Agrotechnika ziemniaków zdecydowanie różni się od pozostałych upraw. Nie są to jednak różnice, które wpływałyby na rozwój chwastów, poja-wiają się one na każdej plantacji ziemniaków. Spulchnianie (obsypywanie) gleby, które wykonuje się w celu osiągnięcia większej liczby i masy bulw, wykorzystują także chwasty, zwłaszcza po ostatnim obredleniu.
GROŹNI KONKURENCI
Do najbardziej pospolitych i popularnych gatunków chwastów dwuliściennych należą: dymnica pospolita, gorczyca polna, gwiazdnica pospolita, fiołek polny, jasnota różowa i purpurowa, komosa biała, powój polny, przetaczniki, rdesty – głównie powojowaty, rzodkiew świrzepa, sporek polny, szarłat szorstki, tasznik pospolity i tobołki polne. Wśród gatunków jednoliściennych należy wymienić: chwastnicę jednostronną, palusz-nik krwawy, perz właściwy, tomkę ościstą, wiechlinę roczną, włośnicę zieloną i w nieco mniejszym nasileniu występującą włośnicę siną oraz wyczyniec polny.

Odchwaszczanie przed wschodami ziemniaków i chwastów

Autor: M Ptaszyński

Opis: Odchwaszczanie przed wschodami ziemniaków i chwastów

Do zwalczania tych oraz występujących lokalnie gatunków wykorzystywane są metody mechaniczne, mechaniczno-chemiczne oraz domi-nujące metody chemiczne. Metody mechaniczne są stosowane na małych plantacjach (maksymalnie do kilku hektarów), mechaniczno-chemiczne zyskują sobie popularność w gospodarstwach, w których stosowane są metody integrowane i proekologiczne, jednak zdecydowa-nie najwięcej plantacji jest odchwaszczanych typowo chemicznie.
W uprawie ziemniaków rolnicy wykonują na ogół jeden zabieg. Jeżeli spodziewają się intensywnego zachwaszczenia już bezpośrednio po wschodach, wykonują zabieg doglebowy, inni czekają do wschodów i możliwości rozpoznania chwastów, co jest bardzo pomocne w doborze herbicydów.

Tuż po sadzeniu
Jeżeli przystępuje się do zabiegów przedwschodowych, należy je wykonać koniecznie po ostatnim obredleniu i zabronowaniu pola. Zabieg zabronowania pola jest bardzo ważny. Powoduje on, że profil pola jest „łagodny”. Zabieg opryskiwania wykonany bez bronowania sprawia, że ciecz robocza znajdująca się na szczytach bruzd osypuje się wraz z glebą do redlin pod wpływem wiatru i deszczu. W redlinach następuje skumulowanie substancji aktywnej (całkowity brak chwastów), natomiast na szczytach bruzd, gdzie już nie ma substancji aktywnej, inten-sywnie wschodzą chwasty. W ramach tego terminu (tabela 1) część preparatów musi być stosowana wcześniej, to znaczy do 10 dni po posa-dzeniu lub w wypadku odmian wczesnych lub sadzenia bulw podkiełkowanych – do 3 dni po wykonaniu tej czynności. W tych terminach stosuje się dwa preparaty: coraz rzadziej spotykany na rynku Racer 250 EC (brak go w cennikach 2006), który może być użyty sam lub w mieszaninach, a drugi to Command 480 EC, przeznaczony głównie na stanowiska zachwaszczone przytulią czepną. Również w celu posze-rzenia spektrum zwalczanych chwastów może być użyty w mieszaninach. Po jego zastosowaniu na wschodzących ziemniakach mogą pojawić się białe plamy. Objawami tymi nie należy się martwić – są przemijające i nieszkodliwe.

Odchwaszczanie przed wschodami ziemniaków i chwastów

Autor: M Ptaszyński

Opis: Odchwaszczanie przed wschodami ziemniaków i chwastów


Do najpopularniejszych substancji aktywnych, które można stosować do 3 dni przed wschodami ziemniaków, należy linuron (np. Afalon Dyspersyjny 450 SC), zalecany głównie na stanowiska, na których spodziewane są wschody gorczycy, gwiazdnicy, komosy, rzodkwi, niektó-rych rdestów, tasznika, tobołków i żółtlicy. Do bardzo dobrych herbicydów należy zaliczyć Plateen 41,5 WG. Zawiera on dwie substancje ak-tywne niszczące ponad 40 gatunków dwuliściennych oraz chwasty prosowate i życice. Jest jednak stosunkowo drogi. Do zabiegów doglebo-wych można stosować Stomp 330 EC sam oraz w mieszaninie z Afalonem Dyspersyjnym 450 SC. To również preparat o szerokim zakresie zwalczanych chwastów dwuliściennych niszczący równocześnie gatunki prosowate. Preparat ten zdecydowanie lepiej działa, gdy gleba jest dobrze uwilgotniona.

wykaz mieszanin hercicydowych

Autor: M Ptaszyński

Opis: Wykaz mieszanin hercicydowych

Ponadto są zarejestrowane, ale już rzadko spotykane w handlu takie środki, jak Proponit 720 EC, który należy stosować w dawce 2–2,5 l/ha. Jest to herbicyd skuteczny w zwalczaniu chwastów kapustowatych, maku, maruny i pokrzywy żegawki. Zalecany jest też Raft 400 SC w dawce 0,75 l do zwalczania głównie chabrów, komosy, rdestów i szarłatu.

Po wshcodach chwastów
Odrębną grupę herbicydów stanowią preparaty do zabiegów jeszcze przed wschodami ziemniaków, a już po wschodach chwastów (tabela 2). Do tego typu zabiegów można wykorzystać tanie zabiegi herbicydami zawierającymi MCPA (Chwastoksy) lub glifosat (np. Roundup), który także można stosować z niektórymi adiuwantami. Stosowanie Reglone 200 SL jest zdecydowanie droższe i tym samym mniej popularne, chociaż mieszaniny tego środka z linuronem (np. Afalon) dodatkowo zapobiegają późniejszym wschodom chwastów. Stosowanie ich wszystkich wyma-ga precyzji, są bardzo skuteczne, ale wykazują fitotoksyczne działanie w stosunku do ziemniaków, jeżeli ciecz opryskowa spadnie na ich wschodzące pędy. Stosując je, należy bardzo uważać, bo jeżeli gleba będzie lekko przesuszona, mogą nastąpić małe jej spękania. Przez powstałe „szczeliny” ciecz opryskowa może dostać się na silne pędy ziemniaków dodatkowo rozpierające grudki gleby. W takiej sytuacji może dojść do niepożądanego, fitotoksycznego działania na ziemniaki, a wtedy zdecydowanie korzystniej jest odczekać i wykonać zabieg nalistny.

Substancją aktywną z „pogranicza” jest metrybuzyna (np. Sencor 70 WG), która może być stosowana przed- i powschodowo (tabela 3). Zwalcza wiele gatunków dwuliściennych, do których należą: chaber bławatek, dymnica pospolita, fiołek polny, gorczyca polna, gwiazdnica pospolita, jasnota purpurowa, pokrzywa żegawka, poziewnik szorstki, przetaczniki, rdest kolankowaty, rumianek bezwonny, rumianek pospolity, rzodkiew świrze-pa, sporek polny, starzec zwyczajny, szarłaty, szczyr roczny, tasznik pospolity, tobołki polne i złocień właściwy. Ponadto zwalcza włośnice. Zabiegi nalistne, podobnie jak w wypadku pozostałych herbicydów, należy wykonać w fazie 10–15 cm wysokości ziemniaków. Należą one do zdecydowanie tańszych. Duża wrażliwość chwastów w tej fazie pozwala stosować te środki już w dawce 0,5 kg/ha. Niestety, ich działanie fitotoksyczne można zauwa-żyć na niektórych odmianach ziemniaków. Informacje na ten temat są zamieszczone w etykietach-instrukcjach stosowania. Ponadto warto się zapoznać z danymi publikowanymi przez dr Marię Pawińską z Oddziału IHAR w Boninie. Dane te (tabela 4) są bardziej szczegółowe niż zamieszczane w etykie-tach, ponieważ wrażliwość ziemniaków określono w skali 9-stopniowej. To istotna informacja podczas doboru herbicydów w zależności od uprawianej odmiany.
Do typowo nalistnych herbicydów należy rimsulfuron  (Titus 25 WG). Z gatunków dwuliściennych dobrze są zwalczane takie gatunki, jak: dymnica, gorczyca, gwiazdnica, jasnoty, maruna bezwonna, ostrożeń polny, przytulia, rumian polny, rumianek pospolity, rzodkiew, samosiewy rzepaku, szarłaty, szczawie, tasznik, tobołki i wilczomlecz obrotny, z jednoliściennych – większość jednorocznych traw, a z wieloletnich – perz właściwy. Ma szerokie zastosowanie i jest zalecany do stosowania z adiuwantami, w dawkach dzielonych oraz w mieszaninach. Wszystkie jego możliwości stosowania ilustruje tabela 5. Zbliżone działanie ma inny herbicyd z grupy sulfonylomoczników – Apyros 75 WG.
Tylko chwasty dwuliścienne (chaber, dymnica, gorczyca, gwiazdnica, niezapominajka polna, pokrzywa żegawka, portulaka, powój, przytulia, psianka, rdest powojowy, rumian polny, rumianek pospolity, rzodkiew, szarłat szorstki, ślazy, tasznik, tobołki, złocień polny i żółtlica drobno-kwiatowa) zwalcza bentazon zalecany sam  jako Basagran 480 EC lub Basagran 600 EC. Można go również stosować w mieszaninach, np. w fabrycznej z MCPA jako Barox 460 SL lub jako mieszaninę sporządzoną w zbiorniku łącznie z Sencorem 70 WG.
Wśród mieszanin zalecany jest także Sencor 70 WG z graminicydami Fusilade Forte 150 EC lub Targa Super 050 EC. Mieszaniny tego typu zwalczają znaczną liczbę chwastów dwuliściennych oraz w zależności od użytej dawki graminicydu niemalże wszystkie gatunki traw z perzem właściwym włącznie.

wykaz herbicydów

Autor: M Ptaszyński

Opis: wykaz herbicydów zalecanych do zwalczania chwastów jednoliściennych


Chwasty jednoliścienne

Wymienione graminicydy oraz kilka innych można stosować pojedynczo (tabela 6). Wszystkie mają pełen zakres zwalczanych gatunków jedno-rocznych oraz wieloletniego perzu. Ich ceny jako średnie są porównywalne, chociaż, jak to ilustruje tabela, rozpiętość ich jest czasami dość znaczna.
Podczas wykonywania nalistnych zabiegów w uprawie ziemniaków należy pamiętać, aby preparaty aplikować na suche rośliny oraz na kilka godzin przed ewentualnym deszczem. W trakcie zabiegów zalecana jest temperatura nieprzekraczająca 25OC, a nasłonecznienie powinno być jak najmniejsze.
 
Autor pracuje w Instytucie Ochrony Roślin w Poznaniu

Źródło: Farmer 07/2007