• Prognozowany jest nieco mniejszy, niż w roku ubiegłym, zbiór zbóż podstawowych z mieszankami zbożowymi.
  • Zbiory rzepaku i rzepiku szacowane są na wyższe o około 12% więcej, od zbiorów ubiegłorocznych.
  • W tym roku zauważalnie wzrosła produkcja warzyw gruntowych, znacznie wyższy będzie też zbiór owoców z drzew, krzewów i plantacji jagodowych.

Produkcja zbóż w sezonie 2021/2022

W tym roku, powierzchnia uprawy przeznaczona pod zboża podstawowe z mieszankami zbożowymi jest o ok. 7% mniejsza od ubiegłorocznej i wynosi około 5,9 mln ha. Łącznie zbiory zbóż podstawowych z mieszankami zbożowymi ocenia się na 26,6 mln t, tj. o 0,4 mln t (o 1%) mniej w porównaniu do zbiorów ubiegłorocznych.

Kolejno w zestawieniu prezentowane są prognozowane plony zbóż ozimych i jarych (w obu przypadkach z mieszankami zbożowymi), które GUS wskazuje na wyższe w tym roku o 2,3 dt/ha (o 5%) dla zbóż ozimych i o 1,3 dt/ha (o 4%) – dla jarych.

Szacunkowe zbiory zbóż ozimych, oceniane są wstępnie na 21,7 mln t, tj. o 0,9 mln t (o 4%) więcej od zbiorów z roku ubiegłego. Zbiory zbóż jarych łącznie z jarymi mieszankami zbożowymi wstępnie wyszacowano na 4,9 mln t, tj. o 1,3 mln t (o 21%) mniej od zbiorów z roku ubiegłego.

Plony zbóż, rzepaku i rzepiku ogółem w latach 2010-2022 źródło: GUS
Plony zbóż, rzepaku i rzepiku ogółem w latach 2010-2022 źródło: GUS

W raporcie zawarte jest również podsumowanie warunków atmosferycznych w trakcie wegetacji roślin. Niekorzystny wpływ na rozwój, miał oczywiście wiosenny niedobór opadów, powodujący rejonami nadmierne przesuszenie gleby, do tego zaliczane są również wiosenne przymrozki w kwietniu i w pierwszej połowie maja, ze spadkami temperatury w kwietniu nawet poniżej -6°C, jak też pojawiające się często w czerwcu i lipcu ekstremalne zjawiska klimatyczne, tj. burze, gradobicia i nawałnice połączone z silnym wiatrem.

Autorzy zestawienia wskazują również na korzystnie wpływające zjawiska, mające przełożenie na zakładane wyższe plony zbóż ozimych. Dużą rolę na wyższe plony odgrywa, przeprowadzenie siewów zbóż i rzepaku w optymalnych na ogół terminach agrotechnicznych, a następnie wzrost w generalnie sprzyjających warunkach pogodowych, jak również dobre wyrośnięcie i rozkrzewienie roślin jesienią i później ich dobre przezimowanie.

Szacowane zbiory rzepaku w 2022 r.

Zbiory rzepaku i rzepiku wstępnie oszacowano na 3,6 mln t, tj. o około 12% więcej od ubiegłorocznych. Przyrost ten jest przewidywany na podstawie zwiększonej powierzchni uprawy rzepaku i rzepiku, która wynosi około 1,1 mln ha (wzrost o około 8%).

W przypadku rzepaku, rośliny przed wejściem w stan zimowego spoczynku były dobrze wyrośnięte i  rozbudowane, a zima nie spowodowała większych strat w zasiewach. Łącznie na obszarze całego kraju zaorano jedynie ok. 0,1% (w 2021 r. – ok. 0,4%). Wiosenne chłody z przymrozkami, hamowały rozwój roślin, jednak nie wyrządziły znacznych szkód w zasiewach. Jak czytamy w raporcie:

Pomimo późnowiosennego deficytu opadów, wypełnienie łuszczyn jest zadowalające. Plony rzepaku mogą być wyższe od ubiegłorocznych.

Okopowe – mniejsza powierzchnia zasiewów

W przypadku ziemniaków, GUS podaje, że powierzchnia uprawy jest niższa od ubiegłorocznej i wynosi blisko 0,2 mln ha. Wstępnie oceniana powierzchnia uprawy buraków cukrowych, również jest mniejsza od zeszłorocznej, wynosi ponad 0,2 mln ha.

Rośliny okopowe mają jeszcze przed sobą długi okres do pełni rozwoju, a ostateczny plon zależny jest od dalszego przebiegu pogody.

Warzywa gruntowe i owoce – jakie zakładane plony?

Produkcję warzyw gruntowych szacuje się obecnie na 4,0 mln t, tj. na poziomie o 3% wyższym w porównaniu do roku ubiegłego. Co istotne, w przypadku suszy odbijającej się na uprawach warzyw, coraz większe znaczenie odgrywa nawadnianie. Liczba takich plantacji, a tym samym powierzchnia upraw z dodatkowym nawadnianiem, z roku na rok zwiększa się.

Według GUS, obecnie w najlepszej kondycji znajdują się przede wszystkim ciepłolubne gatunki warzyw, takie jak pomidory i ogórki. Największe problemy występują natomiast na nienawadnianych plantacjach warzyw korzeniowych.

W przypadku produkcji owoców, zbiory z drzew w sadach są obecnie oceniane na ponad 4,7 mln t, tj. prawie o 6% więcej od produkcji z roku poprzedniego. Zbiory z krzewów owocowych w sadach oraz plantacji jagodowych oceniono wstępnie na niespełna 620 tys. t, tj. o 9% więcej.

Uprawom owoców w tym roku, również doskwierała susza, co można obserwować zwłaszcza po mniej intensywnym oblocie zapylaczy. Z powodu utrzymującej się suszy na terenie niemal całego kraju, relatywnie duży był opad zawiązków owoców. Wysokie szkody odnotowano również w uprawach, po lokalnych opadach gradu o znacznym nasileniu.