• Jaka jest optymalna temperatura dla działania środków ochrony roślin?
  • Czy zabieg ochrony roślin w zbyt wysokiej temperaturze może uszkodzić roślinę?

Zabiegi ochronne - najlepiej w temperaturach do 20°C

Tegoroczny maj nie rozpieszcza nas jeśli chodzi o warunki pogodowe. W całej Polsce doskwiera brak opadów. Są jednak miejsca gdzie deszcz spadł i tam wielu rolników zastanawia się nad wykonaniem zabiegów ochronnych. Abstrahując więc od kwestii suszowych oraz deficytu wody - w jakich temperaturach pryskać, aby zabieg był skuteczny?

Na początku musimy rozgraniczyć trzy zakresy temperatur, w jakich powinny być stosowane pestycydy. Są one uzależnione od rodzaju stosowanej substancji czynnej. Dla każdej z nich wyróżnia się temperaturę:

● Minimalną
● Optymalną
● Maksymalną

Idealnym zakresem jest ten środkowy, czyli temperatura optymalna. Zabieg przeprowadzony w takich warunkach, oczywiście biorąc pod uwagę spełnienie szeregu innych czynników o których wspomnę dalej, pozwoli na pełne wykorzystanie walorów ochronnych stosowanych preparatów.

Fungicydy: zakres temperatur stosowania

W przypadku stosowania fungicydów w zdecydowanej większości produktów za optimum przyjmuje się zakres 12- 20°C. Aczkolwiek nie jest to reguła - pierwszy z rzędu przykład to triazole. Stosowane w niemal każdym gospodarstwie substancje z tej grupy chemicznej przy temperaturze 12°C osiągają dopiero minimum temperatury konieczne dla skuteczności (dlatego przyjąć należy raczej przedział 15-20 °C jako wzorzec temperatury optymalnej). Z drugiej zaś strony mamy choćby morfoliny - np fenpropidyna działa już od 5°C, co nie oznacza że dynamika jej ochrony jest wtedy idealna. Warto również zaznaczyć, że najbardziej uzależnione od temperatury są preparaty działające układowo. Środki powierzchniowe mają zdecydowanie niższe wymagania jeśli chodzi o zakres temperatur stosowania.

W przypadku herbicydów zakresy te są już inne i zazwyczaj minima temperaturowe są znacznie niższe. Dla większości obecnych na rynku produktów przeznaczonych do walki z chwastami minimalna temperatura stosowania to już przedział 5 - 8°C. Górny zakres pozostaje niezmienny, tj. 25°C. Zabieg w temperaturach na poziomie 10 - 20° będzie jednak zazwyczaj najskuteczniejszy, a w każdym bądź razie najszybciej zaobserwujemy efekty w praktyce, tzn. zatrzymanie rozwoju i szybkie zamieranie chwastów.

Na ten moment najbardziej interesują nas jednak temperatury stosowania fungicydów oraz insektycydów. O tych pierwszych wspominaliśmy już wyżej. A co z insektycydami? Neonikotynoidy (m.in. acetamipryd ) mogą być aplikowane już w niższych temperaturach, tj. od 5°C. Pyretroidy z kolei powinny być podawane w temperaturach 12-20°C. Optymalny zakres to 18 - 20°C - w takim przypadku możemy np. zwalczać szkodniki za pomocą mieszaniny acetamiprydu oraz pyretroidów. Tu ważna uwaga - wysokie temperatury oraz duże nasłonecznienie wpływają również na duża liczebność pszczół choćby w kwitnącym rzepaku, dlatego też i tak nie ma możliwości zwalczenia szkodników zgodnie z zasadami dobrej praktyki rolniczej przy wysokich wskazaniach termometrów.

Czy pryskanie w wysokich temperaturach może uszkodzić roślinę?

Wyższe temperatury pozwalają na szybsze pobranie dostarczonych roślin związków chemicznych. Jednakże w pewnym momencie stają się one bardziej uciążliwe w ochronie aniżeli pomocne. Przy temperaturze zbliżającej się do 25°C i dużym nasłonecznieniu następuje wyjątkowe niekorzystne zjawisko jakim jest szybkie odparowanie cieczy roboczej z pokrytej nią rośliny. To oznacza, że substancja czynna może nie zostać pobrana przez roślinę w odpowiedniej ilości. Dodatkowo rośliny są wówczas dość mocno nagrzane, co pogarsza sytuację. Wszak roślina pobierając podaną substancję czynną doznaje dodatkowego stresu związanego z przyjęciem chłodnej cieczy roboczej - temperatura wody będzie znacznie niższa aniżeli powierzchnia blaszki liściowej (temp. wody powinna oscylować w granicach 15-20 st. C, jednak doskonale wiemy, że nie zawsze udaje się taka uzyskać - zwłaszcza kiedy woda jest pozyskiwana bezpośrednio z wodociągu).

Wybrane substancje czynne i zakres temperatur ich stosowania
Wybrane substancje czynne i zakres temperatur ich stosowania

W takim przypadku możemy spodziewać się efektu negatywnego ochrony - z jednej strony roślina faktycznie przyjmie substancje czynne (zredukowane w pewnym stopniu o wysokie parowanie); z drugiej zaś możemy nawet zahamować chwilowo jej rozwój poprzez choćby poparzenia, które związane są m.in. z bardzo szybkim transportem substancji aktywnej w roślinie przy najwyższych temperaturach. Poparzenia są częstym efektem ubocznym zabiegów ochronnych, a teraz, w momencie gdy mamy do czynienia z dość wysokimi temperaturami, zagrożenie nimi jest znacznie wyższe.

Należy też dodać, że sama temperatura optymalna nie jest jedynym czynnikiem pogodowym wpływającym na skuteczność zabiegu. Składowym elementem mającym swoje odbicie w skuteczności aplikacji jest także m.in. wilgotność powietrza (wyższa niż 60%) czy czas od zabiegu do opadu. Niemniej temperatura jest głównym wyznacznikiem możliwości aplikacji w danym momencie.

Wybrane substancje czynne herbicydów i temeperatury stosowania
Wybrane substancje czynne herbicydów i temeperatury stosowania