• Chwościk dynamicznie się rozwija. Zagrożone są szczególnie plantacje, na których zabiegi ochronne zostały wykonane z opóźnieniem.
  • Chwościk może doprowadzić nie tylko do przyhamowania procesu przyrostu biomasy korzeni. Silnie opanowane przez chwościka rośliny odznaczają się obniżoną zawartością cukru o ok. 2-3 proc. względem roślin uszkodzonym w stopniu niewielkim. 

Trzecia dekada sierpnia minęła pod znakiem obfitych opadów deszczu i burz na południu i w centrum Polski. W niektórych regionach zanotowano opady przekraczające 40 litrów/m2 w jednym opadzie, a przez kilka dni uzbierało się nawet 100 litrów/m2. O ile opady szczególnie pozytywnie wpłynąć mogą na kształtującą się dalej masę korzeni, to przynieść mogą problemy innej natury. Przede wszystkim ciepłe noce, upalne dni i podwyższona wilgotność w łanie to idealne warunki dla rozwoju chwościka.

Choroba bardzo dynamicznie się rozwija i szybko opanowuje kolejne liście. Wkrótce będą one zamierać.  Jeśli procesy chorobowe nie zostaną powstrzymane, ciągłe zamieranie i odtwarzanie się liści prowadzi do ukształtowania się charakterystycznej, stożkowatej głowy korzenia. Duża liczba zaschniętych liści, w przyszłości także znacząco utrudni prawidłowe ogławianie korzeni. Przyrosty biomasy także będą przyhamowane.

Dlatego szczególnie plantacje przeznaczone na późny zbiór wymagają skutecznych zabiegów ochronnych. W zależności od regiony, presji i strategii rolnika w buraku cukrowym rolnicy obecnie wykonują dopiero drugi a coraz częściej się już także zdarza, że nawet czwarty zabieg ochronny. Oczywiście sytuacja na polach prezentuje się najlepiej tam, gdzie wyprzedzono rozwój choroby wykonując zabiegi profilaktyczne lub tuż po pojawieniu się pierwszych objawów choroby.

Decydując się na kolejną aplikację należy sprawdzić w etykiecie jaki jest okres karencji wybranego preparatu. Plantacje przeznaczone na pierwsze zbiory mogą zostać wykluczone z możliwości przeprowadzenia na tym etapie jeszcze zabiegu ochronnego. 

Gwałtowny rozwój chwościka to efekt pogody jaka panowała w ostatniej dekadzie sierpnia Fot. AK
Gwałtowny rozwój chwościka to efekt pogody jaka panowała w ostatniej dekadzie sierpnia Fot. AK

Podwyższona wilgotność gleby, a także okresowe zastoiska wody to także zwiększone ryzyko pojawienia się chorób korzeni głownie zgnilizn. Na liściach także pojawia się brunatna plamistość liści, choroba tym razem bakteryjna. 

W ostatnim czasie także zostały uszkodzone od gradu niektóre plantacje. Specjaliści radzą, że uszkodzenia liści należy jak najszybciej zabezpieczyć wykonując zabiegi fungicydowe z dodatkiem miedzi. Po gradobiciu należy się bowiem spodziewać bardzo agresywnego rozwoju chwościka. 

Silnie opanowana przez chwościka plantacja z burakiem cukrowym położona w centrum kraju. Zdjęcie wykonane 28.08.2022r. Fot. AK
Silnie opanowana przez chwościka plantacja z burakiem cukrowym położona w centrum kraju. Zdjęcie wykonane 28.08.2022r. Fot. AK

Chwościk trudno się zwalcza interwencyjnie

Obecnie przedstawiciele handlowi mówią o bardzo dużym zainteresowaniu ze strony rolników zakupem fungicydów do ochrony buraka przed chwościkiem. Niestety w wielu punktach brakuje topowych rozwiązań.

Decydując się na zabieg należy także pamiętać o rosnącym zagrożeniu ze strony wysokiego już stopnia odporności chwościka na dostępne substancje czynne.

Dalsze zwlekanie z opryskiem może znacząco negatywnie wpłynąć na plonu cukru. Chwościk może ukraść nawet kilka procent z polaryzacji, dlatego ochrona przed tym patogenem jest ekonomicznie uzasadniona.

Eksperci od lat podkreślając, że w skutecznej walce przed chwościkiem duże znaczenie odgrywa termin zabiegu, raczej wyprzedzający rozwój infekcji niż działania interwencyjne. Najlepsze efekty uzyskuje się wykonując sekwencyjne zabiegi co około 3-4 tygodnie od momentu pierwszego zabiegu. Duży sens mają także zabiegi fungicydowe z dobrze dobranym adiuwantem wzmocnione dodatkiem kontaktowo działającej miedzi. 

Nie stracić kształtującego się plonu cukru

W rejonach z opadami w tle zadbane plantacje z burakiem prezentują się dobrze. Przeciętny korzeń ma już ponad 1 kg i co ciekawe na podstawie analizy wykonywanej przez Sudzuker także powyżej 16 % cukru (tabela).

Zestawienie wyników prób na masę i polaryzację w układzie wieloleciaŹródło: Sudzuker
Zestawienie wyników prób na masę i polaryzację w układzie wieloleciaŹródło: Sudzuker

W porównaniu do roku ubiegłego rośliny są mniej ulistnione i zanotowano nieco niższą średnią obsadę na polach. Zestawienie jednak poszczególnych elementów mówi na korzyść dobrego plonu cukru, który póki co kształtuję się jeszcze lepiej niż w roku ubiegłym.