PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Wiosenne szkodniki rzepaku: chowacze w natarciu

Wiosenne szkodniki rzepaku: chowacze w natarciu Fot. P. Stażyński

Autor: Przemysław Stażyński, Marek Mrówczyński

Dodano: 24-03-2019 08:32

Tagi:

Chowacze łodygowe to najistotniejsze z gospodarczego punktu widzenia wiosenne szkodniki rzepaku, które mogą pojawiać się na plantacjach już po kilku cieplejszych dniach. Od skuteczności zwalczania ich w dużej mierze może zależeć wielkość przyszłego plonu - także z uwagi na fakt, że uszkodzeniom powodowanym przez larwy chowaczy często towarzyszą porażenia przez sprawców chorób.



Chowacze łodygowe zimują jako dorosłe chrząszcze w ściółce lub wierzchniej warstwie gleby. Termin ich wiosennego "przebudzenia" zależy od warunków pogodowych, przede wszystkim od temperatur. Wzrost temperatury do ok. 4oC (mierzonej przy gruncie) zwiastuje pojawienie się pierwszego z chowaczy - granatka, który liczniej występuje głównie w południowych rejonach kraju. Chowacz granatek składa jaja u nasady roślin, a larwy żerują wewnątrz pędów i szyjki korzeniowej. Taki typ uszkodzeń znacznie osłabia wzrost roślin, a pędy i ogonki liściowe często gniją, wtórnie porażone przez sprawców chorób. Gdy temperatura nieco wzrasta (do poziomu 5-7oC), pojawia się chowacz brukwiaczek po przezimowaniu na polach, na których w poprzednim sezonie uprawiano kapustowate. Kulminacyjny moment nalotu brukwiaczka trwa dość krótko, choć zwykle ma miejsce przy wzroście temperatury powyżej 10oC, podobnie jak chowacz granatek. Samice chowacza brukwiaczka składają jaja do wygryzionych, niewielkich otworów - zwykle w młodych łodygach u podstawy stożka wzrostu. Larwa żeruje wewnątrz łodygi przez ok. 40 dni. Zasiedlona roślina wolniej rośnie i z czasem wygina się charakterystycznie w kształcie litery "S". W miejscu wygięcia łodyga często pęka, a gromadząca się woda ułatwia porażenia przez sprawców chorób, szczególnie suchej zgnilizny kapustnych. Chowacz brukwiaczek występuje powszechnie na terenie kraju, ale obecnie największe szkody powoduje w rejonach zachodnich. Zwykle kilka dni po brukwiaczku na plantacje rzepaku nalatuje chowacz czterozębny, który składa jaja najczęściej do ogonków liściowych. Jego larwy początkowo żerują wewnątrz nerwów, z czasem przedostają się do łodygi, w której drążą chodnik w kierunku korzenia. Pomimo podobnego jak u brukwiaczka charakteru uszkodzeń, łodyga rośnie cały czas prosto. Jednak wydrążony wewnątrz łodygi chodnik znacznie osłabia roślinę, która często łamie się pod naporem nawet niewielkiego wiatru.

POMOGĄ ŻÓŁTE NACZYNIA

Metody niechemiczne, które mają pierwszeństwo w ochronie integrowanej, w przypadku ograniczania chowaczy łodygowych w okresie wiosennym obejmują przede wszystkim ograniczanie chwastów (zwłaszcza kapustowatych) oraz optymalne nawożenie zapewniające roślinom właściwe warunki wzrostu. Natomiast zabieg chemicznego zwalczania musi wynikać z rzeczywistego zagrożenia danej plantacji - stąd konieczność systematycznego monitoringu. W przypadku monitoringu chowaczy łodygowych doskonale sprawdzają się żółte naczynia, które należy umieścić w odległości ok. 15 m od brzegów uprawy. Na nich opierają się także progi szkodliwości dla chowaczy łodygowych (tab. 1).

O CZYM WARTO PAMIĘTAĆ

Stosując ochronę chemiczną, należy przestrzegać kilku bardzo istotnych zasad. Po pierwsze, z uwagi na zmienne warunki atmosferyczne w okresie wiosennym, insektycydy należy dobierać pod kątem optymalnych temperatur, w których są skuteczne (tab. 2). W okresie występowania chowaczy mogą już pojawiać się kwitnące chwasty, a na nich pszczoły - dlatego zabieg opryskiwania bezpieczniej jest wykonywać wieczorem, po ich oblocie. Zabieg zwalczania powinien wyprzedzać moment składania jaj przez samice chowaczy, a jeśli jest spóźniony, należy wybrać insektycyd o działaniu układowym. Kolejny problem, który w ostatnich latach staje się coraz bardziej poważny, to wykształcanie odporności na niektóre substancje czynne insektycydów przez lokalne populacje szkodników. W niektórych rejonach ten problem dotyczy również chowaczy łodygowych. Intensywna technologia produkcji rzepaku wymusza intensywną ochronę chemiczną, a wielokrotne (i przez kilka sezonów) opryskiwanie plantacji środkami ochrony roślin z jednej grupy chemicznej prowadzi do selekcji odpornych form szkodników. Rozwiązaniem jest przemienne stosowanie insektycydów różniących się mechanizmem działania na szkodnika, także z uwzględnieniem historii zabiegów w poprzednich latach. Obecnie zadowalające działanie wykazują skuteczne w szerokim zakresie temperatur mieszaniny pyretroidów i związków fosforoorganicznych lub neoniktotynoidów, o ile nie występuje odporność chowaczy na pyretroidy.

Artykuł ukazał się w marcowym wydaniu miesięcznika "Farmer" 3/2019



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 18.206.15.215
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.