pleśnią stosuje się 120 preparatów. UE na podstawie rozporządzenia wykonawczego nr 2020/1498 wycofuje z dniem 20 października 2021 r. s.cz. tiofanat metylowy, który w Polsce zarejestrowany jest w 11 fungicydach. Również planowane jest wycofanie fungicydów z grupy triazoli. Aktualnie z tej grupy związków do dyspozycji mamy: cyprokonazol
– 3 środki, difenokonazol – 31, flutriafol – 1, metkonazol – 20, protiokonazol – 24, tebukonazol – 61 oraz tetrakonazol – 3 preparaty. Ewentualne wycofanie triazoli uniemożliwi prawidłową ochronę rzepaku przed patogenami, co utrudni realizację integrowanej ochrony rzepaku.

Czy w zakresie herbicydów również szykują się jakieś zmiany?

Do regulacji zachwaszczenia na plan- tacjach rzepaku zarejestrowanych jest w Polsce 219 herbicydów. Do przyszłego wycofania przewidziane są m.in. propyzamid, który stosowany jest od 40 lat do zwalczania chwastów w rzepaku i aktualnie występuje w 8 herbicydach, prawdopodobnie zniknie także imazamoks – 4 preparaty. Bardzo małe szanse są na przedłużenie zezwolenia na stosowanie glifosatu w UE. Można go stosować do 15 grudnia 2022 r.

W jaki sposób można wspomóc ochronę rzepaku?

Przede wszystkim należy korzystać z postępu hodowlanego i sięgać po odporne odmiany roślin. Aktualnie w Polsce w Krajowym Rejestrze COBORU znajduje się 10 odmian rzepaku ozimego odpornych i tolerancyjnych na kiłę kapusty, 30 odmian, które są odporne i tolerancyj

nenawirusażółtaczkirzepy(TuYV).Wek- torem tego wirusa jest głównie mszyca brzoskwiniowa. Także w KR są odmiany z genami Rlm7 oraz Apr 37, które odpowiadają za odporność rzepaku przeciwko suchej zgniliźnie kapustnych. Przykładów metod niechemicznych jest dużo więcej. Wiele z nich określają wdrożone w 2014 roku i obowiązującego każdego rolnika zasady Integrowanej Ochrony Roślin.

Czy w uprawie rzepaku mają szanse zaistnieć preparaty biologiczne?

W najbliższym czasie liczba różnych nowoczesnych środków biologicznych będzie szybko wzrastać, co pozwoli chociaż w części ograniczyć ujemny wpływ wycofywania s.cz. środków chemicznych. Preparaty te są jednak kilkakrotnie droższe. Bez dodatkowych dopłat do kosztów, nie wzrośnie znacząco zainteresowanie nimi. Takie dopłaty wprowadziły już: Austria, Belgia, Czechy, Francja, Niemcy i Słowacja, a poza UE także Szwajcaria. Spowodowały one duży rozwój stosowania tam metod biologicznych. W ramach nowej Wspólnej Polityki Rolnej 2021-2027 także w Polsce powinny istnieć dopłaty dedykowane środkom biologicznym oraz wsparcie finansowe dla wykorzystania kwalifikowanego materiału siewnego odmian odpornych i tolerancyjnych na agrofagi, co pozwoli na zmniejszenie chemizacji w UE.

Plantatorzy rzepaku już odczuwają dotkliwie skutki wycofywania wielu ś.o.r. Wygląda na to, że będzie tylko gorzej. Na jakie konsekwencje należy się nastawić w obliczu wdrożenia strategii „Od pola do stołu”?

W 2016 r. została opracowana ekspertyza Kleffmanna, w której stwierdzono, że wycofanie substancji czynnych ś.o.r. spowoduje obniżenie plonu rzepaku ozimego od 20 do 50 proc. oraz pogorszenie jakości plonu od 10 do 30 proc. Wzrosną także koszty ochrony i produkcji rzepaku od 26 do 39 proc. Według raportu nr 30 USDA – Departamentu Rolnictwa USA z listopada 2020 r. wprowadzenie strategii KE „Od pola do stołu” spowoduje zmniejszenie w UE plonowania rzepaku i innych roślin oleistych o 37,8 proc., a produkcja olejów roślinnych obniży się o 14,8 proc.

Dziękujemy za rozmowę.

Zapraszamy do zamówienia prenumeraty lub kupienia e-wydania



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (23)

  • roldol 2021-01-20 11:44:40
    Argumenty nie do obalenia dla EKOświrów są takie, że w latach powojennych była bardzo duża ilość przypadków raka żołądka. W późniejszych latach 70-80'tych kiedy rolnictwo zaczynało wchodzić powoli na inny poziom ochrony w walce z chorobami grzybowymi nagle ta ilości przypadków z rakiem żołądka zaczęła spadać ale rosła ilość zużywanej chemii na polach. Zależność odwrotnie proporcjonalna - mniej chemii - więcej raka; więcej chemii - mniej raka. Więc ekolodzy niech jedzą "zdrowe" niepryskane, ja wolę pryskane z głową i zgodnie z zaleceniami producenta danego środka. Faktem jest, że powinno się zabronić stosowania glifosatu do desykacji zbóż, rzepaku czy innych upraw, które przeznaczone są na żywność. Nikt mi nie wmówi, że glifosat zdąży się rozłożyć w rzepaku przez 2 tygodnie... a później mamy "pyszny i zdrowy" olej rzepakowy. Smacznego!
    • Malorolny 2021-01-21 07:04:01
      Nie masz racji.Glifosat nie rozpuszcza sie w oleju, tylko w wodzie- wiec nawet gdyby jakies pozostalosci w ziarnie rzepaku glifosatu zostaly to juz na etapie tloczenia na zimno oleju zostaly by oddzielone. Jednak glifosat stosowany zgodnie z dobra praktyka, czyli zgodnie z zaleceniami etykiety srodka gwarantuje brak jego pozostalosci w ziarnie. Samo Ziarno rzepaku losowo jest badane na pozostalosci pestycydow w tym glifosatu i w nim go nie ma, a przypadki jakie sie moga zdarzyc to przy nie zastosowaniu sie do zalecen srodka. Ponadto oprocz oddzielenia glifosatu na etapie tloczenia dochodzi jeszcze proces rafinacji... takze pomysl, dowiedz sie zanim bedziesz szerzyl nieprawdziwe informacje.
  • TOM 2021-01-12 06:44:34
    Z Ukrainy przywiozą gotowy eko będzie.
  • Warmiak 2021-01-10 21:19:34
    Spod lady bedzie szło tylko że 200% drożej
    • Antek 2021-01-10 23:00:18
      to powodzenia przy kontroli jak ci zrobia badania pozostalosci w roslinie
  • Marsil 2021-01-10 16:30:49
    Lobby soi i importerów z Ukrainy robi swoje.....
  • Case 2021-01-10 14:13:08
    Panowie powoli trzeba podziekowac unii i zrobić to co Wielka Brytania nie ma wyjścia.
    • Edek z krainy kredek 2021-01-10 23:19:21
      Myślę że wyjście już nic nie da
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.238.88.35
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.