PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Problem z wyleganiem kukurydzy

Autor:

Dodano:

Tagi:

W latach o dobrym rozkładzie opadów kukurydza osiąga 2,5-3 m wysokości. Pod wpływem silnych wiatrów, a także licznych nawalnych deszczów może wylegać, co jest przyczyną poważnych strat w plonie.



Silne wyleganie kukurydzy doprowadza do trudności podczas żniw, pogorszenia jakości ziarna oraz zwiększonych kosztów suszenia. Co roku tylko z tego tytułu notuje się w USA straty w plonie na poziomie 5-25 proc. Na szczęście w naszym kraju to zjawisko raczej występuje lokalnie. Jednak kiedy się pojawi, straty bywają dotkliwe.

Istnieje kilka przyczyn wylegania łodyg w okresie wegetacji:

  • Trudne warunki pogodowe: ulewne deszcze w połączeniu z silnym wiatrem i/lub gradem. 
  • Wysoka presja omacnicy prosowianki. Gąsienice szkodnika drążą tunele w łodydze, co doprowadza do łamania się łodyg. 
  • Występowanie zachodniej kukurydzianej stonki korzeniowej i poważne uszkodzenia systemu korzeniowego.
  • Występowanie zgnilizn łodyg. 
  • Nawalne i/lub długotrwałe deszcze oraz huragan 

To najczęstsze przyczyny wylegania. Zarówno długotrwałe deszcze, jak i te punktowe, ale o charakterze nawalnym powodują nadmierne rozmiękczenie podłoża. Dodatkowo wpływają ograniczająco na wzrost i rozwój korzeni, które częściej porażane są przez grzyby z rodzaju Fusarium. 

Wyleganie może pojawić się także we wczesnych fazach rozwojowych roślin, najczęściej na przełomie czerwca i lipca (na krótko przed wiechowaniem). Jest to związane z zachwianiem proporcji pomiędzy dynamicznie rozwijającą się częścią wegetatywną rośliny a słabym jeszcze systemem korzeniowym, a dokładniej niedostatecznym wykształceniem na tym etapie korzeni podporowych. 

Słabe „zakotwiczenie” roślin w grząskim od opadów (lub nadmiernego deszczowania) podłożu to główne przyczyny pojawienia się tzw. wylegania korzeniowego. Pozytywne jest to, że w wielu przypadkach taka pochylona roślina wraca do pionu, dzięki właśnie rozwojowi korzeni podporowych. Pozostaje jednak zazwyczaj łukowato wygięta aż do zbioru. Gorzej, jeśli dojdzie do powstania złomów pędów lub trwałego wygięcia się rośliny. Coraz częściej w uprawach kukurydzy notuje się występowanie różnych zaburzeń fizjologicznych. Jednym z nich jest snapping określany także jako „łamliwość” lub „kruchość łodyg”. W okresie szybkiego przyrostu biomasy kruche tkanki są bardzo podatne na nawet niewielkie naprężenia i pod wpływem czynnika stresowego (wiatru, nawalnych deszczy) pędy mogą się łamać. Tu już mówimy o redukcji w obsadzie, a więc i w plonie.

W dojrzałym łanie kukurydzy szkody mogą wyrządzać wszelkie huragany i orkany. Przykładowo huragan Ksawery, który przeszedł przez Wielkopolskę, Kujawy i rejony północe jesienią 2017 r., doprowadził do poważnych szkód w tej uprawie. Rośliny na plantacjach były wylegnięte, połamane i ostatecznie nie wszystkie kolby udało się zebrać. 

Uszkodzenia przez owady

Podatność roślin na wyleganie znacząco mogą zwiększyć szkodniki. Szczególne znaczenie mają tu dwa gatunki: omacnica prosowianka oraz zachodnia kukurydziana stonka korzeniowa. Larwy stonki kukurydzianej wpływają ograniczająco na rozwój systemu korzeniowego, czego skutkiem jest wyleganie całych roślin. Omacnica prosowianka, żerując w gąbczastym rdzeniu, uszkadza łodygę, która pod koniec wegetacji staje się podatna na wyleganie nawet samoistne (czyli pod wpływem własnego ciężaru). Warto także mieć świadomość, że uszkodzenia spowodowane przez stonkę kukurydzianą i omacnicę prosowiankę mogą predysponować kukurydzę do zasiedlania uszkodzonych tkanek przez grzyby powodujące zgnilizny łodygi i korzeni. To jeszcze bardziej potęguje podatność roślin na wyleganie. Pisząc o szkodnikach, nie sposób tu pominąć także często poważnych szkód, jakie wyrządzają na plantacjach dziki, sarny i inne wolno żyjące duże zwierzęta łowne, szukające schronienia w wysokim łanach kukurydzy.

Podatność odmianowa

Istnieją także duże różnice w podatności odmian na wyleganie. Według badań COBORU odmiany będące w badaniach PDO (Porejestrowe Doświadczalnictwo Odmianowe) wylegają z różną intensywnością. W przypadku odmian najmniej podatnych nawet 98 proc. roślin pozostaje w pionie aż do czasu żniw. Tymczasem w tych samych warunkach prawie co trzecia roślina odmiany podatnej może wylegać. Często jest to związane z podatnością roślin na fuzariozę łodyg oraz zasiedlenie przez omacnicę prosowiankę. Oczywiście, odmiany późne generalnie bardziej są narażone na zjawisko wylegania, gdyż dłużej pozostają na polu i później osiągają dojrzałość żniwną. Warto zatem zwracać uwagę na te cechy odmianowe, bo mieszańce najlepiej przystosowane do intensywnego gospodarowania to te, które wylegają najmniej. 

Brak zbilansowanego nawożenia

Niestety błędy na tym etapie również mogą sprzyjać wyleganiu roślin. Przykładowo: jeśli nie ma równowagi pomiędzy składnikami i jednocześnie uwidaczniają się stresy niedoborów składników pokarmowych, to rośliny wówczas częściej podatne są na choroby. Na przykład wysoki poziom odżywienia azotem w połączeniu z niskim poziomem potasu zwiększa ryzyko pojawienia się zgnilizny łodyg. Jednocześnie wysoki poziom azotu sprzyja bujnemu wzrostowi wegetatywnemu. Zbyt wybujałe rośliny po wysokich dawkach azotu mają zwykle zwiększoną kruchość tkanek, a to może powodować skrzywienia łodygi i powstanie złomów. Na przenawożone azotem rośliny chętniej także nalatują szkodniki. Również rośliny siane w zagęszczeniu silniej konkurują o światło. Tworzą się wówczas wysokie rośliny o cienkich pędach. Fizyczna wytrzymałość łodygi kukurydzy w takich warunkach jest znacznie zmniejszona.

Nie opóźniać zbioru

Kukurydza często wylega dopiero jesienią. Dlatego aby ograniczyć to zjawisko, ważne jest, by przeprowadzić zbiór najwcześniej, jak to możliwe. W praktyce mówi się, że za optymalny termin zbioru uważa się moment na 2 tygodnie po pojawieniu się na ziarniakach tzw. czarnej plamki. Jeśli kukurydza pozostaje na polu przez dłuższy czas, udział roślin wylegniętych sukcesywnie rośnie (tab.). 

Zanim jednak ziarno osiągnie dojrzałość fizjologiczną, warto na przełomie sierpnia i września zlustrować plantacje pod kątem występowania chorób łodyg oraz porażenia plantacji przez szkodniki. Aby oszacować ryzyko wylegania, należy sprawdzić, ile roślin jest zasiedlonych przez omacnicę prosowiankę. Wystarczy znaleźć pęd z wywierconą przez szkodnika dziurką, następnie poprzecznie go przekroić i sprawdzić, gdzie obecna jest gąsienica. Warto również przyjrzeć się, jaki jest stan łodyg i czy choroby w tych uszkodzeniach pogarszają dodatkowo ich kondycję. Pusta, zmurszała łodyga, która pod wpływem dotyku łatwo się zapada, wskazuje na zaawansowane stadia gnicia łodyg. To poważny sygnał, aby nie opóźniać zbioru ziarna i przede wszystkim starać się wymłócić taką plantację przed spodziewanymi silnymi wiatrami.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.236.51.151
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.