• Na plantacjach buraków widoczne są objawy żerowania błyszczki jarzynówki oraz rolnic.
  • W wielu miejscach za uszkodzenia blaszek liściowych odpowiedzialne jest gradobicie.
  • W buraku żerują także inne szkodniki, które póki co nie stanowią poważnego zagrożenia dla kondycji uprawy.

Wykonana lustracja na plantacjach w centrum kraju potwierdza występowanie przede wszystkim uszkodzeń spowodowanych żerowaniem gąsienic motyli. Obecne są między innymi błyszczka jarzynówka oraz rolnice.  Może pojawić się problem w ich zwalczaniu. Dlaczego? Ponieważ na większość z nich nie ma zarejestrowanych preparatów. 

Błyszczka jarzynówka – kiedy szkodliwa?

Jak wspomniano wcześniej na plantacjach buraka widoczne są objawy żerowania błyszczki jarzynówki. Szkodnik żeruję na blaszkach liściowych wygryzając w nich różnego rodzaju otwory.  O obecności błyszczki jarzynówki mogą świadczyć także czarne odchody gąsienic. W takim miejscu wystarczy potrząsnąć całą roślina i wówczas na ziemie spadnie spłoszona zielona gąsienica – sprawca uszkodzeń. Jej żerowanie w skrajnych przypadkach doprowadzać może do gołożerów, czyli tak uszkodzonych liści, na których pozostają jedynie nerwy. Próg ekonomicznej szkodliwości błyszczki jarzynówki to: 5-8 gąsienic na 1m2 lub 25%roślin z objawami żerowania.

O występowaniu błyszczki mogą świadczyć czarne odchody szkodnika Fot. A. Kobus
O występowaniu błyszczki mogą świadczyć czarne odchody szkodnika Fot. A. Kobus

Gąsienica błyszczki jarzynówki Fot. A. Kobus
Gąsienica błyszczki jarzynówki Fot. A. Kobus

Rolnice – niebezpieczne, gdy są liczne

Groźne bywają także rolnice. Młodsze gąsienice są żółtozielone i żerują na nadziemnych częściach roślin. W liściach buraków wygryzają niewielkie, zaokrąglone dziurki. Starsze są szare lub brunatne. Gąsienice żerują nocą podgryzając nasady części zielonych oraz wygryzają tkanki korzeni. Takie uszkodzenia są wrotami dla chorób grzybowych. Na plantacjach widoczne są także motyle, co oznacza że nadal samice składają jaja.

Gąsienice rolnic nie tylko uszkadzają blaszki liściowe, podgryzać mogą ogonki a także młode korzenie Fot. A. Kobus
Gąsienice rolnic nie tylko uszkadzają blaszki liściowe, podgryzać mogą ogonki a także młode korzenie Fot. A. Kobus

Na plantacjach żerują już gąsienice rolnic. Są obecne także motyle, które nadal składają jaja Fot. A. Kobus
Na plantacjach żerują już gąsienice rolnic. Są obecne także motyle, które nadal składają jaja Fot. A. Kobus

Szkodniki czy gradobicie?

Uszkodzenia powodowane przez błyszczkę czasem można pomylić z uszkodzeniami wyrządzonymi przez nawet niewielkie gradobicie. Łatwo jednak to odróżnić. Dziury po błyszcze (lub innych gąsienicach) to braki w blaszce liściowej, często regularne. Liść uszkodzony gradziną jest poszarpany, pęknięty, nie brakuję w tym miejscu blaszki liściowej.

Porównanie uszkodzeń spowodowanych przez gradobicie (lewa strona zdjęcia) oraz żerowaniem szkodników (w tym błyszczki jarzynówki) Fot. A. Kobus
Porównanie uszkodzeń spowodowanych przez gradobicie (lewa strona zdjęcia) oraz żerowaniem szkodników (w tym błyszczki jarzynówki) Fot. A. Kobus

Mszyce, śmietka ćwiklanka – szkodliwość coraz mniejsza

Na liściach można odnaleźć nie liczne uszkodzenia spowodowane przez larwy śmietki ćwiklanki. Na tym etapie są to zazwyczaj nieregularne jasne plamy, wewnątrz których nie ma miękiszu liścia. W większości przypadków larwy już opuściły miny i będą się przepoczwarczać w muchówki. Zmniejsza się także szkodliwość mszyc. Jedynie pojedyncze rośliny są silnie opanowane przez te szkodniki. Ich liczebność została zredukowana chociażby po ostatnich upałach. Ich występowanie zdradzają często larwy biedronek.

Są już obecne przędziorki

O występowaniu przędziorków informuje chociażby IOR-PIB w Poznaniu. Według zamieszczonych tam komunikatów W dniu 23 czerwca pobrano losowo z plantacji buraka z miejscowości Mierzewo gm. Niechanowo, powiat gnieźnieński 25 liści buraczanych celem obserwacji występowania przędziorka chmielowca na burakach cukrowych. Na sześciu zlustrowanych liściach stwierdzono występowanie 4 sztuk dorosłych osobników, 7 nimf oraz 1 jajo przędziorka chmielowca.Kolejna próba liści zebrana z miejscowości Bowyczyny gm. Chodów, powiat kolski, wykazała występowanie 1 osobnika dorosłego przędziorka chmielowca i 1 nimfy. Widoczne uszkodzenia wyrządzone przez te szkodniki notuje się w sierpniu. Sprzyjać mu będzie upalna i sucha pogoda.

A może to skośnik buraczak?

Szkodnik ten nabiera na znaczeniu. Zapytaliśmy dr Tomasza Klejdysza, czy szkodnik ten żeruje już w burakach. -Motyle skośnika buraczaka łapią się w pułapki feromonowe już przynajmniej od miesiąca. Ze względu jednak na stosunkowo niską liczebność pierwszego pokolenia (w porównaniu z kolejnymi) i skryty tryb życia gąsienic odnalezienie żerowisk jest obecnie dość trudne, ale z pewnością gąsienice już żerują w burakach – informuje naukowiec.

Czym zwalczać błyszczkę i rolnice?

O ile w uprawach warzywniczych mamy wiele rejestracji, preparatów dobrze zwalczających gąsienice motyli, o tyle w buraku cukrowym nie mamy nic. I tu pojawia się poważny problem.
Niestety obecnie do ochrony przed tym szkodnikiem w buraku cukrowym nie ma żadnych zarejestrowanych preparatów. Populacje ich można ograniczyć przy okazji zwalczania innych szkodników takich jak np. mszyce. O zwalczaniu mszyc pisaliśmy kilka tygodni temu.

W przypadku stwierdzenia uszkodzeń warto dobrze zlustrować plantacje ponieważ większe nasilenie szkodników można zanotować od brzegów pól. Dlatego na dużych plantacjach czasem wystarczy zabieg wykonany tylko na obrzeżach.

Aby zabieg na mszyce przy okazji mógł zwalczyć błyszczkę oraz rolnice, najlepiej wykonać go późnym wieczorem. Szkodniki te bowiem żeruję nocą. Co więcej niestety duża część preparatów, które możemy zastosować w buraku opartych jest na pyretoridach, które działają kontaktowo i dla skutecznego działania wymagają temperatury poniżej 20°C.

Więcej na temat szkodników buraka cukrowego przeczytasz: