PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Wykopki tuż-tuż

Wykopki tuż-tuż Bardzo ważnym zabiegiem fitosanitarnym jest odkażanie maszyn po zakończeniu prac na danym polu i przed wjechaniem na nowe

Autor: Zuzanna Suchcicka

Dodano: 25-08-2019 06:18

Tagi:

Za nami pierwsze zbiory ziemniaków wczesnych, jednak okres najbardziej intensywnych prac przy wykopkach dopiero nadejdzie. Kiedy zacząć? Jak ustawić maszyny? W jakich warunkach przechowywać ziemniaki? Im wcześniej zaczniemy szukać odpowiedzi na te pytania, tym lepiej będziemy przygotowani.



Podstawowym kryterium przy podejmowaniu decyzji jest oczywiście dojrzałość skórki – to ona stanowi pierwszą barierę zapobiegającą wniknięciu patogenów do bulwy. Musi być dobrze wykształcona, dojrzała i jednolita. Nie powinna schodzić pod naciskiem kciuka. Jeśli stosujemy nawadnianie, trzeba odpowiednio wcześniej je zakończyć, szczególnie jeśli na bulwach da się zaobserwować białe punkty – przetchlinki. Są to otwory umożliwiające wymianę gazową. Stają się widoczne, gdy bulwa ma zbyt dużo wody i się „dusi”. Ten stan ułatwia patogenom wniknięcie i tym samym zakażenie rośliny.

Kiedy wjechać w pole?

Niestety, decyzje o wjechaniu w pole bywają trudne. Wpływa na nie wiele czynników: organizacja pracy całego gospodarstwa, umowy z kontrahentami, areał uprawy, możliwości logistyczne, rodzaj sprzętu, jakim dysponujemy, oraz najważniejszy – pogoda. Idealne warunki to niezbyt sucho – trzeba przywiązywać szczególną uwagę do erozji wietrznej, której ryzyko wystąpienia jest duże przede wszystkim na glebach lekkich. Zbyt duża wilgotność gleby niesie jednak ze sobą wiele zagrożeń – wykopywane ziemniaki nie mogą być mokre i nie powinny być pokryte zbyt dużą ilością gleby (będzie ona utrudniać wentylację w przechowalni). Nie powinno się wykopywać ziemniaków z terenów zastoisk wodnych (będących pod wodą dłużej niż 24 godziny), zbyt mokrych. Można odpowiednio wcześniej zaznaczyć takie miejsca przy pomocy tyczek, taśm czy innych rozwiązań umożliwiających ich identyfikację. W skrajnych przypadkach połączenie kilku czynników: wysokiej wilgotności gleby, wczesnego terminu zbioru, nieodpowiedniej (lub braku) desykacji oraz cech odmianowych (zdolność do odłamywania łęciny) duża część ziemniaków może wypadać z powrotem na pole.

Bardzo ważnym zabiegiem fitosanitarnym jest odkażanie maszyn po zakończeniu prac na danym polu i przed wjechaniem na nowe. Powinno się odkazić wszystkie elementy mające kontakt z glebą. Trzeba uwzględnić również koła ciągników i przyczep transportujących
Bardzo ważnym zabiegiem fitosanitarnym jest odkażanie maszyn po zakończeniu prac na danym polu i przed wjechaniem na nowe. Powinno się odkazić wszystkie elementy mające kontakt z glebą. Trzeba uwzględnić również koła ciągników i przyczep transportujących

Przy ustawianiu kombajnu należy przede wszystkim zadbać o głębokość – zbyt płytkie ustawienie będzie kaleczyć ziemniaki, zbyt głębokie bardzo obciąży maszyny (wysokie zużycie części roboczych oraz spalanie) oraz negatywnie wpłynie na strukturę gleby. Ilość gleby na kombajnie nie może być zbyt mała – ziemniaki będą bardziej uszkodzone: poobijane i podrapane. Należy również pamiętać o odpowiednim doborze prędkości taśm. Dużym wsparciem w tej kwestii są osoby przy niej pracujące.

Transport – bulwy, ale również choroby

Bardzo ważnym zabiegiem fitosanitarnym jest odkażanie maszyn po zakończeniu prac na danym polu i przed wjechaniem na nowe (powinno się odkazić wszystkie elementy mające kontakt z glebą). Trzeba uwzględnić również koła ciągników i przyczep transportujących. W ten sposób zminimalizujemy ryzyko zawleczenia patogenów (w tym kwarantannowych) na następne pole – coraz większy problem w całej Europie.

Na etapie transportu ziemniaków z pola do przechowalni ważne jest, aby ziemniaki nie zmokły ani nie zmarzły (jeśli zbiory przeciągną się i temperatura spadnie). Bardzo istotne jest również minimalizowanie wysokości upadku bulw – niezależnie od technologii załadunku i przechowywania (do skrzyń, na przyczepy) odległość ta nie powinna przekraczać 20 cm. Można ją modyfikować na wiele sposobów – stosowanie specjalnych rękawów, wyściełanie dna przyczep materiałami amortyzującymi (na przykład powleczonymi gąbkami, big bagami wypełnionymi słomą).

Co z przechowywaniem?

Ziemniaki przechowuje się głównie na pryzmie lub w skrzyniach. Najważniejszymi czynnikami wpływającym na wybór systemu są: przeznaczenie, względy ekonomiczne lub możliwości adaptacyjne budynków, które już mamy. Niezależnie od tego, jaki sposób wybraliśmy, bardzo ważne jest, aby przechowalnia była czysta (przynamniej pozamiatana) i przewietrzona. Jeśli pojawiały się problemy z chorobami przechowalniczymi, trzeba rozważyć mycie (odkażanie), jednak musi się ono odbyć odpowiednio wcześniej. Kwestia załadunku przy przechowaniu na pryzmie jest nieco prostsza niż przy skrzyniach. Najwygodniejszym rozwiązaniem są kanały wentylacyjne w podłodze (muszą być dokładnie wyczyszczone), jeśli jednak stosujemy kanały ustawiane na powierzchni, powinny one być ustawione możliwie najprościej. Dobrze jest zaznaczyć linie, według których będzie się dokładać kolejne części (nie tylko na podłodze, ale również na ścianach – ułatwi to orientację przy rozładunku). Maksymalna, efektywna wysokość pryzmy nie powinna przekraczać 4,5 m.

Sadzeniaki powinno się przechowywać temperaturze nie niższej niż 2,5 st. C (przechłodzone mogą nie wykiełkować) i nie wyższej niż 6 st. C. Ziemniaki jadalne w przedziale 4-6 st. C, a przeznaczone dla przetwórstwa 4-8 st. C.
Sadzeniaki powinno się przechowywać temperaturze nie niższej niż 2,5 st. C (przechłodzone mogą nie wykiełkować) i nie wyższej niż 6 st. C. Ziemniaki jadalne w przedziale 4-6 st. C, a przeznaczone dla przetwórstwa 4-8 st. C.

Przechowywanie w skrzyniach wymaga znacznie więcej uwagi. Przede wszystkim skrzynie muszą być czyste. Do mycia powinno się stosować środki chemiczne do tego przeznaczone, a pojemniki dobrze jest wystawić je na jakiś czas na dwór. Należy przetestować system wentylacyjny, ponieważ musimy mieć go do dyspozycji od razu po rozpoczęciu załadunku. Dobrze, jeśli mamy możliwość podzielenia komory na sekcje – można wtedy uporządkować skrzyknie na przykład według pól, z których pochodzą bulwy, odmian itd. Skrzynie muszą być ułożone możliwie najrówniej we wszystkich płaszczyznach, tak aby nie zakłócały przepływu powietrza. Minimalny dystans od następnej skrzyni (w pionie) to 15 cm. W niektórych przypadkach (w zależności od wysokości skrzyń) sprawdza się niepełne ładowanie. Pomiędzy pionowymi rzędami skrzyń powinno być minimum 10 cm przerwy, od ścian ok. 60 cm.
Warunki przechowalnicze są różne dla poszczególnych odmian, zależnie od przeznaczenia bulw oraz planowanej długości przechowywania – najlepiej skonsultować ten temat z odbiorcą ziemniaków i zgłębić charakterystyki odmian. Ogólnie zakłada się, że sadzeniaki powinno przechowywać się temperaturze nie niższej niż 2,5 st. C – w konsekwencji przechłodzenia mogą nie wykiełkować. Ziemniaki jadalne można przechowywać w temperaturze 4-6 st. C, przeznaczone do przetwórstwa 4-8 st. C. Najlepiej sprawdzają się przechowalnie wyposażone w chłodnice, które mogą zapewnić stabilne warunki termiczne, jednak często nie mamy możliwości finansowych, aby się w nie wyposażyć, dodatkowo koszt ich eksploatacji jest wysoki. Pamiętajmy, że każdy wzrost temperatury będzie stymulował wytwarzanie kiełków, natomiast zbyt gwałtowne ochłodzenie lub zbyt niska temperatura przechowywania spowodują dużą zawartość cukru (słodkie w smaku).

Wyróżnia się kilka etapów przechowywania bulw. Etap I nazwany został wstępnym okresem przechowywania ziemniaka i uważany jest za najważniejszy. Wyodrębnia się w nim fazę osuszania bulw, dojrzewania i zabliźniania uszkodzeń. Tuż po złożeniu ziemniaków do przechowywania należy jak najszybciej osuszyć powierzchnię bulw. Jest to bardzo ważne szczególnie przy zbiorze bulw mokrych. Praktycznie przez 2-3 pierwsze doby przechowywania wietrzenie powinno być bardzo intensywne, aby możliwe było usunięcie nadmiaru wilgoci, wydzielanego przez bulwy dwutlenku węgla i ciepła w procesie oddychania. W drugiej fazie następuje gojenie zranień (zabliźnianie) i tworzenie skorkowaciałej perydermy. Są to procesy bardzo korzystne, gdyż sprzyjają ograniczaniu nadmiernego wydzielania wody z bulw i zapobiegają rozwojowi zgnilizn. Szybkość tych procesów zależy głównie od temperatury i odmiany. Zalecana temperatura – ok. 15 st. C – sprawia, że zabliźnianie uszkodzeń i korkowacenie skórki zachodzi szybko i skutecznie. Wyższe i niższe temperatury zdecydowanie wydłużają czas trwania tych korzystnych procesów. Długość fazy dojrzewania trwa przeciętnie 14 dni. Niewłaściwe postępowanie z ziemniakami w tym czasie powoduje zawilgocenie bulw, zaparzenie i pleśnienie, wzmożone procesy oddychania i wydzielania wody, zahamowanie lub wydłużenie czasu korkowacenia skórki i zabliźnienia uszkodzeń mechanicznych. Tym niekorzystnym zmianom można zapobiec poprzez intensywną wentylację w pomieszczeniach przechowalniczych wyposażonych w urządzenia wentylacyjne, a w kopcach tradycyjnych osuszyć bulwy przez wymianę mokrej słomy (po okryciu ziemią pozostawić odsłoniętą kalenicę na całej długości kopca). Należy unikać bezpośredniego okrywania pryzm ziemniaczanych folią, gdyż efekt będzie odwrotny – zamiast osuszenia nastąpi skraoplenie pary wodnej.

Etap II określany jest mianem schładzania, gdyż po zakończeniu fazy dojrzewania bulwy powinny być powoli schładzane do poziomu temperatury wymaganej w długotrwałym przechowywaniu. Obniżenie temperatury powinno być powolne (od 0,3 do 1 st. C w ciągu doby) do temperatury właściwej dla danego kierunku użytkowania. Wilgotność względna powietrza niezależnie od kierunku użytkowania powinna wynosić 95 proc.

Po zakończeniu okresu przygotowawczego, którego czas składowania wynosi ok. 4 tygodni, następuje okres długotrwałego przechowywania, który zarazem stanowi III etap przechowywania. Czas jego trwania jest zróżnicowany i uzależniony od terminu zagospodarowania bulw ziemniaka. Temperaturę należy utrzymywać na poziomie uzyskanym w końcowym etapie schładzania, zgodnie z przeznaczeniem ziemniaków. Wilgotność względna powietrza niezależnie od kierunku użytkowania powinna wynosić 90-95 proc. Na wielkość strat i ubytków w tym etapie wpływają: temperatura, wilgotność powietrza, czas magazynowania, a także uwarunkowania odmiany pod względem trwałości przechowalniczej.

Przygotowanie bulw do użytkowania stanowi IV etap przechowywania. Optymalna temperatura i wilgotność powietrza, podobnie jak w poprzednim etapie, zależą od kierunku użytkowania. Podwyższenie temperatury ma na celu zwiększenie odporności bulw na uszkodzenia i obicia w czasie rozładunku, sortowania oraz zmniejszenie zawartości cukrów redukujących w bulwach (rekondycjonowanie).

Ziemniak to uprawa intensywna, wymagająca dużych nakładów energii, uwagi i monitorowania na każdym etapie produkcji. Jeśli uda nam się utrzymać wysoką jakość, odwdzięczy się z nawiązką. Łatwiej jest podejmować decyzje, jeśli zna się warunki polowe, klimatyczne w danym rejonie i zachowanie poszczególnych odmian – praktyka i doświadczenie mogą być kluczowe.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (5)

  • Mazowieckie 2019-08-25 14:16:14
    Zapraszam do zakupu ziemniaków jadalnych Vineta i Irga cena 1 zl za kg
    • Minister 2019-08-25 15:29:22
      A można kontakt prosić
    • ... 2019-08-25 20:04:45
      Poproszę na jutro 10 worków. Będzie na zimę. Zjemy.
    • Kombinat 2019-08-26 08:28:03
      Kupiłem po 0,80 mam oferte po 0,60 200 kg
      • ... 2019-08-26 19:49:29
        Wolę ciut droższe. WARUNEK. Smaczne, dobre jakościowo, a i ten co ma ziemniaki lepiej zarobi, a o 0, 20 zł na tej ilości uważam że nie ma co się targować, bo to żenujące.
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.226.243.130
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.