PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Uprawa buraka w obliczu suszy

Uprawa buraka w obliczu suszy
Burak cukrowy jest rośliną wymagającą i to nie tylko pod względem doboru stanowiska, lecz także zapotrzebowania na wodę

Autor:

Dodano:

Tagi:

Zmiany klimatu, w tym coraz częściej występujące susze, wpływają na plonowanie roślin. Jak się uchronić przed stratami w plantacji buraka cukrowego?



Aby zbudować przyszły plon w warunkach zmieniającego się klimatu, czyli coraz częściej występujących susz, należy szczególnie zadbać o trafny wybór stanowiska pod przyszłą uprawę i o to, aby gleba, na której założymy plantację buraczaną, była w jak najlepszej kulturze. Nie możemy pozwolić szczególnie na takie niedoskonałości, jak: niski poziom próchnicy glebowej, nieodpowiednie pH czy źle zbilansowane nawożenie, w tym głównie potasem.

Burak cukrowy jest rośliną wymagającą i to nie tylko pod względem doboru stanowiska, lecz także zapotrzebowania na wodę, której w ostatnim czasie brakuje. Roślina ta do prawidłowego rozwoju potrzebuje bowiem od 570 do 750 mm wody - od siewu do zbioru. Tymczasem w niektórych regionach kraju, np. w Wielkopolsce, niedobór opadów sięga nawet ponad 200 mm. Problem z dostępnością wody w początkowym okresie prowadzi do hamowania kiełkowania oraz wschodów buraka i wywołuje rozciągnięcie tych dwóch faz w czasie, a w efekcie tzw. piętrowe wschody, w następstwie czego na polu rosną obok siebie rośliny o odmiennym stopniu zaawansowania wegetacji, co finalnie wpływa na końcowy plon. Wrażliwym okresem jest proces wzrostu części nadziemnej buraka, kiedy to nawet niewielkie niedobory mogą hamować wydłużanie się blaszek liściowych - starsze liście mogą przedwcześnie zamierać, a "produkowane" w ich miejsce młode, zielone liście, mają małą powierzchnię asymilacyjną. Część nadziemna rośnie 110-120 dni, czyli potrzebuje dużej ilości wody przy jednocześnie równomiernym rozkładzie opadów w całym okresie swojego wzrostu. Niedobór wody negatywnie wpływa na wzrost korzeni i prowadzi do zmniejszenia szybkości rozwoju liści. Zawartość sacharozy w korzeniach co prawda w warunkach suszy się nieznacznie zwiększa, ale jednocześnie dochodzi do akumulacji związków tzw. melasotwórczych - obniżających wartość technologiczną korzeni. Jednocześnie przy dotkliwych suszach i silnym nasłonecznieniu może dojść także do poparzeń słonecznych. Uszkodzone liście zamierają, a burak musi odtwarzać rozetę kosztem materiałów zapasowych gromadzonych w korzeniu.

ZADBAJ O PRÓCHNICĘ

Burak cukrowy jest rośliną preferującą glebę zasobną w próchnicę, a jednocześnie znacznie ją o ten element zubażającą. Jak wskazują wyniki badań, jego uprawa doprowadza do spadku zawartości próchnicy w glebach lekkich o 1,5-2,7 i 2,25-4,5 t/ha. Takie warunki miały na przykład miejsce w 2016 i 2017 r. Ze względu na fakt, że roślina ta wraca na to samo pole co 4-5 lat, konieczne są zabiegi sprzyjające co najmniej odtworzeniu tych strat. Próchnica jest niezbędnym elementem gleby chociażby ze względu na ogromną pojemność wodną. Jej ilość ma też kolosalny wpływ na wielkość kompleksu sorpcyjnego przechowującego szereg pierwiastków. Dlatego tak ważne jest, aby w wypadku uprawy rośliny tak wymagającej pod względem pokarmowym, jak i wodnym, jaką jest burak cukrowy, było w glebie jak najwięcej próchnicy. Jakimi środkami się posiłkować?

Po pierwsze, należy zadbać o zmianowanie. Nie wolno zamknąć się w często wykorzystywanej 4-polówce: burak cukrowy - pszenica ozima - rzepak ozimy - pszenica ozima/kukurydza z przeznaczeniem na ziarno. Nie ma wśród tych roślin choćby jednego gatunku podnoszącego zawartość próchnicy glebowej. Ze względów ekonomicznych nie chcemy zazwyczaj wydłużać zmianowania, zatem niezbędne jest skorzystanie z międzyplonów pozwalających na wprowadzenie dużej ilości zielonej masy do gleby. Należy przy tym pomijać w rozważaniach gorczycę białą czy rzodkiew oleistą - są to bowiem gatunki z tej samej rodziny co rzepak ozimy. Ich obecność nasili problem występowania chorób grzybowych w tej uprawie.

Po drugie, zastosowanie nawozów naturalnych wywołuje wzrost zawartości próchnicy. Obornik to jednak dzisiaj luksus dostępny właściwie tylko w gospodarstwach prowadzących produkcję zwierzęcą.

Trzecim środkiem sprzyjającym utrzymaniu zawartości próchnicy na wysokim poziomie jest regulacja odczynu gleby, a więc regularne wapnowanie. W warunkach kwaśnego odczynu procesy mineralizacji i humifikacji są bardzo spowolnione. Obniża się też przyswajalność większości składników pokarmowych, co prowadzi do osłabienia roślin, które najlepiej rozwijają się przy pH 6,0-7,2.

Odczyn gleby silnie też rzutuje na jej właściwości fizyczne.

Gdy jest kwaśna, traci swoją strukturę. Dochodzi do rozpadu agregatów glebowych, zaburzeniu ulegają też stosunki powietrzno-wodne, czyli spada ilość wody magazynowanej, jak również tej docierającej z dolnych warstw. Wzrasta opór mechaniczny gleby, co w konsekwencji przyczynia się do zakłóceń rozwoju systemu korzeniowego buraka cukrowego.

POTASOLUBNY BURAK

Potas w kontekście suszy jest też bardzo ważnym składnikiem pokarmowym w uprawie buraka cukrowego. To on stymuluje odporność rośliny na stres wodny. Jego niedobory przyczyniają się bowiem do bardzo szybkiego tracenia turgoru, a następnie też - bardzo wolnego odzyskiwania go. Potas bowiem reguluje gospodarkę wodną roślin, bierze też udział w procesie otwierania i zamykania aparatów szparkowych, uwodnienia białek i błon komórkowych, a także uczestniczy w gospodarce azotowej rośliny, wpływa na zawartość cukru oraz zwiększa odporność na choroby i szkodniki. Zapotrzebowanie na ten pierwiastek jest duże - aby wyprodukować np. 50 t korzeni buraka razem z liśćmi, potrzeba ok. 400 kg K₂O.

UPROSZCZENIA I NIE TYLKO

Mówi się, że w efekcie zmian klimatu krajobraz Polski pustynnieje, czego skutki można było zaobserwować właśnie w uprawie buraka cukrowego. Sucha wiosna to problem coraz częstszy, a jej skutkiem pośrednim jest występująca w tym okresie erozja wietrzna. I nie dotyczy ona tylko gleb lekkich, lecz także narażony na nią jest region np. Żuław. Podczas silnych wiatrów przenoszone z dużą prędkością drobinki piasku ścinają młode siewki.

Wystąpienie erozji wietrznej to skutek kilku czynników, po pierwsze suszy, po drugie braku próchnicy w glebie i po trzecie utracenia przez nią struktury gruzełkowatej. W powiązaniu z faktem, że burak jest uprawą szerokorzędową, a jego początkowy wzrost jest powolny, doprowadza to do dotkliwych szkód włącznie z koniecznością przesiewu plantacji.

Dobrym sposobem na walkę z erozją jest wprowadzenie uproszczonej uprawy gleby, a także mulczowanie. Mulcz czy resztki międzyplonów stawiają opór wiatrowi, dzięki czemu zjawisko erozji wietrznej ograniczane jest do minimum.

Uprawa uproszczona pomaga także niwelować skutki suszy w dalszym przebiegu wegetacji buraka. Jak wynika z danych LIZ (Rolnicze Doradztwo w Uprawie Buraka Cukrowego przy firmie P&L), długi okres suszy w czerwcu i I dekadzie lipca na plantacjach objętych uprawą bezorkową, pasową, jak i siewem bezpośrednim w mulcz oraz niedobór wody dla roślin były mniej odczuwalne w porównaniu z uprawami prowadzonymi systemem orkowym. LIZ podał też, że w ubiegłym, bardzo suchym roku w rejonie Wielkopolski uprawa pasowa umożliwiła uzyskanie plonu cukru o 1 t/ha większego w porównaniu do średniej za kampanię.

Doradcy szczególnie polecają uprawę pasową (tzw. strip-till), która umożliwia uprawę, nawożenie i siew w jednym przejeździe. Polega ona na mieszaniu roli bez odwracania gleby, tylko w wąskim pasie siewu. Nieuprawione pasy międzyrzędzi są pokryte przez cały okres wegetacyjny resztkami organicznymi, które chronią glebę m.in przed erozją wietrzną i wodną, zaskorupieniem jej wierzchniej warstwy, ewaporacją. Ten sposób uprawy mechanicznej wpływa też korzystnie na zwiększenie trwałości agregatów glebowych, a tym samym - strukturę gleby i jej tolerancję na suszę.

W przypadku wyboru innych technologii warto także stawiać na siew międzyplonów z przeznaczaniem na mulcz. Międzyplony (np. facelia błękitna) wysiane jesienią z jednej strony zabezpieczają glebę w okresie zimowym przed utratą znacznych ilości mobilnych składników pokarmowych, z drugiej - w czasie wiosennej wegetacji, kiedy dochodzi do ich mineralizacji, stają się dobrym ich źródłem. Burak będzie czerpał te składniki przez praktycznie cały okres swojej wegetacji. W tradycyjnych uprawach roli, szczególnie w dobie braku obornika, warto także rozważyć wysiew międzyplonów, które później zostaną przeorane późnojesienną orką.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (3)

  • kris 2020-01-31 14:14:35
    akurat buraki lubią lata suche ,w latach z większymi opadami plony sadają .w ostatnich latach plon nie schodzi u mnie ponizej 80 ton z ha .
    • abc 2020-01-31 19:34:52
      baju , baju , będziem w raju, chyba na bagnach
    • Bimber 2020-02-01 17:59:35
      Łącznie z 2 ha,hahahaha 😋

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.238.248.200
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum
GŁÓWNY PARTNER SERWISUpartner serwisu

PARTNERZY SERWISU
  • partner serwisu
  • partner serwisu
  • partner serwisu
  • partner serwisu

    KONTAKT24

    Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

    DODAJ PLIKI

    Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

    Drogi Użytkowniku!

    W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

    Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

    Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

    Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

    Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

    W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

    Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

    Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.