PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Wykopki na medal

Podczas zbioru buraków rolnicy powinni regularnie sprawdzać jakość wyoranych korzeni. W przeciwnym wypadku ich całoroczne starania mogą zostać zmarnowane.



Plantację buraków trzeba do zbioru starannie przygotować: usunąć pośpiechy, burakochwasty i większe chwasty, bo będą utrudniać zbiór. Podobny problem stanowią kamienie i części łodyg rzepaku. Przed zbiorem buraki trzeba wykopać na uwrociach.

Kiedy zbierać?

Intensywny przyrost korzeni trwa tak długo, jak tylko pozwala na to pogoda. Miesięczne przyrosty plonów mogą wynosić we wrześniu nawet 10 ton z hektara, a w październiku dwukrotnie mniej. Słoneczna pogoda w sierpniu i we wrześniu przyspiesza osiągnięcie dojrzałości technologicznej korzeni, a intensywne opady w tym okresie opóźniają zbiór. Największe plony korzeni o bardzo dobrej jakości technologicznej uzyskuje się po 180 dniach wegetacji. W momencie zbioru współczynnik ulistnienia (stosunek masy liści do masy korzenia) powinien wynosić od 0,7 do 0,9.

Pewien wpływ na termin zbioru ma intensywność nawożenia azotem, zdrowotność buraków i charakter odmian. Wcześniej zbiera się buraki z plantacji nawożonych mniejszymi dawkami azotu oraz porażonych przez choroby i szkodniki. W tym roku w niektórych rejonach kraju rolników zaskoczyły chwościk i brunatna plamistość liści, które zaczęły rozwijać się dopiero w połowie września!

Odmiany cukrowe powinny być zbierane wcześniej niż plenne. Firmy hodowlano-nasienne przy charakterystyce odmian podają zalecany termin zbioru. Na przykład firma Syngenta informuje, że odmiany Isolda, Picasso i  Tomba mogą być zbierane we wczesnym terminie (po 160 dniach wegetacji). Natomiast odmiany Gryf, Monza i Nabucco należy zbierać w terminie średnim, czyli po 180 dniach od siewu.  

Najbardziej przydatne dla cukrowni są korzenie w kształcie odwróconego, wydłużonego stożka lub o kształcie zbliżonym do owalnego. Taki kształt zapewnia uzyskanie korzenia o dużej masie i zawartości cukru. Wynika to z rozmieszczenia cukru w poszczególnych częściach korzenia (najwięcej jest go w części środkowej).

Jak zbierać?

Bardzo ważne jest staranne ogławianie. Związki utrudniające wydobycie cukru i zwiększające powstawanie melasy gromadzą się w główce korzenia i resztkach liści. Gdy ogławianie jest niewłaściwe, w cukrowni rosną koszty przetwarzania z powodu konieczności stosowania niezbędnych substancji pomocniczych. Dlatego zbyt wysokie ogławianie jest niekorzystne. Szkodliwe jest także ogławianie zbyt niskie. Korzenie powinny być ogławiane przy nasadzie liści w granicach szyjki korzeniowej. W dolnej części korzeń powinien mieć średnicę ok. 1 cm.

Koncern Pfeifer und Langen zaleca w celu uniknięcia strat częste sprawdzanie jakości wyoranych korzeni. Z boku pryzmy, w połowie jej wysokości, należy pobrać losowo dziesięć korzeni i ułożyć na ziemi w rzędzie obok siebie. Następnie sprawdzić, ile korzeni ma wady w postaci pozostałości liści, zbyt niskiego lub skośnego ogłowienia, ułamania powyżej średnicy 2 cm, uszkodzeń (pęknięcia, obcięcia, zadrapania) oraz dużego zanieczyszczenia glebą. Taką ocenę wykonuje się trzykrotnie. Jeśli te same wady występują na trzech lub więcej korzeniach, ich jakość jest zła. Koniecznie zatem trzeba podjąć odpowiednie środki zaradcze. Na przykład przy skośnym ogłowieniu należy naostrzyć noże ogławiające i zmniejszyć prędkość jazdy kombajnu, a przy dużym zanieczyszczeniu korzeni glebą należy zwiększyć intensywność pracy elementów doczyszczających, wolniej jechać i płycej kopać. 

W wypadku dostaw późnych ważne jest opóźnienie zbioru, gdyż skraca się czas przechowywania wykopanych korzeni. Poza tym buraki kopane późno mają większą odporność na uszkodzenia mechaniczne, a straty podczas  przechowywania są mniejsze.

Korzenie zaraz po ogłowieniu powinny być wykopane. Ten warunek spełnia tylko zbiór jednoetapowy. Pozostawienie korzeni ogłowionych i nie- wykopanych powoduje znaczne straty. Po 3 dniach tracą one 3,7 proc. masy i 0,7 proc. cukru, a po 15 dniach aż 10 proc. masy i 1,6 proc. cukru.

Jak przechowywać?

Konieczność dostarczania buraków do cukrowni w miarę potrzeby spowodowała konieczność przechowywania korzeni w pryzmach na polu. Powinny one znajdować się na skraju pola, bezpośrednio przy utwardzonej drodze, co daje możliwość dojazdu niezależnie od pogody. W pobliżu pryzm nie powinno być linii energetycznych i telefonicznych, słupów, drzew i nasypów.

Nie można usypywać pryzmy w przydrożnym rowie, pod drzewami lub w większej odległości od drogi niż to wynika z instrukcji składowania buraków. Jeśli pryzma jest źle usypana lub nie można do niej dojechać, cukrownia jest zwolniona z obowiązku odbioru buraków i rolnik sam musi je dostarczyć do cukrowni.

Wybór miejsca pod pryzmę powinno się ustalić w porozumieniu z cukrownią. Powinno być ono wyrównane, bez zagłębień i wyniesień, co pozwala na załadunek buraków bez strat. W przeciwnym razie korzenie będą pozostawiane lub pocięte. Pryzma nie może znajdować się w obniżeniu terenu, gdzie mogłaby się gromadzić woda. Miejsce pod pryzmę dobrze jest spulchnić poprzez kultywatorowanie, a w razie potrzeby zabieg ten powtórzyć kilkukrotnie. Podobnie należy postąpić z obrzeżami po zakończeniu formowania pryzmy. Wskazane jest także kultywatorowanie po kilkukrotnych przejazdach cią­gnika z przyczepą. Należy kierować się zasadą, że im mniej ubite jest podłoże pod pryzmą, tym mniejsze będą straty podczas załadunku korzeni na samochody.

Przed czołem pryzmy powinna się  znajdować minimum 12-metrowa przestrzeń manewrowa dla doczyszczarko-ładowarki. Pozwala to uniknąć później problemów przy załadunku buraków.

Pryzma powinna być prawidłowo uformowana. Zaleca się, by jej szerokość u podstawy nie przekraczała 8 m, co wynika z szerokości roboczej zespołu podbierającego doczyszczarko-ładowarki. Natomiast wysokość powinna wahać się od 2 do 3 metrów. Na pryzmie powinno być składowane co najmniej 100 ton korzeni, czyli zbiór z ok. 5 hektarów.

Przy formowaniu pryzmy najlepiej jest, gdy ciągnik z przyczepą podjeżdża ukośnie do dłuższego boku pryzmy. Nieprawidłowe jest podjeżdżanie równoległe (wzdłuż) lub prostopadłe (w poprzek). Przy korzystaniu z usług transportowych rolnik powinien zwracać na to szczególną uwagę.

Powierzchnia pryzmy powinna być równa i płaska, dzięki czemu powierzchnia zewnętrzna pryzmy jest mała i brak jest zastoisk mrozowych, więc uszkodzenia i straty powodowane przez mróz są małe. Podczas formowania pryzmy należy zwracać uwagę, aby buraki spadały z jak najmniejszej wysokości. Wtedy jest mało korzeni połamanych i okaleczonych, a tym samym  mniejsze są straty powodowane przez oddychanie buraków. Niedopuszczalne jest pozostawianie w pryzmie zanieczyszczeń, np. kamieni, słupów itp.

Jak okrywać?

Coraz częściej pryzmy okrywa się specjalną włókniną TopTex. Jest ona wodoodporna i przepuszcza powietrze. Poza tym jest dość odporna na uszkodzenia mechaniczne, dlatego może być używana kilkakrotnie. Rolnicy kupują włókninę za pośrednictwem cukrowni. Stosowanie włókniny do okrywania pryzm ma wiele zalet. Przykrycie pryzm przez miesiąc zmniejsza straty przechowywanego surowca – w porównaniu do pryzm odkrytych – średnio o 1 proc., co zwiększa plon korzeni o około 0,5 tony z hektara. Jednocześnie o 0,5 proc. maleją straty cukru. Lepsze staje się także doczyszczenie korzeni przy ich odbiorze – nawet o 2,5 proc. Okrycie włókniną zabezpiecza korzenie przed przemarznięciem. Różnica temperatur powietrza i wnętrza prawidłowo uformowanej pryzmy może wynosić nawet 12 st.C.

Okrywając pryzmę, trzeba pamiętać o kierunku najczęściej wiejących wiatrów. Poza tym należy zabezpieczyć zakładki poszczególnych pasów oraz ich podstawy przed wiatrem. Stan okrycia dobrze jest sprawdzać szczególnie po silnych wiatrach. Pryzmy nie wolno okrywać przy temperaturze powietrza powyżej 12 st.C. Odkrywa się ją bezpośrednio przed transportem korzeni do cukrowni.
Włókninę po wykorzystaniu należy odpowiednio przechowywać. Przed ułożeniem na paletach trzeba ją dokładnie oczyścić z gleby i resztek buraków.  Podczas przechowywania włóknina nie powinna być wystawiona na bezpośrednie działanie słońca.

Ważne

Przy zbiorze jednoetapowym samobieżnym kombajnem Ropa nie należy bać się zbioru buraków nawet pod koniec listopada. Kombajn ten doskonale sprawdza się w pracy, nawet gdy pole pokryte jest śniegiem, a gleba lekko zamarznięta. Dowiódł tego ubiegłoroczny pokaz w rejonie Cukrowni Strzyżów (Lubelskie), gdzie 5-hektarową plantację buraków zbierano takim kombajnem bez problemu 4 grudnia! Takie wydłużenie wegetacji zaowocowało wzrostem plonu korzeni i cukru. Plon korzeni wzrósł z 64 ton z hektara (20 października) do 93 ton z hektara (20 listopada), a następnie zmniejszył się do 89 ton z hektara (początek grudnia). Plon cukru systematycznie rósł od 20 paź­dziernika (11,4 tony z hektara) do 20 listopada (16,9 tony z hektara), a następnie nieco zmalał (do 16 ton z hektara) na początku grudnia.

Źródło: "Farmer" 19/2005



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 34.237.138.69
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum
GŁÓWNY PARTNER SERWISUpartner serwisu

PARTNERZY SERWISU
  • partner serwisu
  • partner serwisu

    Drogi Użytkowniku!

    W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

    Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

    Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

    Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

    Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

    Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.