• Chwościk buraka rozwija się dynamicznie przy wysokiej wilgotności powietrza na poziomie 90-100% i temperaturze powyżej 25°C w ciągu dnia oraz powyżej 15°C w nocy.
  • Zwłaszcza tam, gdzie opady były notowane w ostatnim czasie obserwuje się dynamiczny rozwój chwościka buraka.
  • Zbyt późny zabieg ochronny może nie zabezpieczyć roślin przed porażeniem. Plantatorzy, którzy już wykonali zabieg powinni rozważyć drugą aplikację, zwłaszcza jeśli od ostatniego zabiegu minęło powyżej 3 tygodnie. 

Obecnie zaleca się sukcesywny monitoring chorób liści. Optymalne w wielu regionach warunki pogodowe dla rozwoju chorób, stres po upałach to czynniki, które będą sprzyjały dalszej ekspansji patogenów grzybowych. 

Przede wszystkim na plantacjach coraz bardziej widoczny jest chwościk. Plamek jest z każdym tygodniem więcej, a pogoda sierpniowa z reguły sprzyja rozprzestrzenianiu się choroby. Czynnikiem sprzyjającym są także coraz dłużej utrzymujące się poranne rosy, które powodują długotrwałe zwilżenie liści. 

Monitoring plantacji buraka. Dziś godz. 8.30. Pomimo braku opadów w dniu wczorajszym, liście są całkowicie mokre od porannej rosy Fot. AK
Monitoring plantacji buraka. Dziś godz. 8.30. Pomimo braku opadów w dniu wczorajszym, liście są całkowicie mokre od porannej rosy Fot. AK

Zabieg na chwościka może być konieczny

Upały i suche warunki spowodowały, że wielu rolników wstrzymywało się długo z decyzją o zabiegu ochronnym. Część plantatorów nie wykonała jeszcze zabiegu fungicydowego w buraku. Należy jednak zauważyć, że chwościk w tym roku pojawił się wcześnie, natomiast warunki późniejsze nie sprzyjały dla jego dynamicznego rozwoju. Wiele tygodni także minęło pod znakiem stresu suszy, co także uśpiło czujność plantatorów. Obecnie warunki dla chwościka szczególnie po ubiegłotygodniowych opadach diametralnie się zmieniły. Wilgoć glebowa, codzienne obfita poranna rosa, a także niewielkie opady to warunki, które powodują że rozwój choroby obecnie przyspiesza. 

W związku z tym niezwłoczne jest wykonanie zabiegu ochronnego, także  drugiego jeżeli od ostatniego oprysku fungicydem systemicznym minął okres ok. 3-4 tygodni. Jak groźny jest chwościki? Wystarczy przypomnieć sobie rok 2020. Brak skutecznego zwalczania chwościka dorowadziło do wymiernych strat plonu cukru.

Należy także zauważyć, że w tym roku z reguły na plantacjach jest notowany mniejszy udział biomasy liści.

Na wielu polach burak także stracił część najstarszych liści po upałach i suszy. Z jednej strony mniej liści to większa przewiewność łanu, ale z drugiej to mniejsza powierzchnia asymilacyjna. Utrata kolejnych liści (na skutek porażenia chwościkiem) może dodatkowo zaburzyć produkcję biomasy korzeni. Rośliny z duża utratą liści mogą odtwarzać rozetę. To się odbywa często kosztem gromadzonego plonu cukru. 

Największe porażenie chwościkiem notować można w miejscu gdzie np. latami była usypywana pryzma z burakiem. Tak jest na tym zdjęciu wykonanym niespełna godzinę temu na plantacji położonej w centrum kraju Fot. AK
Największe porażenie chwościkiem notować można w miejscu gdzie np. latami była usypywana pryzma z burakiem. Tak jest na tym zdjęciu wykonanym niespełna godzinę temu na plantacji położonej w centrum kraju Fot. AK

Na części plantacji notowano poparzenia słoneczne, a także na skutek suszy utratę liści rozetowych. Na martwych tkankach rozwijają się grzyby, tzw. patogeny roślin osłabionych. Zazwyczaj nie mają one zdolności do porażenia tkanek zdrowych Fot. AK
Na części plantacji notowano poparzenia słoneczne, a także na skutek suszy utratę liści rozetowych. Na martwych tkankach rozwijają się grzyby, tzw. patogeny roślin osłabionych. Zazwyczaj nie mają one zdolności do porażenia tkanek zdrowych Fot. AK

Monitoring szkodników późnych faz rozwojowych

Lustrując plantacje z burakiem cukrowym, należy także zwracać uwagę na szkodniki.

W łanie nadal obecne są: błyszczka jarzynówka, rolnice, piętnówki (charakterystyczne dziurki na liściach), a także zwłaszcza na skraju pól obecny przędziorek chmielowiec (widoczny pod lupą na spodniej stronie liści). Sprzyja im ciepłe lato. W przypadku gąsienic nie ma zarejestrowanego żadnego insektycydu, który zwalczałby te szkodniki. Natomiast w przypadku przędziorków,  zezwolenie uzyskał akarycyd Ortus 05 SC. 

Charakterystyczne dziurki na liściach buraka to najczęściej objaw żerowania błyszczki jarzynówki Fot. AK
Charakterystyczne dziurki na liściach buraka to najczęściej objaw żerowania błyszczki jarzynówki Fot. AK