PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Dopasuj metodę zbioru rzepaku do przebiegu pogody

Autor:

Dodano:

Tagi:

Ze względu na nierównomierne dojrzewanie oraz dużą, szczególnie w końcowym okresie, podatność na samoosypywanie nasion, rzepak jest rośliną wrażliwą na termin zbioru. Sprawia w związku z tym wiele trudności . W tym sezonie wegetacyjnym, plantacje silnie przerzedzone będą szczególnie narażone na wystąpienie zachwaszczenia wtórnego, co utrudni zbiór i zwiększy straty podczas omłotu.



Wielu producentów nie rozważa doboru najlepszej, dopasowanej do stanu plantacji metody zbioru i przyśpiesza go, narażając się na duże straty nasion, a tym samym na obniżenie opłacalności uprawy tej rośliny. Szczególnie podatne na samoosypywanie się są nowe odmiany o wysokiej jakości technologicznej, lecz niskiej odporności na pękanie łuszczyn po osiągnięciu dojrzałości pełnej. Podatność odmian na samoosypywanie nasion przed zbiorem, jest obecnie 3-krotnie wyższa w porównaniu do dawnych odmian wysokoerukowych.


Straty nasion podczas zbioru rzepaku w zależności od cech odmian, stanu łanu w sprzyjających warunkach siedliskowych i pogodowych oraz przy zastosowaniu właściwych metod i maszyn wynoszą na ogół kilka procent, natomiast w szczególnie niekorzystnych sytuacjach - dużego zachwaszczenia, wylegnięcia łanu, występowania opadów atmosferycznych, złego stanu technicznego maszyn żniwnych, mogą sięgać 20, a nawet 40 proc. W okresie początku dojrzałości technicznej rzepaku, dziennie przybywa od 30-50 kg plonu ziarna na hektarze. Zbyt wczesny zbiór w tym okresie jest przyczyną spadku plonu. Niezależnie od zmniejszenia zbioru, zawartość białka ogólnego stabilizuje się już w połowie dojrzałości zielonej, zawartość tłuszczu osiąga maksymalną wartość na początku dojrzałości technicznej a zawartość glukozynolanów wzrasta w miarę dojrzewania aż do osiągnięcia dojrzałości pełnej. Wysokość strat i jakości plonu zależna jest więc głównie od wyboru metody zbioru z zachowaniem jego optymalnego terminu i z uwzględnieniem warunków pogodowych i stanu plantacji.


Obecnie w Polsce około 47 proc. areału zasiewów rzepaku zbiera się metodą jednofazową w tym na blisko 40 proc. areału stosuje się desykanty. Na pozostałych 13 proc. areału rzepak zbierany jest metoda dwufazową. O wyborze metody zbioru decyduje przede wszystkim stan plantacji (równomierne dojrzewanie, zachwaszczenie wtórne), stan zdrowotny plantacji, przebieg pogody, a także posiadany sprzęt żniwny. W praktyce, w celu maksymalnego ograniczenia strat podczas zbioru należałoby uwzględnić każdą z trzech metod zbioru.

W celu określenia właściwej metody, należy w okresie wchodzenia plantacji rzepaku w okres dojrzałości technicznej tj. 28-31 dni od momentu końca kwitnienia rzepaku dokonywać dokładnej lustracji, w celu określenia jego aktualnego stanu dojrzałości. Najistotniejszym czynnikiem wpływającym na samoosypywanie się rzepaku jest wilgotność łuszczyn. W okresie dojrzałości technicznej wilgotność łuszczyn wynosi około 60 proc. i stopniowo obniża się do 12 proc., natomiast w analogicznym okresie wilgotność nasion wynosi odpowiednio 39 proc. i obniża się stopniowo także do 12 proc. Najbardziej krytycznym okresem, w którym plantacja rzepaku jest wrażliwa na samoosypywanie się nasion jest wilgotność łuszczyn w przedziale 14-12 proc., wówczas łuszczyny po osiągnięciu dojrzałości pełnej i ponownym nawilgoceniu (np. przez opady deszczu) staja się najbardziej podatne na pękanie. Okres ponownego dosychania łanu najbardziej wydłuża się przy zbiorze dwufazowym na pokosach. Natomiast najkrócej tj. o 1-2 dni dosycha łan gdzie stosowano preparat Reglone 200 SL, co znacznie skraca okres najbardziej wrażliwy na samoosypywanie się rzepaku.


W zbiorze rzepaku ważne jest wybranie optymalnego terminu, ponieważ przedłużanie jednej metody zbioru w gospodarstwie posiadającym duże areały do zbioru, powoduje gwałtowny wzrost strat nasion podczas zbioru. W okresie wchodzenia rzepaku w okres początku dojrzałości technicznej możemy, dokonać zbioru dwufazowego - optymalny okres koszenia na pokosy trwa 3-5 dni. Optymalny termin jest wówczas, gdy łan jest w przewadze koloru seledynowo-żółtego a wilgotność nasion wynosi 40-55 proc. Zbiór tą metodą pociąga za sobą straty nasion średnio na poziomie 9 proc. plonu, jednak przedłużanie tej metody zbioru powoduje gwałtowny wzrost strat nasion, które mogą sięgać 40 proc. plonu. Zbiór dwufazowy jest głównie polecany w przypadku dużego zróżnicowania dojrzewania plantacji spowodowanego porażeniem przez choroby i szkodniki rzepaku lub dużą zmiennością gleby. Z badań wynika, że na plantacjach porażonych zgnilizną twardzikową w 60-70 proc. straty nasion przekroczyły 50 proc. plonu. A zatem wczesne skoszenie na pokosy i ponowny zbiór metodą „podwójnego cięcia" ograniczy powstałe straty plonu. Pamiętajmy jednak, że wybór tej metody zbioru to wyższe nakłady sprzętowe, niższa wydajność pracy w porównaniu do zbioru z pnia.

Zbioru jednofazowego z pnia, można dokonać po uzyskaniu stanu pełnej dojrzałości plantacji rzepaku. Optymalny okres zbioru z pnia trwa 4-5 dni. W tym czasie nasiona wykazują poniżej 16 proc. wilgotności, a łan uzyskuje jednolitą brunatno-czarną barwę. Koszenie łanu w terminie wcześniejszym spowoduje większą ilość niedomłotów, a tym samym wzrost strat nasion. Zielonych łuszczyn nie sposób omłócić nawet przy bardzo wysokich obrotach bębna młócącego (powyżej 900 obr./min) i małej szczelinie pomiędzy bębnem a klepiskiem. Ponadto nasiona uzyskane z niejednolicie dojrzałego łanu, będą pośladem podatnym na samozagrzanie i pleśnienie oraz będą charakteryzowały się niską zawartością kwasów tłuszczowych i wysoką zawartością chlorofilu. Ponadto zbiór I fazowy z pnia opóźnia omłot o kilkanaście dni i powoduje spiętrzenie prac polowych związanych ze zbiorami zbóż ozimych. Plantacje zachwaszczone perzem, rumianowatymi, przytulią, utrudniają lub wręcz uniemożliwiają zbiór, a wysoka wilgotność zbieranych nasion wymaga kosztownego dosuszania. Należy pokreślić, że tempo odwadniania się nasion jest wolne, średnio dziennie nasiona tracą od 1 do 2 proc. wilgotności.
Tak więc, uwzględniając powyższe ograniczenia, a także czynniki ekonomiczne i organizacyjne, w celu ograniczenia strat nasion podczas zbioru zachodzi potrzeba dosuszania rzepaku przed zbiorem preparatami nieselektywnymi.


Wcześniej tj. w okresie pełni dojrzałości technicznej, która z kolei trwa 3-4 dni, możemy dla przyspieszenia procesu dojrzewania, a także likwidacji wtórnego zachwaszczenia, zwłaszcza chwastami jednoliściennymi, głównie perzem, zastosować preparat Avans Premium. W celu określenia właściwego terminu zabiegu należy z 3 punktów pola reprezentującego w przewadze stan dojrzałości plantacji, który ma kolor żółto-seledynowy pobrać ze środkowej części pędu głównego po 20 łuszczyn. Jeżeli z analizy zebranych łuszczyn wynika, że w około 60 proc. łuszczyn nasiona w 2/3 mają barwę czerwonawo-brązową i ich wilgotność wynosi 30 proc. - to zabieg należy wykonać w okresie najbliższych 3-5 dni zależnie od przebiegu pogody. Termin zabiegu dosuszania plantacji rzepaku glyfosatami określa się w pełni dojrzałości technicznej rzepaku który wypada po 28-31dniach od momentu końca kwitnienia. Przy planowaniu terminu zabiegu desykacji należy uwzględnić wczesność odmian, albowiem różnice w terminie dojrzewania pomiędzy odmianą wczesną a średnio-późną są 4-5 dniowe a z kolei pomiędzy wczesną a średnio -wczesną są dwudniowe.


W okresie końca dojrzałości technicznej natomiast, trwającym około 3-4 dni, możemy dokonać przyśpieszenia procesu dojrzewania z jednoczesnym ograniczeniem strat do minimum w okresie dosychania nasion stosując preparat Reglone 200 SL. Określenia optymalnego terminu wykonania zabiegu, należy dokonać na podstawie lustracji plantacji i analizy reprezentatywnej próby łuszczyn zebranych z pola. Optymalny termin jest wówczas, gdy ponad 90 proc. łanu jest koloru seledynowo-żółtego lub żółtego, a zebrane łuszczyny w 70 proc. mają kolor żółtawy. Nasiona natomiast w ponad 90 proc. są koloru ciemnobrązowego lub czarnego, a ich wilgotność wynosi 25 proc. Termin zabiegu dosuszania plantacji rzepaku preparatem Reglone wypada pod koniec dojrzałości technicznej rzepaku czyli po 35-38 dniach od momentu końca kwitnienia.

Zabieg preparatem Reglone 200 SL jest szczególnie polecany na plantacjach wysokoplonujących, na których pod wpływem ciężaru plonu łan wyległ i wystąpiło zachwaszczenie wtórne, głównie chwastami dwuliściennymi (np. rumianowate, przytulia) lub plantacjach przerzedzonych po zimie. Nasiona przytuli czepnej po zabiegu Reglone 200 SL szybciej dosychają, a ich włoski czepne ulegają stwardnieniu co pozwala w procesie czyszczenia nasion rzepaku łatwo je oddzielić na maszynach czyszczących (np. płótniarkach). Substancja biologicznie czynna preparatu Reglone 200 SL, po wniknięciu do roślin średnio już po 20 minutach powodują rozkład chlorofilu, co w konsekwencji prowadzi do obumierania komórek i zasychania tkanek. Preparat po wchłonięciu do rośliny nie przemieszcza się, dlatego najważniejszym elementem techniki zabiegu jest dokładne pokrycie roślin cieczą roboczą. Działanie preparatu jest szybsze w wyższych temperaturach - powyżej 15ºC, w czasie większego nasłonecznienia i niskiej wilgotności.
Wówczas już po kilku godzinach rośliny opryskane preparatem Reglone zmieniają odcień zieleni, a po 5-7 dniach zasychają i są gotowe do zbioru. Tempo odwadniania nasion po zabiegu Reglone jest najwyższe , średnio dziennie nasiona tracą od 4-6 proc. wilgotności. Dawka preparatu do desykacji rzepaku wynosi od 2 do 3l/ ha i zależy od temperatury, stanu zachwaszczenia i zwartości łanu.


Na plantacjach czystych lub z niewielkim zachwaszczeniem wtórnym oraz w wyższych temperaturach zaleca się dawkę 2 l/ha. Natomiast dawkę 2,5-3 l/ha zaleca się przy silnym zachwaszczeniu plantacji, w okresie niskich temperatur 10-15ºC i przekropnej pogodzie.
W celu uzyskania dobrego pokrycia kroplami powierzchni roślin rzepaku pokrytych nalotem woskowym, należy do cieczy użytkowej dodać zwilżacz Olbras 1,5l/ha . W czystych plantacjach rzepaku, gdzie rośliny dojrzewają w miarę równomiernie, zaleca się łączne stosowanie z preparatem Spodnam w dawce 0,6 l/ha + Reglone 1,5 l/ha. Istnieje także możliwość łącznego stosowania Reglone w dawce 2 l/ha z 10 proc. roztworem mocznika, co istotnie obniża napięcie powierzchniowe kropli umożliwiając ich dobrą rozpływalność na powierzchni roślin oraz wpływa na wzrost odporności łuszczyn na pękanie. Jak już nadmieniłem najważniejszym elementem desykacji jest ilość wody zużytej na hektar, gdyż od stopnia dokładności pokrycia cieczą roboczą roślin, zależy końcowy efekt desykacji. Należy więc dopasować jej ilość do wysokości i zawartości łanu, aby nastąpiło całkowite pokrycie roślin roztworem cieczy użytkowej. W uprawach niskich przy małej zwartości łanu należy stosować 200 do 300 litry wody na hektar, a w uprawach wysokich i zwartych jak np. rzepak od 400 do 600 litry wody na hektar.


Ważnym także elementem techniki zabiegu desykacyjnego jest wykonanie oprysku grubokroplistego, należy więc obniżyć ciśnienie robocze opryskiwacza, co pozwoli na dokładne pokrycie grubymi kroplami całej rośliny. W celu uzyskania dużych kropli, zaleca się rozpylacze płaskostrumieniowe typu XR, ID lub DG o kącie wyprysku 110º, co pozwoli ustawić belki opryskiwacza na wysokość 40-50 cm nad roślinami. Rozpylacze typu DG, ID ograniczają znoszenie cieczy użytkowej, co umożliwi wykonanie zabiegu przy wietrze powyżej 2 m/s.
Firma Syngenta przeprowadziła wiele doświadczeń polowych nt. efektów zastosowania preparatu Reglone oraz jego wpływu na plon i jakość zebranych nasion rzepaku.

Przedstawione wyniki IUNG Wrocław potwierdzają korzystny wpływ zabiegu preparatem na ograniczenie strat nasion oraz znaczny wzrost plonu rzepaku.
Ponadto desykacja preparatem Reglone przynosi wiele innych korzyści:
Wyższa jakość nasion to:
- Zmniejszenie strat podczas zbioru o 10 proc. w porównaniu do innych sposobów zbioru,
- Spadek zanieczyszczeń ogółem o ok. 2 proc. oraz wzrost zawartości oleju o 1-2 proc.,
- Wyrównanie stanu dojrzałości nasion -mniejsza zawartość chlorofilu, oraz wyższa siła kiełkowania
- Możliwość zastosowań na plantacjach nasiennych,
Niższe koszty zbioru to:
- Niższa wilgotność o 10 proc. oraz wcześniejszy zbiór o średnio 10 dni,
- ułatwienie zbioru -mniejsza awaryjność kombajnu, zmniejszenie kosztów energii, paliw oraz nakładów na dosuszanie
- Wzrost wydajności kombajnów o 30 proc. podczas zbioru,
- Niższe straty nasion z powodu ich osypywania się o 5-6 proc.

Podczas wykonywania zabiegów dosuszania roślin glyfosatem Avans lub preparatem Reglone, praktyka rolnicza napotyka wiele trudności obiektywnych związanych z możliwością wjazdu opryskiwaczami w zwarte wysokie łany. Przejazd aparaturą opryskową w zwarte plantacje prowadzi zawsze do licznych uszkodzeń roślin w ścieżkach wjazdowych, poprzez przygniatanie kołami lub podwoziem ciągnika. Im bardziej zwarty i wyrośnięty łan, tym większe są uszkodzenia lecz straty nasion sięgają tylko 3 proc. (w porównaniu do strat ze zbioru z pnia średnio 14 proc. oraz zbioru 2 fazowego 9 proc.) i są rekompensowane łatwiejszym zbiorem, lepszą separacją nasion podczas omłotu oraz wyższą jakością zebranych nasion.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.174.225.82
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.