PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Ozime sposobem na suszę

Ozime sposobem na suszę
Z obserwowanym ociepleniem klimatu wzrosła zmienność plonów w Polsce. Im większy wzrost temperatury powietrza, tym większa liczba anomalii pogodowych skutkujących stratami w plonach

Zmiany klimatyczne przynoszą producentom roślin zarówno nowe możliwości, jak i zagrożenia. Zjawiska te są złożone i różnorodne, co sprawia, że dostosowanie się do nich jest trudne.



Na podstawie notowań ze stacji meteorologicznych szacuje się, że w XX w. średnia temperatura powietrza w Polsce wzrosła o ok. 1oC. Stwierdzono również, że w ostatnich latach znacznie wzrosło nasłonecznienie w miesiącach letnich. Niestety, nie zaobserwowano równoczesnego wzrostu (lub choćby tendencji) ilości opadów atmosferycznych. Pozostają one na poziomie średniej wieloletniej. W zaistniałej sytuacji wzrost temperatury i nasłonecznienia dziennego wpłynął wyraźnie na pogorszenie się bilansu wodnego. Dotyczy to zwłaszcza miesięcy późnowiosennych. Po 2000 r. wartość wskaźnika klimatycznego bilansu wodnego dla miesięcy od maja do czerwca w kraju jest niższa niż średnia wieloletnia. Skutkuje to spadkiem wilgotności gleby, a w konsekwencji okresami suszy i znacznymi spadkami plonów roślin uprawnych.

Prognozy klimatyczne opracowane dla Europy na II połowę XXI w. wskazują na dalszy wzrost średniej temperatury powietrza. Dla większości obszaru Polski średnia temperatura roczna ma wzrosnąć o mniej więcej 3,5oC w stosunku do panującej 100 lat wcześniej. W kwestii opadów, prognozy dla naszego kraju są rozbieżne. Najbardziej pesymistyczna przewiduje, że dojdzie do zmniejszenia sumy opadu atmosferycznego w okresie letnim o mniej więcej 40 proc., przy jednoczesnym wzroście częstotliwości ekstremalnych opadów.

Z obserwowanym ociepleniem klimatu wzrosła zmienność plonów w Polsce. Im większy wzrost temperatury powietrza, tym większa liczba anomalii pogodowych skutkujących stratami w plonach. Najbardziej dotkliwym zjawiskiem ostatnich lat jest susza.

Większe ryzyko utraty plonów i pogorszenie ich jakości może spowodować zmniejszenie produkcji rolniczej. Konsekwencją może być niestabilna sytuacja ekonomiczna gospodarstw. Znając te zagrożenia, większość gospodarstw już wdraża działania adaptacyjne (dostosowawcze), pozwalające ograniczyć negatywne skutki zmiany klimatu.

Przykładem są obserwowane zmiany w strukturze zasiewów. W całym pasie województw północnych z dużym powodzeniem rozwija się uprawa kukurydzy. Obserwujemy też tendencję wzrostu zasiewów jęczmienia ozimego, gdyż coraz częstsze łagodne zimy sprzyjają przezimowaniu roślin tego gatunku.

Dominującymi roślinami uprawnymi w naszym kraju są zboża kłosowe, przy czym coraz powszechniej występującym zjawiskiem jest rezygnacja gospodarstw z zasiewu ich form jarych na rzecz ozimych. Dlaczego? Odpowiedź jest prozaiczna, a doskonale ilustrują ją rezultaty tegorocznych żniw.

W tym roku wszystkie uprawy zbóż w kraju dotknęła susza. Jednak poziom strat był różny. Zdecydowanie tymi o mniejszych stratach w plonie były zboża ozime. Wykorzystały bowiem sprzyjające warunki do wzrostu wczesną wiosną, kiedy zboża jare dopiero wschodziły. Gdy rolnicy przygotowywali pola do zasiewów zbóż jarych - często przesuszając rolę, zboża ozime wykorzystywały już zgromadzoną po zimie wodę. Dzięki temu plonowały wyżej.

W warunkach słabszych gleb, przy niewielkich opadach w ciągu roku lepiej od zbóż jarych plonują zboża ozime. Zawdzięczają to silniejszemu, lepiej rozbudowanemu systemowi korzeniowemu. Dodatkowo zboża ozime są mniej wrażliwe na zakwaszenie gleby. Siejąc jęczmień jary na glebie o niskim odczynie, możemy być pewni, że jego system korzeniowy będzie płytki i słaby.

Jednak nie wszystkie zboża ozime mają silny system korzeniowy. Przy wyborze odmiany szczególną uwagę należy zwrócić na długość słomy. W genetyce trudno jest rozdzielić geny odpowiedzialne za długość słomy od tych odpowiedzialnych za długość korzeni. Zwykle wraz ze skróceniem słomy spada długość korzeni. Dlatego spodziewając się suszy, lepiej siać odmiany zbóż o tradycyjnej długości słomy, a nie odmiany krótkosłome. Dodatkową wadą siewu odmian krótkosłomych jest mniej materii organicznej, która trafia do gleby, a im materii organicznej jest w glebie więcej, tym lepiej magazynuje ona wodę opadową.

Często plony zbóż jarych są tylko złudnie wysokie. Jedna przyczepa owsa czy jęczmienia jarego często waży mniej niż jedna przyczepa ziarna zbóż ozimych. Wynika to zwykle z obecności łuski i ości. Może ktoś powiedzieć, że przy siewie zbóż ozimych jest pewne ryzyko związane z wymarznięciem, którego prawie nie ma przy siewie zbóż jarych. To prawda, jednak gdy rolnik przy wyborze odmiany będzie kierował się jej mrozoodpornością, ryzyko niepowodzenia uprawy znacznie maleje. A jeśli nawet, zawsze uprawę można ubezpieczyć od skutków negatywnego przezimowania. Firmy ubezpieczeniowe chętnie ubezpieczają od tego ryzyka, w przeciwieństwie do suszy.

Wysiew zbóż jarych ma swoje uzasadnienie jedynie w nielicznych przypadkach. Oczywiście w sytuacji konieczności przesiewu wymarzłych ozimin, a także mając zagwarantowane warunki zbytu ziarna do słodowni (jęczmień) bądź płatkarni (owies).

Starajmy się siać zboża ozime, które wyżej i wierniej plonują, a zboża jare w ostateczności. Przy grożących nam coraz częściej suszach taka decyzja może wpłynąć znacząco na wysokość przyszłorocznego zbioru, a tym samym na wyniki ekonomiczne gospodarstwa.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (6)

  • Adam 2019-10-20 11:52:16
    U mnie jarka też lepiej plonowała od ozimy taki rozkład opadów.
  • jerzy 2019-10-19 14:48:20
    w tym roku jesteście w błędzie, jare miałem siane początek marca pszenica dała 7t, więcej jak ozime bo susza była największa jak ozime nalewały ziarno a jare jeszcze nie, później był deszcz i jare wygrały
    • Przemek 2019-10-19 20:12:15
      U Ciebie był deszcz to wygrały, ale na północnym mazowszu deszczu przy nalewaniu nie było, wiosna też była ekstremalnie sucha i jare nawet dobrze się nie rozkrzewiły, a co tu mówić o nalewaniu...
  • Dawid 2019-10-19 14:41:03
    Autor tekstu jest w błędzie, gdyż skracanie części nadziemnej wiąże się przede wszystkim z lepszym rozwojem korzeni.
    • Szymon 2019-10-19 15:18:29
      Autor nie pisał o skracaniu, tylko o odmianach krotkoslomych
    • Antoś 2019-10-19 20:53:20
      To jeszcze zależy czym się skraca...

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 35.175.107.77
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.