PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Zasady prawidłowego sadzenia ziemniaków

Zasady prawidłowego sadzenia ziemniaków

Autor: Kazimierz Jabłoński

Dodano: 18-04-2013 10:44

Tagi:

Technologia uprawy ziemniaka cały czas się rozwija. Jednak nie wszystkie nowoczesne rozwiązania są powszechnie wykorzystywane w naszym kraju.



Już niedługo prawie 800 tysięcy rolników w kraju przystąpi do sadzenia ziemniaków na areale ok. 400 000 ha. Po okresie przedłużającej się zimy i znacznych, powyżej przeciętnych, opadach śniegu i deszczu należy liczyć się z utrudnieniami w należytej uprawie gleby i dotrzymaniu optymalnego terminu sadzenia.

Przed wiosenną uprawą gleby wskazany jest wysiew nawozów mineralnych i dla zwiększenia żyzności gleby dokonanie oprysku użyźniaczem glebowym UG max w dawce 0,9 l/ha, który przyspiesza tworzenie i rozkład próchnicy w glebie, poprawia strukturę gruzełkowatą, zwiększa wykorzystania składników mineralnych z zasobów glebowych i plony ziemniaków o 10-15 proc. w każdym kierunku użytkowania.

Wczesne i dokładne sadzenie ziemniaków pozwoli na głębsze ukorzenienie się roślin, umożliwia lepsze wykorzystanie zimowych zapasów wody oraz składników mineralnych i wpływa bezpośrednio na wysokość plonu i jego jakość. Optymalnym terminem sadzenia dla większości regionów kraju jest II i III dekada kwietnia, gdy temperatura gleby na głębokości 10 cm podniesie się do 10oC. Sadzeniaki podkiełkowane odmian wczesnych uprawiane na wczesny zbiór, pod agrowłókniną lub na otwartym polu mogą być sadzone wcześniej, przy temperaturze gleby 5-6oC, jeśli warunki pogodowe na to pozwolą. Opóźnienie sadzenia wyraźnie obniża plony, powoduje zdrobnienie bulw i zniżkę zawartości skrobi. Doświadczenia wykazały, że opóźnienie sadzenia o 2 tygodnie w stosunku do terminu optymalnego obniżało plony o 5-7 proc., o 4 tygodnie - 15-20 proc., a o 6 tygodni to straty plonu wynosiły do 55 proc. U odmian skrobiowych opóźnienie sadzenia powodowało również obniżenie zawartości skrobi o 0,5- 1,6 proc., a w latach o korzystnych warunkach wegetacji nawet o 3 proc. Zwiększonym nawożeniem mineralnym nawet przy dolistnym nawożeniu nie można nadrobić strat spowodowanych opóźnionym sadzeniem. Przy wielokierunkowej produkcji ziemniaków należy w pierwszej kolejności sadzić odmiany wczesne na wczesny zbiór (wskazane jest ich podkiełkowanie), następnie ziemniaki na cele nasienne i ziemniaki jadalne.

Sadzeniaki odmian wrażliwych na zgnilizny lub rizoktoniozę wskazane jest zaprawić zalecaną zaprawą grzybową przed pobudzeniem lub podczas sadzenia sadzarką.

Podstawowym warunkiem uzyskania wysokich plonów ziemniaka o pożądanym kierunku użytkowania jest zdrowotność sadzeniaków i optymalna obsada roślin na jednostce powierzchni.

W miarę zagęszczenia plantacji zwiększają się plony ziemniaka, ale maleją plony pojedynczych roślin. Na glebach lekkich o małej zasobności w przyswajalne składniki mineralne i w rejonach o niedostatecznej ilości opadów zaleca się rzadsze sadzenie, gdyż mniejsza konkurencja o wodę i składniki mineralne korzystnie wpływa na wysokość plonu. Na glebach zasobnych, średnio zwięzłych i zwięzłych w rejonach o optymalnej ilości opadów wskazana jest większa obsada roślin na jednostce powierzchni. Dla uzyskania plonów ziemniaków na tym samym poziomie, sadzeniaki małe należy sadzić gęściej, a duże rzadziej. W produkcji nasiennej wysokie plony sadzeniaków uzyska się przy dużym zagęszczeniu roślin i bardzo równomiernym sadzeniu. W przeciętnych warunkach glebowo-klimatycznych jako optymalne uważa się następujące obsady roślin/ha w zależności od kierunku użytkowania: 55-85 tys. przy produkcji nasiennej, 45-55 tys. dla odmian wczesnych zbieranych na wczesny zbiór, 40-55 tys. dla ziemniaków jadalnych i przemysłowych, 28-37 tys. dla ziemniaków przeznaczonych na frytki i chipsy.

Na glebach lekkich o małej zasobności w składniki mineralne i na gorszych stanowiskach oraz przy dużych sadzeniakach należy stosować dolne granice obsady roślin, natomiast na glebach średnio zwięzłych, próchnicznych i za sobnych w składniki mineralne przy małych sadzeniakach - górne wartości optymalnej obsady roślin.

Aby uzyskać wysokie plony ziemniaków jadalnych na glebie średnio zwięzłej zasobnej w składniki mineralne i średniej wielkości sadzeniaka, należy w rozstawie międzyrzędzi 67,5 cm ustawić sadzarkę na gęstość 30 cm, w rozstawie 75 cm na gęstość 25-28 cm, natomiast w rozstawie 90 cm na gęstość sadzenia 22 cm w rzędzie (tab. 1). Większość rolników w Polsce, posiadając stare typy ciągników o rozstawie kół 1250 mm i 1350 mm, uprawia jeszcze ziemniaki w rozstawie międzyrzędzi 67,5 cm, a nawet 62,5 cm i uzyskuje tym samym niską jakość bulw.

W celu uzyskania wysokich plonów dobrej jakości w każdym kierunku użytkowania ziemniaków wskazane jest zwiększenie szerokości międzyrzędzi do 75 cm; taką rozstawę powszechnie stosują rolnicy w zachodniej Europie.

Badania wykazały, że przy tej rozstawie można uzyskać wyższe plony bulw, jeśli zachowa się optymalną obsadę roślin na powierzchni 1 ha, a więc zastosuje się gęstsze sadzenie w rozstawie 75 cm. Stwierdzono ponadto przy tej rozstawie wyższą efektywność nawożenia mineralnego, zmniejszenie w plonie ilości bulw zazielenionych i porażonych zarazą ziemniaka, dokładniejsze pokrycie roślin środkami ochrony roślin i nawozami dolistnymi. Szerokie redliny wykazują mniejszą podatność na rozmywanie w przypadku ulewnych opadów atmosferycznych, rośliny mają lepsze warunki stolonizacji i tuberyzacji oraz umożliwiają zastosowanie do wszelkich prac mechanicznych ciągników cięższych o szerszym ogumieniu. Uzyskuje się zwiększenie wydajności pracy sadzarek, obsypników i kombajnów oraz oszczędności paliwa i roboczogodzin. W produkcji nasiennej szersze redliny ułatwiają wykonanie prawidłowo selekcji negatywnej na plantacji i umożliwiają uzyskanie wysokiego plonu sadzeniaków o dobrej zdrowotności.

W niektórych krajach, jak: USA, Wielka Brytania, Holandia, Francja i Niemcy, przy produkcji ziemniaków na frytki i chipsy, stosuje się uprawę w rozstawie 90 cm i osiąga się plony na poziomie 45-50 t/ha. W produkcji nasiennej wprowadza się uprawę zagonową, gdzie w zagonach o szerokości 150 cm lub 180 cm wysadza się specjalną sadzarką 3 lub 4 rzędy sadzeniaków, uzyskując obsadę roślin 80-100 tys./ha i zbiera się ponad 40 ton sadzeniaków z ha.

Głębokość sadzenia sadzeniaków małych o średnicy 3-4,5 cm powinna wynosić 5-6 cm od wyrównanej powierzchni gleby, a dużych o średnicy 4,5-6 cm, odpowiednio 7-8 cm. Przy głębokim sadzeniu powstaje więcej przepustów wskutek zwiększonego porażenia roślin rizoktoniozą i czarną nóżką, występuje opóźnienie wschodów, a następnie przy zbiorze głębsze rozmieszczenie bulw w redlinie utrudniające zbiór.

Wysokość obsypywania powinna wynosić 4-6 cm nad sadzeniakiem; pozwala to ochronić sadzeniak przed nocnymi przymrozkami i przyspiesza wschody roślin. Kierunek sadzenia północ-południe lub do niego zbliżony.

Technika sadzenia ziemniaków

Obecnie są w kraju w użytkowaniu 2- i 4-rzędowe sadzarki tarczowo-chwytakowe, przez dziesiątki lat importowane z byłej Czechosłowacji, które mogą pracować w rozstawie międzyrzędzi 62,5 cm, 67,5 cm, przy gęstości sadzenia 21, 25, 30, 35 i 40 cm. Uzyskanie zadowalającej dokładności sadzenia przy niewielkiej ilości przepustów wymaga kalibrowanych sadzeniaków i oddzielnego sadzenia każdej frakcji. Prędkość pracy tych maszyn do 5 km/godz.

Dla małych plantacji produkuje się w kraju tanie 2-rzędowe sadzarki posiadające łańcuchowo czerpakowy system wysadzania z pojedynczym szeregiem czerpaków przymocowanych do łańcucha tulejowo-rolkowego napędzanego przez koła jezdne. Sadzarki o pojemności zbiornika 200-300 kg mają możliwość rozstawy międzyrzędzi od 62,5 do 67,5 cm, a niektóre nawet do 75 cm.

Poprzez zmianę obwodu kół napędowych o segmentowej budowie można uzyskać 3 gęstości sadzenia w zakresie od 24 do 36 cm w rzędzie. Głębokość sadzenia regulowana jest poprzez opuszczanie lub podnoszenie redlic wygarniających, a wysokość obsypywania przez regulację zagarniaczy, najczęściej skrzydełkowych. Wadą tych sadzarek jest mały zakres gęstości sadzenia oraz znaczne uszkodzenia sadzeniaków przez łańcuchy z czerpakami, które pracują na całej głębokości zbiornika. Zaletą ich obok niskiej ceny i prostej konstrukcji jest możliwość wykorzystania korpusów obsypujących po zdemontowaniu sadzarki do pielęgnacji ziemniaków.

Niektóre typy tych sadzarek, jak: S 227 AKPIL, posiadają siewnik nawozowy do oszczędnego rzędowego nawożenia ziemniaków podczas sadzenia.

Sadzarki taśmowo-czerpakowe dwurzędowe S 211 i 4-rzędowe S 221/1Remprodex są maszynami wyposażonymi w taśmowo-czerpakowy system wysadzający posiadający dwa rzędy czerpaków umocowanych do taśmy napędzanej przez koła jezdne. Poprzez przekładnię zębowo-łańcuchową można uzyskać 15 gęstości sadzenia w zakresie 17-40 cm w rzędzie. Posiadają możliwość rozstawy szerokości międzyrzędzi od 67,5 do 75 cm, są wyposażone w zagarniacze talerzowe. Redlice wygarniające pozostawiają klinowy kształt rowka utrudniający toczenie się sadzeniaków na boki oraz do tyłu. Głębokość sadzenia reguluje się przez podnoszenie lub opuszczanie redlic wygarniających i na tulejach ustalających pochylenie sadzarki względem kół napędowych.

Produkuje się również 2- i 4-rzędowe sadzarki S 211 i 211/1 z dodatkowym zasobnikiem na sadzeniaki o pojemności od 500 do 1000 kg hydraulicznie podnoszonym do uzupełnienia sadzeniaków.

Sadzarki tego producenta posiadają czerpaki z możliwością wymiany plastikowych wkładów zwiększających lub zmniejszających, pozwalające na dokładne sadzenie wyrównanymi sadzeniakami. Prędkość pracy do 8-10 km/godz.

Sadzarki taśmowo-czerpakowe 2- lub 4-rzędowe Kora 2 i Kora 4, produkowane w kilku wersjach przez Agromet Brzeg, posiadają przekładnię zębowo- -łańcuchową umożliwiającą uzyskanie 15 gęstości sadzenia w zakresie 15-45 cm. Sadzarki mają możliwość zmiany rozstawy szerokości międzyrzędzi od 67,5 cm do 75 cm lub z 75,0 cm do 90 cm. Dla dużych plantacji produkowane są 4-rzędowe sadzarki Kora 4 H i Kora 4 HP z dodatkowym zasobnikiem o pojemności 1000 i 2000 kg, podnoszonym hydraulicznie do uzupełniania sadzeniaków i umożliwiających załadunek sadzeniaków luzem z przyczepy lub big-bagów. Uzyskują dobre parametry dokładności sadzenia przy minimalnym uszkadzaniu sadzeniaków.

Do sadzenia sadzeniaków podkiełkowanych produkowane są 2-rzędowe sadzarki taśmowo czerpakowe z podestem na podkiełkowniki z sadzeniakami i robotnika nasypującego do zredukowanego zasobnika sadzarki. Prędkość pracy tej sadzarki podczas pracy 4-5 km/godz.

W Polsce dostępne są na rynku nowe i używane 2-, 4- i 6-rzędowe sadzarki taśmowo-czerpakowe firm zachodnich, jak: Grimme, Hassia, Cramer, Kverneland i Reekie. Niektóre z nich posiadają lepsze wyposażenie techniczne od podobnych maszyn krajowych o szerokości międzyrzędzi 75 i 90 cm. Dostosowane są do jednoczesnego zaprawiania i nawożenia rzędowego.



Podobał się artykuł? Podziel się!

MULTIMEDIA

×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (5)

  • Lucyna_Kowalska 2016-10-11 19:24:22
    Z tego co się orientuję, to oprócz tego jak prawidłowo sadzić ziemniaki, warto też wiedzieć jakie można w ogole sadzić? Poprawcie mnie, jeśli źle myślę, ale część odmian jest chroniona. Zresztą, najlepiej zaczernąć wiedzy u fachowców, z tego co wiem to www.agencjanasienna.pl zrzesza hodowców roślin rolniczych i z pewnością rozwieje wszelkie wątpliwości.
    • Raq 2020-05-10 21:57:18
      takie cielaki jak ty też są pod ochroną
  • beta 2016-09-28 21:38:17
    ja podobnie :)
  • sondor 2015-04-08 17:40:49
    Jako działkowicz, ziemniaczki wczesne sadzę zawsze co roku w terminie 20 - 24 kwietnia.
    Zawsze są udane.

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.226.245.48
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum
GŁÓWNY PARTNER SERWISUpartner serwisu

PARTNERZY SERWISU
  • partner serwisu
  • partner serwisu
  • partner serwisu
  • partner serwisu

    Drogi Użytkowniku!

    W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

    Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

    Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

    Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

    Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

    Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.