Jak podaje Instytut Ochrony Roślin – PIB, pierwsze motyle pojawiły się w tym roku w województwie podkarpackim i warmińsko-mazurskim, w drugiej dekadzie czerwca (16.06.2022). Tegoroczna łagodna zima może skutkować nasilonym występowaniem szkodnika. Rozwojowi omacnicy sprzyja ciepła i wilgotna pogoda, a ostatnie upalne dni tymczasowo spowalniają jej aktywność.

Lustracja występowania omacnicy prosowianki

W swoim gospodarstwie lustracje omacnicy prowadzi Tadeusz Szymańczak, wraz z dr. Romanem Warzecha z Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin -PIB w Radzikowie. Kontrole są dokonywane na Mazowszu, w gminie Teresin. Motyle odławiane są dzięki wykorzystaniu pułapki świetlnej, dlatego by dokładnie wyliczyć ilość owadów, monitoring jest przeprowadzany codziennie.

W ostatnich dniach, aktywność omacnicy na plantacjach kukurydzy widocznie nasila się, a ilość odłowionych motyli jest większa. W dniu dzisiejszym (28.06.2022) ich liczba sięgała do blisko 40 sztuk odłowionych samców i samic.

Monitoring występowania omacnicy prosowianki. Skrzelew, gospodarstwo Tadeusza Szymańczaka, źródło: Szymańczak Tadeusz
Monitoring występowania omacnicy prosowianki. Skrzelew, gospodarstwo Tadeusza Szymańczaka, źródło: Szymańczak Tadeusz

Jak tłumaczy dr Roman Warzecha - W tej chwili jest jeszcze trochę zbyt wcześnie, by mówić o efektach lustracji, bowiem aktywność omacnicy zwykle jest największa kiedy pojawiają się wiechy. - Nasilenie składnia jaj przypada najczęściej na drugą połowę lipca. Dlatego by skutecznie przeprowadzić ochronę przed szkodnikiem niezbędny staje się monitoring uprawy - dodaje.

Oprócz omacnicy, często do pułapki świetlnej łapane są pozostałe owady nocne. Fot. Tadeusz Szymańczak
Oprócz omacnicy, często do pułapki świetlnej łapane są pozostałe owady nocne. Fot. Tadeusz Szymańczak

Ważną rolę w tym roku, odgrywa hydrologiczna susza, dotykająca znacznej części roślin uprawnych, w tym również kukurydzy. W wielu miejscach kraju, już widoczne są pożółknięte końcówki liści kukurydzy. Osłabione rośliny będą znacznie bardziej podatne na działanie patogenów, a w tym szkodników.

Zwalczanie omacnicy prosowianki

Mimo dostępnych metod ochrony biologicznej, ciągle jednak największą skuteczność ma chemiczna ochrona roślin. Jednak problemem w wykonaniu tego typu zabiegu, jest dostępność odpowiedniego sprzętu, jakim jest opryskiwacz samojezdny. 

W wykazie środków publikowanym na stronie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na ten rok widnieją:

Rodzaj środka Substancja czynna z zawartością

Insektycyd
chlorantraniliprol - 200 g
Insektycyd
lambda-cyhalotryna - 50 g, lambda-cyhalotryna - 100g, lambda-cyhalotryna - 2,5 %
Insektycyd
indoksakarb - 150 g, indoksakarb - 300 g

Optymalnym terminem wykonania zabiegu ochronnego, jest okres kilku dni po licznym wylęgu gąsienic. Najlepszym sposobem na ocenę szkodliwości jest właśnie wystawienie pułapek, feromonowych bądź świetlnych. Jeśli złapana zostanie liczna ilość motyli, to później możemy się spodziewać wysokiej gradacji gąsienic. Zwalczanie chemiczne jest uzasadnione, po przekroczeniu progu: 5 gąsienic na 10 roślin lub 60-80 gąsienic na 100 roślin.

Popularne stają się preparaty z kruszynkiem w walce z omacnicą, jednak dla wielu rolników nadal są drogie, problematyczne w rozłożeniu, a skuteczność ich jest dość zróżnicowana.