PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Uproszczenia sprzyjają chorobom?

Uproszczenia sprzyjają chorobom?

Autor:

Dodano:

Tagi:

System uprawy gleby i przedplon wpływają na rozwój grzybów chorobotwórczych w pszenicy ozimej.



Możliwość obniżenia kosztów produkcji sprawiła, że uproszczenia uprawowe w wielu gospodarstwach zadomowiły się na dobre. W przeciwieństwie do systemu płużnego, w uprawie uproszczonej (zwanej powierzchniową, konserwującą lub zachowawczą) gleba nie jest odwracana i znaczna część resztek pożniwnych pozostaje na powierzchni pola. Bytujące na nich chorobotwórcze grzyby, mają przez to łatwiejszy dostęp do następczej rośliny uprawnej. Czy może to być powodem silniejszej (niż w wypadku uprawy płużnej) presji chorób grzybowych na roślinę następczą, jaką jest pszenica ozima? Które przedplony (gatunki roślin) mogą być szczególnie niebezpieczne dla pszenicy? 

Autorzy niniejszej publikacji, w latach 2009-2011 podjęli badania, w których starali się znaleźć odpowiedź na tak postawione pytania. Pszenicę ozimą odmiany Muszelka wysiewano po trzech różnych przedplonach: rzepaku, kukurydzy i pszenicy. Glebę pod doświadczenia przygotowano systemem tradycyjnym (brona talerzowa, orka, agregat uprawowy bierny) oraz uproszczonym (brona talerzowa, brona wirnikowa, agregat uprawowy bierny).

W doświadczeniu polowym oceniano występowanie chorób podstawy źdźbła oraz liści i kłosa. Ocenę porażenia wykonano w fazie pełnej dojrzałości mlecznej ziarniaków (BBCH 75).

Podczas obserwacji chorób podstawy źdźbła oceniano procent porażonych roślin w poszczególnych stopniach porażenia, a następnie obliczono wskaźnik porażenia. Obserwowano również procent porażonej powierzchni liści i kłosa przez występujące w okresie wegetacji choroby.

Przeprowadzone doświadczenia laboratoryjne miały na celu ocenę stanu zdrowotności zebranego ziarna. Oznaczono zawartość mikotoksyn (deoksyniwalenolu i zearalenonu) oraz zasiedlenie ziarna przez grzyby.

W obu latach badań na podstawie źdźbła obserwowano występowanie fuzaryjnej zgorzeli podstawy źdźbła i korzeni (Fusarium spp.) oraz łamliwości źdźbła (Oculimacula spp.), na liściach stwierdzano objawy brunatnej plamistości liści (Drechslera tritici-repentis) oraz w niewielkim nasileniu mączniaka prawdziwego (Blumeria graminis).

W 2010 kłosy porażone były przez sprawcę septoriozy plew (Phaeosphaeria nodorum).

Ocena zdrowotności podstawy źdźbła pszenicy wykonana w fazie pełnej dojrzałości mlecznej ziarniaków wykazała w obu latach większe porażenie przez sprawców fuzaryjnej zgorzeli podstawy źdźbła i korzeni aniżeli łamliwości źdźbła. Wielkość wskaźnika porażenia przez sprawców fuzaryjnej zgorzeli podstawy źdźbła różniła się w zależności od przedplonu (rys. 1). Największy wskaźnik porażenia przez sprawców fuzaryjnej zgorzeli podstawy źdźbła i korzeni stwierdzono w zbożach w sezonie 2009/2010 i wynosił 508. Jest to spowodowane dużym nagromadzeniem w glebie nierozłożonych resztek.

W drugim roku badań wskaźnik porażenia był znacznie mniejszy w porównaniu z rokiem poprzednim, a większe nasilenie choroby stwierdzono w uprawie po rzepaku.

Występowanie brunatnej plamistości liści oraz septoriozy plew było uzależnione od rodzaju przedplonu. W pierwszym roku badań uprawa pszenicy po sobie wpłynęła na większe występowanie brunatnej plamistości liści oraz septoriozy plew (rys. 3 i 4). W drugim roku badań, w którym występowanie choroby było słabsze, zanotowano większe występowanie brunatnej plamistości liści pszenicy uprawianej po rzepaku.

Wielkość plonu ziarna uzyskana w pierwszym roku badań różniła się istotnie w zależności od sposobu uprawy. Plon ziarna uzyskany z kombinacji pochodzących z tradycyjnego systemu uprawy był większy o 0,8 t/ ha w porównaniu z systemem uproszczonym (rys. 5). Również przedplon różnicował poziom plonowania pszenicy.

W sezonie 2009/10 istotnie lepiej plonowała pszenica uprawiana po rzepaku, natomiast w 2010/11 po zbożach. Taką samą zależność stwierdzono dla masy tysiąca ziaren (rys. 6).

Uzyskane plony pszenicy oraz masa tysiąca ziaren były większe po przedplonie, na którym stwierdzano słabsze porażenie. Średnio z lat największy plon pszenicy zebrano w kombinacji, w której uprawiano pszenicę po rzepaku (5,88 t/ha). Natomiast w zależności od systemu uprawy średni zebrany plon pszenicy był większy przy uprawie gleby w sposób tradycyjny (5,73 t/ha). Sprzyjające warunki pogodowe wyraźnie wpłynęły na poziom plonowania pszenicy w latach badań. W pierwszym roku badań wielkość zebranego plonu wahała się pomiędzy 7,0 a 8,4 t/ha, natomiast w drugim roku badań plony te były o połowę mniejsze i wynosiły od 2,5 t/ha do 4,4 t/ha. Zaznaczyć trzeba, że w drugim roku doświadczeń najmniejsze plony zebrano z uprawy pszenicy po kukurydzy (2,5 t/ha).

Wyniki badań laboratoryjnych dotyczących zawartości mikotoksyn w zebranym ziarnie wykazały stosunkowo niewielką ich ilość. Nie zaobserwowano wpływu przedplonu oraz sposobu uprawy na zawartość mikotoksyn.

Może to być związane ze stosunkowo niewielką ich zawartością. Ocena zasiedlenia ziarna, w której podzielono grzyby zasiedlające ziarno pszenicy na grzyby saprotroficzne (mniej groźne) i patogeniczne (potencjalnie groźne). Średnio najwięcej patogenów (18,5 proc.) wyizolowano z ziarna pszenicy uprawianej po zbożach systemem uproszczonym.

Najmniej grzybów patogenicznych stwierdzono w ziarnie pochodzącym z uprawy tradycyjnej po kukurydzy oraz z uprawy uproszczonej po rzepaku (średnio 9 proc.).

Warunki pogodowe w latach badań wpływały na poziom nasilenia obserwowanych chorób oraz parametry plonu ziarna i prawdopodobnie na zawartość mikotoksyn. Pomimo dużych różnic spowodowanych przez pogodę w latach badań można stwierdzić, że w uprawie uproszczonej zasiedlenie przez grzyby patogeniczne było wyższe, gdy przedplonem dla pszenicy była pszenica lub kukurydza. W przypadku podstawy źdźbła stwierdzono wyższe porażenie przez sprawców fuzaryjnej zgorzeli podstawy źdźbła i korzeni, gdy uprawiano pszenicę ozimą po pszenicy, a w przypadku łamliwości źdźbła po kukurydzy.

W publikacji tej przedstawiono wyniki badań, które zostały zaprezentowane podczas Sesji Naukowej IOR-PIB.



Podobał się artykuł? Podziel się!

MULTIMEDIA

×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (3)

  • stary 2013-05-27 07:13:37
    Oczywiście błąd ort. deklasuje badania ,autorów i ich wiedzę -powiem więcej -ich rodziny bliskich i znajomych. Znam wielu piszących ortograficznie bezbłędnie, choć nie mają nic do powiedzenia w żadnym temacie. Zajęli byście się merytoryczną częścią tematu , ąle tutaj wam się koncept kończy ?.
  • laik 2013-05-25 13:14:45
    Tak idiotyczny blad daje do myslenia kto robil te badania
  • Janek Makowiak 2013-05-25 12:35:22
    Dlaczego wyraz "pszenica" jest przy pierwszym rysunku przez "rz"? I to ma być profesjonalizm?

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.236.51.151
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.