PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Wapnowanie pod burak cukrowy

Zabieg ten można zrealizować w co najmniej kilku terminach. Najlepsze jednak efekty odkwaszania osiągniemy, jeśli zwapnujemy pole pod jego przedplon.



Burak cukrowy to bardzo wymagająca uprawa. Nie wybaczy błędów poczynionych zarówno w nawożeniu, jak i ochronie. W ostatnich latach jego opłacalność znacząco się obniżyła. Fakt ten wyeliminował z gry głównie mniejszych plantatorów, których niewysokie plony sprawiły, że relacja pomiędzy kosztami produkcji a uzyskanym zyskiem stała się ledwo zauważalna. Cena za surowiec nie zmienia się znacząco już od lat, nie ulega takim wahaniom, jak np. cena za ziarno zbóż czy nasiona rzepaku. Z tego też powodu tylko wysoki plon (powyżej 60 t/ha) gwarantuje obecnie zysk z tej uprawy. Dlatego uprawa tego gatunku musi być prowadzona pieczołowicie od samego początku i doprecyzowana w każdym detalu.

Pierwszy krok – wapnowanie

Fundament przy uprawie buraka to wybór i przygotowanie stanowiska. Wiedząc to, ze znacznym wyprzedzeniem możemy zaplanować strategię działania. Pierwszym krokiem do osiągnięcia sukcesu w uprawie buraka cukrowego jest uregulowanie odczynu gleby.

Za optymalny uważa się przedział pH 6,0-7,0. Zakres ten jednak zależy w dużej mierze od kategorii agronomicznej gleby i w przypadku słabszych stanowisk wartości te mogą być nieco niższe. Burak cukrowy jest rośliną bardzo wrażliwą na niski odczyn gleby, szczególnie gdy wartości pH są poniżej 5,5. W kwaśnym odczynie ujawnia się toksyczne działanie glinu, który ogranicza rozwój systemu korzeniowego, co skutkuje tym, że rośliny nie są w stanie pobrać odpowiedniej ilości składników pokarmowych, jak również nie wytwarzają dostatecznej biomasy liści. W efekcie notuje się poważne problemy w prawidłowym gromadzeniu masy korzenia oraz cukru.

Najlepiej pod przedplon

Zakładając długotrwałe działanie nawozów wapniowych oraz fakt, że w gospodarstwach z inwentarzem zwierzęcym burak jest uprawiany na oborniku, najlepszym terminem na wapnowanie jest przeprowadzenie tego zabiegu pod jego przedplon. Wówczas nie dochodzi do kolizji pomiędzy obornikiem a nawozami wapniowymi, jak również mija odpowiedni czas na przereagowanie wapna z jonami wodorowymi. Należy bowiem pamiętać, że zwłaszcza jeśli pH odbiega znacząco od wartości optymalnych, to musimy zastosować wyższe dawki wapna.

Wapnowanie pod przedplon daje takie możliwości i jednocześnie umożliwia co najmniej kilkukrotne wymieszanie nawozu z glebą, a to ma duże znaczenie, aby nawóz przereagował z jak największą objętością gleby i ostatecznie w momencie siewu buraka pH było bliższe wartościom optymalnym.

Dodatkową zaletą nawozów wapniowych jest fakt, że korzystnie wpływają na strukturę gleby, która decyduje o zdolności magazynowania wody i składników pokarmowych w glebie. Wadliwa struktura to także większe ryzyko zaskorupienia gleby po siewie buraka na skutek nawalnych deszczów lub odwrotnie – pojawienia się zjawiska erozji wietrznej i wycięcia siewek drobinkami piasku w obliczu silnych wiatrów i przesuszonego podłoża. To zazwyczaj kończy się przesiewami plantacji. Niestety, nadal się zdarza, że rolnicy wysiewają buraki na stanowiskach o zbyt niskim pH. Wówczas w celu zrównoważenia pogorszonego bilansu nawozowego i pojawiających się objawów licznych niedoborów zazwyczaj stosują wyższy poziom nawożenia mineralnego. To, niestety, błędne koło, bo efekty takich działań są słabo widoczne i pogarszają znacząco opłacalność tej uprawy.

Wapno na ściernisko przed siewem międzyplonów

Dobrym momentem jest też wapnowanie na ściernisko, po zbiorze przedplonu. Wówczas wapno należy wysiać równomiernie w ustalonej dawce i dobrze wymieszać z warstwą orną gleby – najlepiej powierzchniowo, na głębokość 5-10 cm. Wapno pobudzi rozkład słomy (niepotrzebny, a wręcz niewskazany jest wówczas dodatek azotu). Dobrą praktyką jest w tym samym czasie siew międzyplonu ścierniskowego, a następnie jego likwidacja (późną jesienią lub wczesną wiosną), co daje zazwyczaj kolejne okazje do ponownego wymieszania wapna z glebą. Co więcej, międzyplon „przetrzyma” w swojej biomasie wodę i składniki pokarmowe, które później będzie mógł wykorzystać burak w czasie wiosennej wegetacji. Pod orkę można wówczas podać fosfor i potas, zwłaszcza jeśli zamierzamy podnieść zasobność gleby w te składniki.

Wapnowanie pod orkę

Okres pożniwny odznacza się jednak dość sporym spiętrzeniem prac, dlatego często wapnowanie pod burak przekładamy na okres jesieni. To nie najgorszy termin na wapnowanie, zwłaszcza dla gospodarstw uprawiających ten gatunek w technologii płużnej. Decydując się na taki termin, należy pamiętać, by przed orką wapno wymieszać np. kultywatorem lub innym agregatem. W przeciwnym razie wapnowanie pod samą orkę poskutkuje tym, że duża część nawozu trafi do niższych partii profilu glebowego i nie podziała na glebę w warstwie siewu nasion. Dopiero kolejna orka pozwoli na przemieszczenie się odkwaszonej warstwy wyżej, a to dla buraka będzie już za późno.

Pozostałe terminy na wapnowanie

Na terenach płaskich możliwe jest także wapnowanie w okresie bezśnieżnych zim, kiedy gleba nie jest zamarznięta i nadmiernie uwilgotniona. Ten termin należy uważać jako dopuszczalny w sytuacji, kiedy wiemy, że pH nie jest idealne i chcemy podratować sytuację. Ostatecznością jest wapnowanie pod uprawki wiosenne. Ten termin należy traktować jako ratujący plon. Wówczas musimy zwracać uwagę na jak najdłuższy okres od wysiewu wapna do siewu buraka i stosowania nawozów mineralnych zawierających azot i fosfor (minimum 4 tygodnie). W takiej sytuacji stosować możemy tylko niewielkie dawki wapna.

Uważać, aby nie przewapnować

Przy pH poniżej 6,0 nie będą w pełni wykorzystane makroskładniki dostępne z wprowadzonych do gleby nawozów mineralnych. Należy jednak zwracać uwagę, aby nie przedobrzyć. Przy pH powyżej 7,0 pojawia się anatgonizm pomiędzy wapniem a magnezem oraz wapniem i potasem. Fosfor również przechodzi w formy niedostępne (tworzy się fosforan wapnia). Przyblokowane są także mikroelementy, które są lepiej dostępne w niższych wartościach pH (nie dotyczy to molibdenu). W pierwszym roku po wapnowaniu, zwłaszcza dużymi dawkami, rośliny mogą cierpieć na ich niedobory. Dlatego uprawiając burak, szczególnie warto zatroszczyć się o kilkukrotne nalistne podanie w czasie jego wegetacji newralgicznych dla tej uprawy mikroskładników, takich jak bor czy mangan.

Jaki nawóz?

Asortyment produktów wytwarzanych i sprzedawanych na polskim rynku jest bardzo duży. To temat na osobny artykuł. W wielkim skrócie w uprawie buraka wybieramy pomiędzy produktami zawierającymi wyłącznie wapń oraz produktami wapniowo-magnezowymi, o większej lub mniejszej zawartości magnezu (burak ma wysokie zapotrzebowanie na magnez). Częstym dylematem jest, czy wybrać tlenek czy węglan wapnia? Zależy to od tego, z jaką glebą mamy do czynienia i jak silnie zakwaszone jest stanowisko. Forma tlenkowa wprowadzona do gleby wchodzi gwałtowne w reakcję z wodą, zmieniając odczyn miejscowo nawet do pH 12,00. Następnie pH się stabilizuje do niższych wartości. Burzliwa reakcja po wapnowaniu doprowadza do degradacji wielu połączeń organicznych (w tym próchnicy) oraz zniszczenia wielu pożytecznych drobnoustrojów. Dlatego wapno tlenkowe absolutnie nie nadaje się do stosowania na glebach lżejszych i ubogich w próchnicę. Można stosować je na glebach ciężkich, o dużym buforze, wówczas podziała także korzystnie na rozluźnienie zbyt zwięzłej struktury. Zdecydowanie łagodniej i jednocześnie wolniej działa forma węglanowa. Efekt odkwaszania widoczny jest nieco później, ale i też dłużej się utrzymuje.

Jaka dawka?

Wyznaczanie dawki wapna wbrew pozorom to niełatwe zadanie. Po drodze należy przeanalizować wyjściowe pH gleby i wyznaczyć wysokość dawki w CaO. To dopiero połowa sukcesu. Znając zalecaną dawkę CaO, należy zwrócić uwagę na skład procentowy wapna, na jego reaktywność (najlepiej jakby była zbliżona do ok. 100 proc.), a także pochodzenie złoża (im młodsze i miękkie złoże, tym zazwyczaj bardziej reaktywne). Tu różnice bywają bardzo duże. Dopiero na tej podstawie możemy wyznaczyć dawkę nawozu. Nie może ona być zbyt wysoka (lepiej częściej niż co 4 lata, a mniejszymi dawkami). Zaleca się, by nie przekraczać jednorazowo dawki 0,4 t CaO/ha na glebach lekkich, 0,7 t CaO/ha na średnich i 1,0 t CaO/ha na glebach ciężkich.

Wapno defekacyjne

Ciekawą alternatywą dla plantatorów buraka cukrowego jest wapno defekacyjne. Oferują je cukrownie jako odpad. Powstaje ono po odwodnieniu tzw. mleka wapiennego używanego w procesie ekstrakcji cukru. Wapno defekacyjne oprócz węglanu wapnia zawiera także inne składniki pokarmowe takie, jak: fosfor, potas, magnez, azot. Drobnoziarnista struktura sprawia, że składniki pokarmowe są dostępne już w pierwszym roku po zastosowaniu, a wapń stosunkowo szybko wchodzi w reakcję odkwaszania gleby. Surowiec najlepiej stosować po zbiorze przedplonu (na ściernisko) lub przed orką zimową. W przypadku tego produktu nie należy liczyć na spektakularne zmiany wartości pH. Podobnie jak w przypadku klasycznego wapna w jego stosowaniu należy unikać bliskiego kontaktu z obornikiem i nawozami fosforowymi. 

Praktyczna rada

Wapnowanie i obornik w jednym roku?

Jak wspomniano, nie wolno łączyć w bliskim okresie stosowania wapnowania z nawozami azotowymi oraz fosforowymi. W wyniku reakcji chemicznych dochodzi bowiem do dużych strat azotu, który uwalnia się do atmosfery w postaci amoniaku. W przypadku nawozów fosforowych powstaje nierozpuszczalny fosforan wapnia. Jeśli jednak koniecznie chcemy zastosować w jednym roku wapno i obornik, to ewentualnie można decydować się na wapnowanie w okresie letnim (na ściernisko) – warunek to bardzo dobre wymieszanie go z glebą, a oborniki należy podać późną jesienią przed orką. Wówczas straty azotu i fosforu będą relatywnie niewysokie.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (5)

  • Tomek 2021-10-18 09:35:25
    Nie rozumiem dlaczego z tego artykułu bije taki antagonizm do mniejszych rolników. Szczerze mówiąc z moich obserwacji mam odmienne wnioski. Mniejsze plantacje sa lepiej doglądane, badane, nawożóne i uprawiane z wyższą starannościa zazwyczaj niż ogromne połacie cwaniaków co przejeli pgry lub skupują co tylko moga z zachłanności.
  • Chłop 2021-10-17 09:54:43
    A dlaczego mniejsi plantatorzy buraka się wykruszają ? Napewno też z tych powodów co redaktor wymieniła ale trzeba też sprawiedliwie przyznać że mały ma przeważnie zawsze większy procent zanieczyszczeń a mniejszą polaryzację . A duży ? Duży może więcej . Duży może się znać z wagowym , procentowym itd.
    • Plantators 2021-10-17 21:20:26
      Chłopie, teraz nie ma czegoś takiego jak procent na oko itp. Wszystko jest zautomatyzowane. Z małymi plantatorami są pewne granice, wysokości inwestycji w uprawę, wiedzy i dbałości o nią a to bezpośrednio wpływa na opłacalność. I popieram by ta uprawa była opłacalna to trzeba być dobrym rolnikiem i osiągać minimum 60t, bądź tak jak ja 70-75
      • Chłop 2021-10-18 05:56:55
        Zautomatyzowane powiadasz ? Do rolnika na podwórko przyjeżdża pośrednik po byka " ło panie teraz to waga elektroniczna tego nie łoszukosz - i cyk 60 kg byk lżejszy. Przyjadą po mleko "panie teraz to sam komputer liczy , zapisuje " - i cyk 10 liter mleka niema
  • Chłop 2021-10-17 08:56:59
    Taki artykuł to ja rozumiem , artykuł który przedstawia nie tylko same plusy i zalety ale też ostrzega . Bo z wapnem jest jak z gorzałką - trzeba uważać. Czy gorzałka jest zła ? - oczywiście że nie . Pójdziesz na wesele wypijesz sobie pod humorek , ubawisz się ze szwagierką 😀 i wszyscy są zadowoleni 😀 i Ty i szwagierka. Ale możesz też iść i tak się napić że nie doczekasz oczepin a na drugi dzień łeb pęka w gardle sucho - z wapnowaniem jest podobnie

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 18.212.120.195
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.